Cách dắt và dựng xe đạp điện không giống xe đạp thường: xe nặng tay hơn cả một bậc, dắt ra khỏi chỗ gửi hay quay đầu ở chỗ chật đều dễ nghiêng, nhất là với người nhỏ con. Gồng cứng chỉ khiến bạn vừa mỏi vừa dễ làm đổ xe. Bài này đi lần lượt dắt xe, dựng chân chống rồi quay đầu, để xe không đổ và bạn không mất sức.
Xe đạp điện nặng tay hơn xe đạp thường ở chỗ nào
Pin và mô-tơ khiến xe đạp điện nặng hơn xe đạp thường thấy rõ, còn khối nặng nằm ở đâu thì tùy xe, tùy hãng: có xe dồn xuống thấp giữa khung, có xe dồn về phía sau. Vì vậy cùng một thao tác, chiếc này dắt nhẹ, chiếc kia lại ì tay.
Với xe đạp thường, bạn quen nhấc bánh hay xách xe qua bậc. Với xe đạp điện, hãy bỏ thói quen ấy: để xe lăn và tựa vào người, đừng nhấc. Người nhỏ con tay ngắn, trọng tâm thấp, nên hễ xe nghiêng ra xa thân mình là cả lực kéo dồn vào cổ tay và vai. Giữ xe sát người là mẹo nền tảng, mọi bước bên dưới đều xoay quanh nó.
Một nguyên tắc nữa là xe sắp đổ thì buông. Cố đỡ chiếc xe nặng đang nghiêng dễ khiến bạn bị kéo ngã hoặc đau lưng, còn xe trầy thì sửa được. Nếu là xe thuê, hãy báo cửa hàng trước khi tự xử lý.
Xe hết pin giữa đường là chuyện riêng, vì khi đó bạn phải dắt hoặc đạp một chiếc xe vốn đã nặng; cách xử lý nằm trong bài về phương án di chuyển an toàn khi xe đạp điện hết pin.
Cách dắt và dựng xe đạp điện: chuẩn bị rồi dắt bằng cả thân người
Việc đầu tiên là tắt khóa điện nếu xe có. Lỡ tay chạm vào tay ga lúc đứng cạnh, chiếc xe nặng lao lên và bạn không đủ sức kéo lại. Xe chống giữa thường nhấc bánh sau khỏi mặt đất, nên tay ga lỡ vặn có thể làm bánh quay sát chân bạn.
Việc thứ hai là gỡ đồ khỏi tay lái. Túi rau treo ở đó làm đầu xe nặng lệch, tay lái tự xoay đúng lúc bạn buông tay. Hãy đặt túi xuống hoặc nhờ người cầm hộ rồi mới dắt.
Việc thứ ba là nhìn nền dưới bánh: mép vỉa hè, nắp cống, vũng nước, mảng gạch lát bóng. Xe nặng chỉ cần một cú trượt hay vấp là cả khối nặng đổ về một phía. Xong ba việc ấy, dắt theo bốn bước sau:
- Đứng sát một bên thân xe, chếch ra ngoài một chút để bàn đạp không quẹt vào ống chân.
- Một tay giữ tay lái gần tay phanh, tay kia đặt lên yên hoặc tay nắm sau nếu xe có, để xe nằm giữa hai tay.
- Nghiêng xe nhẹ về phía mình cho khung tì vào hông, đừng để xe nghiêng ra phía ngược lại.
- Bước ngắn, đi chậm, bẻ lái từ từ, vì bẻ gấp khi xe đang lăn chậm sẽ làm đầu xe gục về một phía.
Dựng chân chống không cần gồng: ba nhịp cho người nhỏ con
Xe đạp điện có chân chống giữa, chân chống bên hoặc cả hai, tùy xe. Loại nào cũng nên làm theo ba nhịp thay vì giật xe lên bằng tay.
Nhịp một, chặn. Dừng hẳn, giữ phanh, tắt khóa điện. Chọn nền phẳng, cứng, khô, tránh nắp cống, gạch lát trơn và nền đất mềm. Nếu buộc phải dựng trên dốc, hướng đầu xe về phía cao; xe nghiêng về phía chân chống bên nên đừng để phía đó thấp hơn.
Nhịp hai, đặt. Với chân chống bên, gạt xuống tới khi chạm đất rồi dồn xe nghiêng dần vào đó. Với chân chống giữa, đặt chân lên gờ đạp của chân chống, ấn xuống bằng sức nặng của chân và kéo xe lùi về sau bằng cả người; tay chỉ dẫn hướng chứ không nâng. Ấn mãi không lên thì đừng gồng thêm: thả xe về chỗ cũ, tìm nền phẳng hơn rồi làm lại.
