Đèn sáng rõ hôm qua, tối nay đã vàng vọt và ngắn, quãng đường nhìn thấy trước mặt cứ hẹp dần theo từng buổi. Đèn pha xe máy yếu dần là hiện tượng đi từ từ chứ hiếm khi tắt hẳn một lúc, và vì thế nhiều người để chạy ròng đến lúc gần như mù đường mới chịu xem. Với xe thuê, đèn yếu không chỉ là chuyện khó nhìn: nó là một trong những sự cố nên báo sớm, vì phần lớn các nguyên nhân kiểm tra được ngay tại chỗ. Trước khi gọi cửa hàng, nên đi qua một lượt kiểm tra theo thứ tự sau — vừa đỡ một chuyến đi, vừa mô tả hiện tượng cho cửa hàng chính xác hơn.
Đèn pha xe máy yếu dần: dấu hiệu phân biệt nhanh
Chú ý cách đèn yếu đi sẽ đoán được gần đúng nhóm nguyên nhân. Bóng đèn cũ, đèn bị chai bóng thì sáng vàng, tia ngắn, nhưng vẫn đều đều mỗi đêm — nhóm này điển hình trên xe chạy nhiều năm. Ắc quy yếu (với xe có ắc quy riêng) thì đèn yếu kèm loa kêu nhỏ, đề máy chậm, hoặc đèn sáng lên khi vặn ga cao — vì máy nổ quay phát điện cho đèn mạnh hơn. Tiếp xúc công tắc hoặc giắc đèn lỏng thì đèn chập chờn theo rung: gõ nhẹ vào bộ công tắc hoặc chỗ giắc là đèn đổi độ sáng. Kính đèn bị mờ đục vì nước vào hoặc bụi bám thì chùm sáng nhòe, trải chứ không tập trung.
Ba dấu hiệu này nhìn được trong năm phút và không cần dụng cụ: bật tắt vài lần xem độ sáng có nhảy không, vặn ga thử đèn có sáng thêm không, nhìn mặt kính đèn có bị mờ sương không. Ghi lại kết quả từng phép thử — đó chính là mô tả cửa hàng cần.
Đèn xe yếu kiểm tra theo thứ tự: bóng, ắc quy, giắc và công tắc
Thứ tự kiểm tra theo nguyên tắc từ rẻ và dễ đến khó, để không nhảy đúng kết luận trước khi loại trừ.
Trước tiên là bóng đèn và kính. Bóng đèn sợi đốt gần cuối tuổi đời thì trong bóng có vệt cháy đen quanh sợi — nhìn được qua mặt kính bóng đèn với loại tháo được. Kính đèn mờ, có màng nước đọng là nhóm vệ sinh được: lau mặt trong ngoài nếu thiết kế cho tháo, nhưng với xe thuê thì chỉ lau được phần bên ngoài, phần bên trong để cửa hàng xử lý. Nếu xe có chế độ đèn chiếu xa và chiếu gần riêng, thử cả hai vị trí: gần yếu mà xa vẫn sáng thường là bóng gần hỏng trước, vì bóng cốt và bóng pha hao không đều nhau.
Thứ hai là nguồn điện. Với xe ga có acquy, đèn yếu kèm loa nhỏ là dấu hiệu ắc quy đang xuống; xe đề điện bình thường mà đèn vẫn yếu thì nghi về bộ phát điện hoặc bộ chỉnh dòng — nhóm này không tự kiểm tra được, chỉ dùng các phép thử bên trên để mô tả. Với xe số vốn đèn ăn trực tiếp từ máy, đèn sáng nhỉnh lên khi vặn ga cao là bình thường, nhưng nếu chênh quá lớn giữa lúc chạy không tải và lúc đang đi thì cũng nên ghi lại.
Thứ ba là các điểm tiếp xúc: công tắc đèn, giắc nối, chấu đèn. Xe chạy đường mưa nhiều hoặc rửa xe mạnh, nước lọt vào làm các điểm tiếp xúc oxy hóa, đèn chập chờn theo rung. Gõ nhẹ công tắc, quan sát đèn có đổi không — có là xác định được chỗ lỏng. Với xe thuê, không tháo ốp che để mò giắc bên trong: trình bày phép thử gõ-chạy này cho cửa hàng là đủ họ đoán ra điểm cần siết lại.
Chạy đêm khi đèn còn yếu: giữ khoảng cách và tốc độ
Trong lúc đèn chưa sửa được mà vẫn phải đi buổi tối, cách chạy quan trọng không thua cách sửa. Tốc độ để theo tầm đèn: đèn yếu nhìn rõ chừng mấy chục mét thì giữ tốc độ ở mức kịp dừng trong quãng nhìn thấy đó, không theo thói quen tốc độ thường ngày. Cách xe đi trước xa hơn bình thường, và hạn chế vượt trên đường không có đèn đường. Chú ý nhìn mép đường bên phải thay vì nhìn lố vào khoảng tối để giữ hướng vững, và bật cả chế độ đèn gần trên những đoạn có xe ngược chiều, tránh chói mắt nhau.
Tránh tạm bợ theo kiểu tăng bóng công suất lớn hoặc dán thêm đèn phụ trên xe thuê: bóng mạnh hơn thiết kế làm nóng chụp đèn và có thể cháy mạch, mọi thêm thắt trên xe thuê đều cần hỏi chủ xe trước. Với những ai hay chạy đêm nhiều ngày liền trong một kỳ thuê dài, còn một thói quen nhỏ đáng làm: trước mỗi buổi tối lên đường, bật đèn thử một phút khi xe còn đỗ — đèn bật ngay từ lúc đỗ giúp phát hiện độ sáng thấp bất thường sớm hơn nhiều so với lúc đang lăn bánh giữa đường tối, và một phút đứng yên luôn rẻ hơn một đoạn đường chạy trong mù.
Báo cửa hàng đúng lúc trên xe thuê
Đèn pha yếu dần không cần báo gấp như máy gạt hay phanh loạn, nhưng đúng lúc báo sẽ đỡ tranh chấp: báo ngay khi phát hiện đèn yếu bất thường so với lúc nhận xe, kèm mô tả các phép thử đã làm. Ghi lại tình trạng đèn lúc nhận xe trong ảnh nhận xe là thói quen đáng giữ với mọi kỳ thuê. Người thuê xe máy ở Hà Nội hay chạy buổi tối càng nên để ý sớm, vì đèn yếu cộng thêm đường ẩm thấp sau mưa là tổ hợp dễ va chạm.
Sự cố xe máy thuê xử lý thế nào gom trong chuyên mục xử lý sự cố xe, kiến thức dòng xe và trang bị nằm ở trang chủ xe máy, thói quen kiểm tra xe giữa kỳ thuê dài ngày viết trong mục bảo dưỡng xe, và ai hay đi đêm thì nên đọc thêm kinh nghiệm đèn và tầm nhìn ban đêm trong trang chủ thuê xe.