Hai ba hôm trời nồm liền, mặt tường đọng nước, sàn nhà ẩm lót, và chiếc xe máy để ngoài hành lang chịu đủ: gương mờ sương, bugi ẩm, sợi xích thấm nước. Bảo dưỡng xe máy mùa nồm không cần đồ đạc đắt tiền, chỉ cần đúng việc và đúng lúc. Kẻ thù lớn nhất của tiết này là độ ẩm đọng dài ngày, thứ làm rỉ sét các chi tiết nhỏ và làm máy đề khó. Bài này gom các bước chăm xe máy mùa nồm ẩm ở Hà Nội theo trình tự một tuần, cho cả xe nhà để và xe thuê phải đậu ngoài trời. Tổng quan các việc chăm xe được gom trong nhóm bảo dưỡng xe máy.
Bảo dưỡng xe máy mùa nồm theo ba đường hại
Đường thứ nhất là ẩm đọng trên hệ thống điện: bugi, bô bin, các mối nối dây điện. Ẩm lâu biến thành lớp màng mỏng dẫn điện rò, máy đề chậm và nổ yếu. Đường thứ hai là rỉ sét: vít, lò xo phanh tay, ốc hệ thống treo, những chi tiết không sơn phủ, chỉ vài tuần nồm là lên mảng nâu. Đường thứ ba là nước ngưng trong bình xăng và nhớt, làm hỗn hợp gió loãng và dầu bôi trơn kém. Hiểu ba đường này thì việc chăm xe chỉ là chặn từng đường một.
Xe máy mùa nồm ẩm ít hỏng đột ngột mà hỏng âm ỉ, nên thói quen quan sát mỗi sáng quan trọng hơn sửa chữa: một vết rỉ mới, một tiếng kêu khác thường, đều là tin nhắn sớm của xe.
Việc đầu buổi sáng: lau khô trước khi nổ máy
Ba mươi giây lau mỗi sáng đáng giá hơn một buổi sửa mỗi tháng. Khăn thấm khô lau quanh nắp bugi, bô bin, mối nối đồng hồ, và mặt trong của hốc chứa đồ. Gạt nước đọng trên yên và mã xe. Với xe số ngày nồm, một phút để xe khô ráo trước khi đề giúp giảm gần hết hiện tượng đề yếu do ẩm. Nếu nhà có mái hiên, đưa xe vào ngay từ tối hôm trước, đừng để sáng ra mới lau.
Với xe máy điện, nồm còn đáng ngại hơn vì pin và mạch điều khiển sợ ẩm: lau khô ổ sạc, nắp bình, và để xe tránh sát tường ẩm. Sạc pin nơi khô thoáng, không sạc ngay khi vừa đưa xe từ ngoài nồm vào trong nhà.
Chống rỉ cho các chi tiết nhỏ
Một buổi cuối tuần là đủ cho cả mùa: dầu chống rỉ xịt nhẹ vào các khớp phanh tay chân, trụ cột xi nhan, lò xo bệ chống chân, và đầu các con vít lộ thiên. Lau phần dầu thừa, không để dầu chảy xuống lốp hay đĩa phanh. Các mối nối hay đọng nước nên bọc băng keo đen cuốn kín. Sau một buổi như vậy, suốt mùa nồm bạn chỉ cần lau lại mỗi tuần thay vì đánh rỉ sét.
Một mẹo dân gian đáng dùng: vài túi hút ẩm để trong hốc xe và cốp, chúng hút bớt ẩm quanh khu vực giấy tờ và đồ điện nhỏ. Đem phơi lại túi khi trời nắng là dùng được tiếp.
Giữ xích và nhớt đúng nhịp nồm
Xích là chi tiết khổ nhất mùa nồm: bụi đường ẩm bám thành hỗn hợp dầu cát, mòn xích nhanh gấp mùa khô. Mỗi tuần một lần, lau xích bằng khăn sạch, xịt dung dịch vệ sinh chuyên dụng, chạy bánh sau vài vòng cho dung dịch len vào, rồi lau khô và tra lại nhớt xích dạng sáp. Không tra nhớt đậm ngày nồm vì bụi ẩm bám lại ngay. Với xe ga dùng dây côn, xịt nhẹ dầu vào lõi dây để không bị kẹt khi trời ẩm.
Nhớt máy mùa nồm nên thay sớm hơn lịch thường, vì nước ngưng làm nhớt mau biến chất. Nếu xe chạy ít trong tuần nồm, thỉnh thoảng vẫn nổ máy chạy một vòng quanh phố cho nhớt nóng lên, đuổi hơi ẩm bên trong cacte. Với xe để lâu không dùng, nổ máy mỗi vài ngày cũng là cách giữ ắc quy không bị úp.
Một tuần chăm xe mẫu
Để dễ theo dõi, bạn có thể dàn việc theo tuần. Hai buổi sáng đầu tuần chỉ lau khô hệ thống điện và gạt nước trên mã xe, mỗi buổi nửa phút. Giữa tuần dành một buổi tối xịt dầu chống rỉ cho các khớp và vít lộ thiên, lau phần thừa. Cuối tuần là buổi sâu hơn: vệ sinh xích, tra lại nhớt xích, lau khe làm mát và kiểm tra ắc quy với xe để lâu. Tổng thời gian của cả tuần chỉ khoảng một giờ, nhưng chặn được gần hết ba đường hại nói trên.
Nếu mùa nồm kéo dài hai ba đợt liền, giữa các đợt nên tranh thủ ngày nắng phơi xe: mở cốp, lau bụi, cho nắng rọi vào khe máy. Nắng là thứ dung dịch rửa ẩm rẻ nhất mà không làm hại bất kỳ chi tiết nào.
Để xe và đi trong ngày nồm
Chỗ để xe mùa nồm quan trọng không kém chăm xe: tránh sát tường hướng bắc ẩm mốc, tránh miệng cống thoát nước nơi hơi ẩm bốc cả đêm, và không phủ bạt kín hoàn toàn vì bạt giữ ẩm bên trong thay vì chặn. Một mái che thoáng hai đầu là lý tưởng. Khi đi trong ngày nồm, phanh sớm và nhẹ vì mặt sân ẩm trượt vạch, và sau chuyến đi, dành một phút lau khô chân phanh và vành bánh.
Nếu bạn thuê xe máy trong mùa này, lúc nhận xe nên soi kỹ xích và bugi, hỏi chủ xe về lịch chăm gần nhất. Nhóm xe máy có thêm bài về từng nhóm chi tiết, còn nhóm thuê xe gom các gói thuê dài ngày quanh Hà Nội, phần lớn cho xe được chăm định kỳ, hợp với người phải đi hằng ngày giữa tiết trời nồm của Hà Nội.