Xe thuê không nổ máy buổi sáng là tình huống hay gây hoang mang nhất với khách thuê xe, vì xe hôm trước vẫn chạy tốt, sáng ra đề không lên. Trên thực tế, phần lớn các ca xe máy không nổ máy sáng đều rơi vào vài nguyên nhân đơn giản: công tắc nguồn bị tắt, chân chống chưa gập, xăng cạn, hoặc ắc quy yếu sau một đêm để trời lạnh. Bài này cho khách một trình tự chẩn đoán nhanh mất vài phút, để trước khi gọi chủ xe, khách đã tự loại được những lý do vặt và báo đúng hiện tượng, giúp chủ xe hướng dẫn chính xác hơn.
Trình tự chẩn đoán khi xe thuê không nổ máy buổi sáng
Khách bắt đầu từ những thứ dễ kiểm tra nhất. Thứ nhất là công tắc nguồn: nhiều xe có núm tắt máy đỏ ở gần tay lái, và xe hôm trước có thể bị ai đó bấm nhầm lúc đỗ lại. Thứ hai là chân chống: hầu hết xe máy hiện đại có cấu chặn đề khi chân chống còn hạ, xe số phải gập chân chống vào rồi mới bóp côn đề được. Thứ ba là cửa xăng và lượng xăng: kim xăng có thể bị vặn sang vị trí dự bị, hoặc bình cạn nhanh hơn khách tưởng vì đồng hồ xăng trên xe cũ báo không đều. Khách lắc nhẹ xe và nghe tiếng xăng trong bình sẽ ước được còn bao nhiêu.
Thứ tư là cách đề đúng. Với xe ga, khách bóp phanh sau hoặc phanh trước và giữ trong lúc bấm nút đề: nhiều xe đời mới chặn đề nếu không bóp phanh, nên khách bóp phanh trước rồi mới bấm nút là trình tự đúng. Với xe số, khách bật chìa lên vị trí mở, bóp côn, nhẹ ga một chút rồi mới đạp đề. Khách không nên đề liên tục quá mười giây mỗi lần, vì đề dài làm ắc quy xả mạnh và làm máy càng khó nổ, đồng thời bugi ngập xăng nếu ga đã bị bơm quá tay. Giữa các lần đề, khách để máy nghỉ chục giây.
Các nguyên nhân hay gặp và dấu hiệu nhận biết
Sau khi đã loại các lỗi thao tác, khách chuyển sang nghe và nhìn hiện tượng. Nếu đề yếu, máy quay chậm rồi dần tắt hẳn, đó là dấu ắc quy yếu: đêm lạnh làm ắc quy cho dòng kém đi, và xe để lâu không nổ càng xả sâu. Nếu đề vẫn mạnh mà máy không lên, vấn đề thường ở hệ thống lửa hoặc nhiên liệu: bugi bẩn, chết, hoặc kim xăng, bu gi bị tắc. Khách rút bugi ra áp vào vỏ máy, đề thử xem tia lửa có nhảy không; nếu bugi ướt sũng xăng thì máy đang ngập, khách để bugi khô rồi vặn nhẹ ga vài lần xả bớt xăng trước khi lắp lại.
Một nguyên nhân đặc trưng của sáng sớm là máy lạnh và xăng ít đậm: thời tiết se lạnh khiến hỗn hợp hơi xăng trong xi lanh khó bốc, nên xe thường cần thêm chút ga hơn ngày nắng. Đây không phải hư hỏng mà tính chất của động cơ lạnh, và chỉ cần khách đề thêm hai ba lần nhẹ nhàng, giữ ga một nhịp sau khi máy vừa nổ để máy chạy ổn định rồi mới buông. Khách cũng nên kiểm tra nắp bình xăng thoát khí: nắp bịt kín quá làm xăng không chảy, một lỗi nhỏ nhưng có thật trên một số xe cũ.
Gọi chủ xe: báo hiện tượng thay vì báo kết luận
Nếu sau trình tự trên máy vẫn không nổ, khách dừng lại và gọi chủ xe. Khách không nên tháo trộm máy, rút ắc quy đi sạc bên ngoài, hay gọi thợ gần đó mổ xe, vì mọi thay đổi trên xe thuê nên có chủ xe quyết, điều đã được nói trong trang sự cố khi thuê xe. Lúc gọi, khách báo theo hiện tượng chứ không theo phán đoán: đề có mạnh hay yếu, máy có tiếng lạch cạch hay im lặng, bugi có tia lửa hay không, bình xăng còn hay cạn. Chủ xe nghe đúng hiện tượng sẽ biết bước xử tiếp, ví dụ mang ắc quy mới, mang bugi thay, hoặc cho khách xe khác khi xe cần vô tiệm.
Với khách đang ở gần điểm cho thuê, việc nhẹ nhất là chủ xe cho kéo xe về hoặc đổi xe khác. Với khách đang ở xa, chủ xe có thể hướng dẫn qua điện thoại từng thao tác nhỏ, như vặn kim xăng, xả bớt xăng ngập, và khách làm đúng từng lời, không tự thêm bước nào. Khách nên giữ xe tại chỗ có trông giữ nếu phải để xe mà đi việc khác, và chụp lại tình trạng xe trước khi rời, giống mọi tình huống trục trặc giữa chuyến khác.
Tránh sáng mai không nổ máy: thói quen của khách thuê
Vài thói quen nhỏ giúp giảm hẳn cảnh sáng ra máy im lặng. Khách đỗ xe nơi khô ráo, che mưa nếu để ngoài trời qua đêm, vì ẩm vào mạch điện là một nguyên nhân máy khó nổ buổi sáng. Khách gửi xe có mái che tại điểm lưu trú, và nếu xe phải để ngoài, phủ bạt nhẹ cho phần cổ phun và đồng hồ. Khách cũng không để bình xăng về tận vạch đáy rồi mới tìm cây xăng: xăng cạn làm máy kim bơm rút cặn, và sáng hôm sau máy đề sẽ khó hơn. Cuối cùng, khi nhận xe, khách thử nổ máy ngay tại chỗ và để máy chạy vài phút, vì phát hiện sớm mọi vấn đề đề khi nhận xe luôn dễ xử hơn phát hiện sáng hôm sau giữa giờ.
Một điều nữa là khách nên hỏi chủ xe lúc nhận xe về cách đề riêng của chiếc xe đó: mỗi dòng xe có chút khác biệt về phanh giữ đề, kim xăng, và khách nắm được trước thì buổi sáng gặp khó cũng tự tin hơn. Khách thuê xe máy ở Hà Nội hoặc các tỉnh lân cận đều nên áp dụng như nhau, vì máy lạnh và ắc quy yếu không phân biệt địa phương.
Tóm lại, xe thuê không nổ máy buổi sáng thường chỉ là chuyện công tắc, chân chống, xăng, hoặc ắc quy, chứ ít khi là hỏng nặng. Khách chẩn đoán theo trình tự, báo hiện tượng đúng, và không tự tháo máy, thì buổi sáng đó chỉ chậm hơn dự kiến một chút mà không phát sinh rắc rối giữa khách và chủ xe.
Khách thuê xe máy của Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Thông tin dịch vụ gom ở trang thuê xe, khách muốn biết thêm về cấu tạo của từng loại xe có thể xem chọn loại xe trước khi đặt xe.