Dầu phanh dot 3 dot 4 là hai chữ bạn có thể thấy in trên nắp bình dầu phanh ở tay lái phải của xe phanh đĩa, nhưng ít ai biết chúng nghĩa là gì. Hà Nội mùa nồm có không khí ẩm kéo dài, mà dầu phanh lại là loại dầu hút ẩm. Bài giải thích ý nghĩa ký hiệu, vì sao dầu hút ẩm, vì sao không nên tự châm lẫn và những việc nên báo tiệm. Đây là mô tả chung, không thay lời của tiệm.
Bài không biết xe của bạn dùng loại dầu phanh nào, không biết lần thay gần nhất và không biết tiệm xử lý thế nào. Bài không hướng dẫn tự mở nắp bình. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Dầu phanh dot 3 dot 4: chữ in trên nắp bình nghĩa là gì
DOT là ký hiệu phân loại dầu phanh theo một tiêu chuẩn mà nhiều nước dùng làm mốc tham chiếu; con số cho biết loại dầu. Nắp bình dầu phanh thường in loại dầu mà hệ thống được thiết kế để dùng, ví dụ DOT 3 hoặc DOT 4. Một tài liệu kỹ thuật của hãng phụ tùng nói câu trả lời đơn giản là châm loại dầu ghi trên nắp bình dầu cái.
Sách Click160 của Honda Campuchia ghi dầu phanh DOT 3 hoặc DOT 4, và xe của bạn có thể khác. Bình dầu phanh trước thường nằm ở tay lái bên phải. Sách Air Blade bản Việt Nam dặn dựng xe thẳng đứng trên nền phẳng rồi xem mực dầu có nằm trên vạch dưới không; bạn không cần mở nắp để xem mức hay đọc chữ trên nắp.
DOT 3 và DOT 4 khác nhau thế nào: gốc hóa chất và điểm sôi
DOT 3, DOT 4 và DOT 5.1 đều là dầu gốc glycol. DOT 4 có điểm sôi tối thiểu cao hơn DOT 3 theo tiêu chuẩn: ở trạng thái khô là 205 °C với DOT 3 và 230 °C với DOT 4; ở trạng thái đã hút ẩm là 140 °C và 155 °C. Đó là mức tối thiểu theo tiêu chuẩn mà các hãng phụ tùng trích dẫn, không phải số đo của dầu trong xe bạn.
Trạng thái đã hút ẩm là điểm quan trọng nhất, vì dầu trong xe thật hiếm khi còn khô như lúc mới mở chai. Điểm sôi hạ xuống có nghĩa là dầu dễ sôi hơn khi phanh nóng.
Dầu phanh hút ẩm: vì sao mùa nồm Hà Nội đáng để ý
Dầu phanh gốc glycol hút ẩm từ không khí theo thời gian, thường qua ống cao su và nắp bình. Khi ẩm vào nhiều, điểm sôi giảm. Nếu dầu sôi trong lúc phanh nóng thì sinh bọt khí, làm tay phanh hụt hoặc mềm đi; các hãng phụ tùng mô tả hậu quả này là phanh yếu hoặc mất lực phanh.
Mùa nồm ở Hà Nội không khí ẩm kéo dài nhiều ngày. Bài không có số liệu về lượng ẩm vào dầu trong từng mùa, nhưng chính vì dầu hút ẩm nên hãng tính lịch thay theo thời gian chứ không chỉ theo số ki-lô-mét; bảng bảo dưỡng của Air Blade bản Việt Nam ghi dầu phanh thay theo chu kỳ hai năm.
Vì sao không châm lẫn: DOT 5 không trộn được và loại thấp vào hệ thống cao
Có bốn lý do để không tự châm lẫn. Thứ nhất, DOT 5 là dầu gốc silicone và không được trộn với dầu gốc glycol; các hãng phụ tùng đều ghi rõ điều này. Thứ hai, dù DOT 3 và DOT 4 trộn được về mặt hóa học, một hãng dầu nhớt khuyên không nên trộn, và một hãng khác dặn không châm DOT 3 vào hệ thống dùng DOT 4 vì điểm sôi thấp hơn.
Thứ ba, chai dầu đã mở lâu có thể đã hút ẩm sẵn. Sách Air Blade bản Việt Nam dặn chỉ dùng dầu phanh sạch đựng trong bình kín. Thứ tư, dầu gốc glycol có thể làm hỏng lớp sơn, nên dầu đổ ra yếm xe cần được xử lý đúng cách. Vì vậy châm lẫn không chỉ là pha hai loại dầu, mà còn là châm bằng chai đã mở và dầu không rõ nguồn.
Sách của hãng dặn gì: không tự đổ thêm dầu phanh, trừ trường hợp khẩn cấp
Sách Air Blade bản Việt Nam dặn không tự đổ thêm hoặc thay dầu phanh, ngoại trừ trường hợp khẩn cấp, và chỉ dùng dầu sạch đựng trong bình kín. Sách ghi nếu lỡ đổ thêm thì đến cửa hàng ủy nhiệm của hãng để kiểm tra, sửa ngay khi có thể. Sách Click160 cũng dặn không châm dầu phanh trừ trường hợp khẩn cấp.
Với xe thuê, hãy hiểu rộng hơn: đừng mở nắp bình, đừng châm gì vào đó khi chưa hỏi tiệm. Mức dầu trong bình có thể tụt chậm theo độ mòn má phanh, và việc xem xét nguyên nhân là của thợ.
Dấu hiệu dầu phanh có vấn đề: tay phanh mềm, hành trình dài hoặc mức dầu tụt
Hãy để ý các dấu hiệu sau: tay phanh mềm như bóp vào bông, phải bóp sâu hơn mới ăn, mức dầu tụt sát hoặc dưới vạch thấp, vệt dầu quanh cần phanh hay ống dầu. Nếu thấy phanh yếu, đừng đi tiếp quãng xa, nhất là trên đường dốc hay đường đông.
Bài kiểm tra dầu phanh xe thuê trước khi đi đèo nói cách xem mức dầu và cảm giác tay phanh trước chuyến đi xa. Còn bài thay dầu phanh xe máy: dấu hiệu và thời điểm đúng nói về lúc nên thay.
Ghi lại và báo tiệm: ảnh nắp bình, mức dầu và cảm giác tay phanh
Hãy chụp ảnh bình dầu phanh sao cho thấy rõ vạch mức và chữ in trên nắp, mà không mở nắp. Ghi cảm giác tay phanh: mềm, hụt hay rung. Ghi số ODO và thời điểm xuất hiện.
Hỏi tiệm lần thay dầu phanh gần nhất là khi nào và xin ghi vào phiếu. Bài không biết tiệm theo lịch nào; đó là điều xác nhận trực tiếp. Nếu bạn lỡ châm gì vào bình, hãy nói thật với tiệm để thợ xử lý đúng.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Tiệm dùng loại dầu phanh nào cho từng xe, thay lần cuối khi nào, ai kiểm tra mức dầu khi giao xe và xử lý ra sao khi phanh mềm: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục bảo dưỡng xe và trang xe máy.
Tóm lại
Dầu phanh dot 3 dot 4 là loại dầu gốc glycol hút ẩm, và loại in trên nắp bình là loại hệ thống được thiết kế để dùng. Đừng tự châm lẫn, đừng mở nắp bình xe thuê, hãy chụp ảnh mức dầu và ghi cảm giác tay phanh rồi báo tiệm nếu phanh mềm hoặc mức dầu tụt, nhất là sau mùa nồm. Xem thêm chuyên mục bảo dưỡng xe và trang xe máy.