Sáu giờ rưỡi sáng, rét ngọt ở Hà Nội, bạn đẩy xe số vừa thuê ra khỏi nhà trọ, gạt chìa và nhấn đề thì máy chỉ kêu ọc ọc rồi im lặng. Đề xe số trời lạnh khó nổ hơn ngày thường là hiện tượng gần như chắc chắn gặp trong mùa đông, vì cả ba điều kiện cần để máy nổ đều bị nhiệt độ thấp kéo xuống: ắc quy sinh điện yếu hơn, nhớt đặc hơn và hỗn hợp xăng gió cháy kém hơn. Tin tốt là phần lớn trường hợp chỉ cần đổi cách đề là máy nổ lại. Bài viết này tóm tắt trình tự đề đúng cho lần đầu tiên và cách giữ xe khỏe suốt mùa lạnh.
Nếu máy đã khó nổ kéo dài nhiều ngày liền chứ không chỉ riêng sáng lạnh, vấn đề thường sâu hơn thời tiết, bạn có thể tham khảo trình tự chẩn đoán trong bài khởi động và khắc phục máy Honda Wave mùa lạnh.
Vì sao đề xe số trời lạnh khó nổ hơn
Ắc quy là yếu tố bị ảnh hưởng rõ nhất. Nhiệt độ thấp làm phản ứng hóa học bên trong ắc quy chậm đi, dòng điện mô tơ đề nhận được giảm, vòng quay máy chậm lại, càng chậm thì càng khó kéo máy qua chu kỳ nổ. Cùng lúc đó, nhớt trong cacte đặc quánh, bánh đà và trục khuỷu quay trong môi trường nhớt sệt tốn lực hơn. Hai yếu tố cộng lại tạo ra tiếng đề chậm rà đặc trưng của những sáng mùa đông.
Yếu tố thứ ba là nhiệt độ xi lanh và buồng cháy lạnh khiến xăng bay hơi kém, hỗn hợp xăng gió khó bắt lửa, đặc biệt với xe để ngoài trời qua đêm có sương ẩm đọng trên họng ga. Đây là lý do nhiều xe sáng không nổ nhưng đến trưa, sau khi ngấm nắng, đề cái được ngay mà không cần sửa gì.
Các bước đề máy lần đầu cho xe số
Trước khi đề, làm ba việc nhanh: gạt chống đứng về vị trí, về mo và kiểm tra chìa đã tra đúng chiều, sau đó để ga về vị trí không vặn. Khi đề, ép nhẹ ga khoảng nửa vặn và giữ phẳng, nhấn đề trong khoảng ba giây rồi nhả. Nếu máy chưa nổ, nhả ga, đợi khoảng mười giây cho ắc quy hồi rồi đề lại lần thứ hai. Toàn bộ nên giới hạn trong ba lần đề là dừng.
Nếu mô tơ đề đã chậm rà sau lần thứ hai, đổi sang cần đề chân nếu xe có: để xe đứng chắc, giữ phanh, đạp trọn hành trình bằng lực đều đặn chứ không đạp dậm liên hồi. Cách phối hợp phổ biến là đề chân hai ba nhát trước, khi máy đã xả bớt lực nhớt đặc thì đề điện vài giây cho máy bén lửa. Với xe nổ được nhưng lụt đi, giữ ga nhẹ thêm vài giây cho máy nóng dần rồi mới chạy, tránh vặn ga mạnh ngay.
Giữ ắc quy khỏe suốt mùa đông
Ắc quy yếu là nguyên nhân đứng sau phần lớn các buổi sáng đề không nổ, vì thế chăm sóc ắc quy chính là chăm sóc khả năng đề. Nếu để xe vài ngày không chạy, hãy đề máy cho nổ vài phút trước hôm có chuyến đi sáng sớm. Trước khi tắt máy, nhớ tắt đèn pha và mọi phụ tải, vì để quên phụ tải qua đêm là cách nhanh nhất làm ắc quy cạn vào sáng hôm sau. Các dấu hiệu ắc quy đang xuống được liệt kê rõ trong bài ắc quy xe máy yếu dấu hiệu và xử lý.
Với khách thuê xe máy trong mùa lạnh, nếu dự kiến nhiều ngày không dùng xe, bạn có thể tham khảo thêm bài chăm ắc quy xe máy vào mùa đông Hà Nội để giữ nguồn điện ở trạng thái tốt giữa kỳ thuê mà không cần thao tác gì phức tạp. Về chỗ để xe qua đêm, nếu có thể thì lăn xe vào hiên nhà hoặc che lại bằng tấm bạt, cả hai đều giúp ắc quy bớt lạnh và họng ga bớt ẩm.
Lỗi thường gặp khi đề máy trời lạnh
Bốn lỗi lặp lại nhiều nhất: đề khi chưa về mo, khiến máy quay đỡ mất thêm một phần lực; vặn ga hết cỡ ngay từ lần đề đầu, làm hỗn hợp xăng dôi quá mức, sập ngọn lửa; đề liên tục không nghỉ, làm ắc quy kiệt nhanh trong chính buổi sáng đó; và chớp chìa liên tiếp nhiều lần, làm bugi ướt xăng, càng đề càng khó nổ. Sửa từng lỗi này thường giúp máy nổ lại mà không cần bất kỳ dụng cụ nào.
Một lỗi khác đáng nhắc là để xe ngoài sương tối mà không che họng ga. Họng ga ẩm đọng sương làm hỗn hợp nghèo hơn, máy càng khó bén lửa vào sáng hôm sau. Nếu sáng nào cũng phải đề khổ, hãy thử đổi chỗ để xe một hai đêm để thấy khác biệt, trước khi kết luận lỗi máy móc.
Khi nào nên liên hệ cửa hàng
Nếu đã đề đúng trình tự, đổi sang đề chân, mà máy vẫn không nổ và đèn mỗi lần một mờ, khả năng cao ắc quy đã xuống sâu hoặc cuộn đề có vấn đề. Đây là lúc nên nhắn cho cửa hàng mô tả ngắn: xe đề thế nào, đèn thế nào, đã thử những gì, thay vì ngồi đề thêm cho ắc quy kiệt hẳn. Với xe đang trong kỳ thuê, việc báo sớm giúp cửa hàng hướng dẫn xử lý hoặc sắp xếp phương án hỗ trợ, vì để ắc quy kiệt sâu còn hại hơn một buổi sáng đi bộ.
Tóm lại, đề xe số khi trời lạnh chủ yếu là chuyện trình tự: về mo, ga nhẹ, đề ngắn, nghỉ giữa các lần và tận dụng cần đề chân. Các nội dung liên quan được gom trong chuyên mục xe số, hoặc xem xe máy khi cần tài liệu rộng hơn.