Nhịp ba, tựa. Chưa vội buông tay: đẩy thử xe nhẹ qua hai phía xem có rung hay tuột không. Với chân chống bên, đánh nhẹ tay lái về phía chân chống để bánh trước hãm xe lại. Chân chống lỏng, kẹt hoặc xe dựng xong vẫn lắc thì dừng lại, đừng tự chỉnh, và báo cửa hàng cho thuê để thợ kiểm tra.
Quay đầu xe đạp điện nặng ở chỗ rộng và chỗ chật
Chỗ rộng thì đi vòng cùng xe. Dắt chậm, bẻ lái nhẹ và bước theo cung tròn lớn, đừng cố xoay xe tại chỗ. Cung càng rộng, xe càng ít phải chống lại sức nặng của chính nó.
Chỗ chật thì dùng tiến lùi chéo. Bẻ lái hết cỡ về một phía, đẩy xe tiến một đoạn ngắn rồi dừng, bẻ lái ngược lại và kéo xe lùi một đoạn ngắn; cứ thế cho tới khi đầu xe hướng hẳn ra phía cần đi. Mỗi lần chỉ nhích khoảng nửa sải chân, vì xe vừa lăn vừa đổi hướng nhẹ hơn nhiều so với nhấc đuôi xe. Lúc lùi, đứng bên hông xe và nhìn qua vai, đừng đứng ngay sau xe.
Nếu còn ngồi trên xe, trượt người xuống mép trước của yên để cả bàn chân chạm đất, đi thật chậm và giữ tay ga đều qua khúc quay. Bóp phanh gấp giữa lúc đang bẻ lái dễ làm bánh trước trượt, và với xe nặng thì cú trượt ấy rất khó cứu.
Ba tình huống ở Hà Nội và cách xử lý gọn
Dốc xuống hầm gửi xe chung cư. Dốc hầm thường ngắn mà gắt, nền bê tông trơn hơn khi ướt. Xuống dốc, giữ nhẹ phanh để xe không kéo bạn đi và đứng bên hông xe, đừng đứng chắn phía trước. Lên dốc, dồn người về phía trước và đẩy bằng chân chứ không kéo bằng tay; mỏi thì dừng, giữ phanh, nghỉ rồi đi tiếp.
Vỉa hè có bậc trước cổng chợ buổi sáng. Xe nặng thì đừng cố nhấc qua bậc; hãy tìm chỗ vỉa hạ thấp hoặc đoạn dốc thoải, hoặc nhờ người giữ yên trong lúc bạn giữ lái. Mua đồ xong, đặt túi vào giỏ hoặc nhờ người cầm hộ thay vì treo lên tay lái. Nếu hay đi chợ bằng xe đạp điện, bài về xe đạp điện cho người lớn tuổi đi chợ bàn kỹ phần thuê và chạy an toàn.
Đoạn đê ven sông Hồng. Mặt đường ở đó có thể nghiêng, lẫn cát và sỏi nên chân chống dễ trượt. Dừng nghỉ thì chọn đoạn phẳng nhất, tránh sát mép dốc, hướng đầu xe về phía cao rồi dựng chân chống theo ba nhịp ở trên.
Chọn xe đạp điện cho người nhỏ con và tập một lượt trước khi ra phố
Trước khi thuê, hãy nói rõ chiều cao và sức của mình để chọn chiếc có yên đủ thấp, khung dễ bước qua và hai chân chạm đất vững. Khi nhận xe, hỏi cửa hàng cho thuê cách dựng chân chống của đúng chiếc xe đó, vì mỗi hãng một kiểu. Nếu đây là lần đầu bạn thuê, hãy đọc thêm bài về cách làm quen với xe đạp điện thuê trước khi lên đường.
Rồi tìm một khoảng sân hoặc đoạn đường vắng để tập, khóa điện vẫn tắt: dắt xe một vòng, dựng và gỡ chân chống vài lần, quay đầu bằng tiến lùi vài lượt. Làm chậm, mỏi thì nghỉ. Một buổi tập ngắn như vậy đỡ cho bạn cả tuần gồng tay.
Khi hỏi thuê xe đạp điện ở Nguyễn Tú (điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00), bạn cứ nói rõ mình nhỏ con và liên hệ để xác nhận giá cùng tình trạng xe hiện tại. Muốn đọc nối tiếp, hãy ghé chuyên mục xe đạp điện hoặc mục xe máy của blog.