Nhiều người đi xe máy quanh Hà Nội mỗi ngày nhưng vẫn nhầm giữa nhớt máy và nhớt hộp số, và cách kiểm tra càng dễ lẫn hơn khi đổi từ xe số sang xe ga. Kiểm tra nhớt xe ga và xe số khác nhau ở vị trí que thăm, ở cách đặt xe khi thăm và ở kỳ kiểm, nên nắm rõ ba điểm đó trước khi tự thực hiện. Bài này đi qua từng khác biệt cụ thể của hai dòng xe, cách đọc kết quả khi thăm nhớt và phần việc người thuê xe nên để cho người cho thuê lo.
Kiểm tra nhớt xe ga và xe số: khác nhau ở vị trí thăm
Xe ga có hai cụm nhớt riêng biệt. Nhớt máy nằm ở khối động cơ phía sau xe, được thăm bằng que gắn gần nắp máy, còn nhớt nồi và hộp số nằm trong buồng nồi, thăm qua lỗ soát hoặc nắp riêng ở phía dưới gần ống xả. Vì hai cụm này làm việc khác nhau, dầu mỗi nơi cũng khác loại và khác kỳ thay. Khi thăm nhớt máy trên xe ga, xe nên đứng phẳng, không chống nghiêng, vì chỉ cần xe nghiêng nhẹ thì vạch đọc trên que đã lệch.
Xe số gọn hơn. Khối động cơ liền với hộp số, dùng chung một két nhớt, nên chỉ có một que thăm đặt ở nắp máy phía trên. Khác nhau đầu tiên giữa hai dòng nằm ở thao tác: với xe số bạn chống chân giữa cho xe đứng thẳng, rút que, lau khô, cắm lại rồi mới đọc vạch. Đây là bước nhiều người bỏ qua, và kết quả đọc ngay sau khi rút que thường sai lệch.
Đọc kết quả thăm nhớt trên que
Que thăm có hai vạch mức. Nhớt nằm giữa hai vạch là an toàn, chạm vạch dưới là cần châm thêm, còn vượt vạch trên lại không tốt vì nhớt dư khiến áp suất trong két tăng, kéo theo rò rỉ qua gioăng. Màu nhớt cũng nói được vài chuyện: nhớt mới có màu vàng hoặc nâu nhạt, nhớt đã chạy vài nghìn km thì sẫm và đặc lại. Nhớt chuyển sang màu sữa trắng là dấu có nước lọt vào, cần đưa xe kiểm tra sớm.
Mùi là một chỉ báo khác. Nhớt bình thường có mùi dầu nhẹ, còn nhớt khét hoặc lẫn mùi xăng là dấu động cơ chạy quá nhiệt hoặc xăng lọt xuống két. Trong trường hợp đó, việc tự châm thêm nhớt không chạm được gốc rễ, mà cần kiểm tra tình trạng động cơ. Với người không quen, chụp lại que thăm và ghi ngày kiểm là đủ để người có nghề đọc tình trạng nhanh.
Kỳ kiểm tra và thay cho hai dòng xe
Với xe ga chạy phố, nhớt nồi sau làm việc nhiều vì xe dừng và đi liên tục, nên kiểm đều đặn hơn một chút so với ghi trong sổ hướng dẫn. Thói quen tốt là thăm nhớt máy mỗi lần đổ xăng, vì thao tác chỉ mất vài phút, còn nhớt nồi sau kiểm theo kỳ bảo dưỡng. Với xe số, thăm nhớt máy mỗi tuần một lần là đủ cho xe chạy bình thường, nên kết hợp với việc nhìn má phanh và áp suất lốp trong cùng một buổi.
Kỳ thay thì theo sổ hướng dẫn của từng mẫu xe. Điều cần tránh là đổi nhớt tùy tiện: đổ nhớt xe số vào buồng nồi xe ga, hoặc ngược lại, có thể làm côn và bánh răng mòn nhanh, và hư hỏng dạng này không hiện ngay mà đến khi có tiếng kêu thì chi phí sửa đã lên cao. Nếu không rõ loại nhớt, ghi tên mẫu xe và hỏi người bán thay vì đoán.
Vài sai quen gặp khi tự kiểm nhớt
Thứ nhất là kiểm ngay khi xe vừa chạy xong: nhớt đang nóng loang khắp két, que thăm đọc không đúng mức thật. Chờ xe nguội vài phút hoặc kiểm trước khi xuất phát buổi sáng là chính xác hơn. Thứ hai là lau que bằng vải dính bụi, kéo hạt cát bám vào que rồi cắm lại két, hành động nhỏ nhưng lại đưa hạt mài mòn thẳng vào nơi cần sạch nhất.
Thứ ba là châm nhớt giữa hai vạch bằng loại nhớt khác còn dư trong can. Hai loại nhớt pha vào nhau giảm chất lượng của cả hai. Khi châm, đổ từng chút, chờ một nhịp cho nhớt ổn trong két rồi thăm lại. Thói quen ghi ngày và số km lên một tem nhỏ dán gần ổ khóa giúp cả nhà cùng nhớ lịch, một cách đơn giản mà hiệu quả với xe đi nhiều ở Hà Nội.
Người thuê xe nên kiểm tra đến đâu
Với xe thuê, việc của người thuê là phát hiện bất thường, không phải tự sửa. Trước khi nhận xe, hỏi người cho thuê lần thay nhớt gần nhất. Trong thời gian thuê, nếu thấy tiếng kêu từ khối máy, đề nặng hoặc vết nhớt loang dưới chỗ đỗ xe, chụp lại và báo ngay. Nói sớm thì xử lý nhanh và rẻ hơn nhiều so với để đến lúc hỏng nặng.
Không tự xả và thay nhớt của xe thuê, kể cả khi bạn làm quen thuộc trên xe riêng, vì loại nhớt, lượng đổ và cách xả từng mẫu xe khác nhau, và người cho thuê cần biết lịch sử chăm sóc xe của mình. Một tin nhắn mô tả đúng dấu hiệu thường giúp người cho thuê xử lý nhanh hơn việc bạn mang xe đi thay nhớt ở nơi khác.
Bạn có thể xem lịch chăm sóc theo từng kỳ trong trang bảo dưỡng xe, đặc điểm các dòng xe trong trang xe máy, nhóm bài dành cho xe số và xe ga, cùng các tình huống chạy phố thật trong mục kinh nghiệm.
Tóm lại, kiểm tra nhớt xe ga và xe số khác nhau ở chỗ xe ga có hai cụm nhớt riêng và cần xe đứng phẳng khi thăm, còn xe số chỉ một két nhớt chung và thăm với chân chống giữa. Thăm đều, đọc vạch đúng và giao phần thay nhớt cho người có dụng cụ là cách giữ động cơ khỏe mà không tốn công. Với xe thuê, ghi dấu hiệu và báo người cho thuê luôn là lựa chọn an toàn.