Câu hỏi xe số hay xe ga đi Mai Châu khiến phân vân nhiều người lần đầu phượt cung đèo, và câu trả lời ngắn gọn là cả hai loại đều đi được nếu xe khỏe và người lái nắm kỹ thuật, nhưng mỗi loại có lợi thế riêng trên chặng đèo Thung Khe dài và dốc. Chọn xe đi Mai Châu nên dựa trên ba yếu tố: loại phanh xe dùng, cách xe xử lý số khi xuống dốc, và sức tải khi chở đồ hai chiều. Bài này đi lần lượt: so sánh hai loại xe trên đèo, cách chuẩn bị xe trước chuyến, và gợi ý nếu bạn định thuê xe cho cung này.
Chọn xe đi Mai Châu: yếu tố nào quyết định
Điểm khác nhau lớn nhất nằm ở khâu xuống dốc dài. Xe số cho phép về thấp số, để máy giữ xe, phanh làm việc nhẹ hơn; người quen tay số thấy phần xuống đèo của cung nhẹ nhàng rõ. Xe ga không có tay số, nên giảm tốc bằng cách thả ga sớm và phanh nhịp trước từng cua; với xe ga khỏe và phanh đĩa, phần đèo vẫn ổn, chỉ cần kiên nhẫn hơn và không để tay lái cấp bách.
Cũng đừng quên chiều cao yên: đoạn đèo cần chống chân xuống đất nhiều lần khi dừng chụp ảnh ở các điểm phượt, yên quá cao khiến người thấp bé mất vững mỗi lần dừng trên dốc. Nếu phải chở người ngồi sau, tính cả cân nặng của hai người và đồ: sức tải của xe là một con số thật, không phải ước lượng.”,: đi Mai Châu thường chở balo, đồ ăn và có khi chở thêm người ngồi sau, nên xe nào cũng phải còn dư công trên dốc — xe số phân khối nhỏ và xe ga phổ thông đều đủ, miễn phần máy còn khỏe, không bị hụt ga lên dốc kéo dài. Yếu tố thứ ba là độ quen xe: lái loại xe mình quen thuộc trên đèo luôn an toàn hơn đổi sang xe lạ chỉ vì người khác nói loại đó tốt.
Xe số trên cung đèo: lợi thế và lưu ý
Với xe số, phần lợi thế là kiểm soát tốc độ bằng số: về thấp số theo từng đoạn, nghe tiếng máy đều là tín hiệu xe đang khỏe. Lưu ý là đừng về số quá thấp khi xe đang nhanh, để tránh khối máy giật; và dùng số như công cụ giữ xe chứ không thay hẳn phanh. Xe số thường nhẹ hơn, dễ đẩy hoặc quay đầu ở các điểm phượt dọc đèo, và dễ sửa hơn nếu trục trặc nhỏ dọc quốc lộ.
Điểm yếu của xe số ở cung dài là tay trái làm việc nhiều hơn — bóp côn từng đoạn đông đúc — nên nếu bạn ít tập, chặng cuối dễ mỏi tay; tranh thủ giãn tay ở các điểm nghỉ và giữ côn nhịp nhàng, không nửa côn kéo dài làm nóng bộ côn ly hợp.
Xe ga trên cung đèo: lợi thế và lưu ý
Xe ga lợi thế về sự tiện: không bóp côn, giữ ga đều trên các đoạn quốc lộ thẳng chiếm phần lớn cung, và cốp rộng chứa đồ gọn hơn. Trên đèo, mẹo cho xe ga là nhịp phanh: giảm sớm, phanh nhẹ nhưng nhiều lần, và giữ ga lư lửng thay vì đóng hẳn ga; tránh phanh gắt giữa cua vì trọng lượng xe ga dồn về trước dễ làm bánh trước trượt.
Xe ga phuộc êm và đôi khi nặng hơn xe số cùng phân khúc, nên chở thêm người ngồi sau qua đoạn cua gắt cần tính trước tốc độ vào cua. Nếu xe ga của bạn là loại phổ thông và đã cũ, cho kiểm tra nhớt và phanh trước chuyến; máy ga khỏe lên đèo vẫn ổn, nhưng phục vụ kém sẽ hụt hơi rõ ở đoạn dài.
Chuẩn bị xe trước khi lên cung
Dù chọn loại nào, ba việc bắt buộc trước khi rời Hà Nội: kiểm tra lốp, phanh và nhớt, và nên làm sớm vài ngày để còn kịp khắc phục, không để hôm trước nhận xe hôm sau đã lên đèo. Lốp phải còn sâu hoa vì mặt đèo có đoạn mòn; phanh phải ăn hai bánh và không rít; nhớt đủ và còn hạn, vì cung đèo làm máy nóng hơn hẳn mặt bằng. Thêm một vòng kiểm tra đèn, còi, gương và dây buộc đồ. Cách chọn loại xe phù hợp từng nhu cầu và cách kiểm tra tổng thể trước khi mua hoặc nhận xe được gom trong trang chọn loại xe, đáng xem lại trước các chuyến xa.
Với người chưa từng đi đèo, nên tập trước một đoạn dốc gần quanh Hà Nội để thử cách giữ số và phanh nhịp của chính xe mình; hai mươi phút tập ở dốc quen còn giá trị hơn nhiều lời khuyên trên giấy. Nếu định thuê xe máy tại Hà Nội cho cung này, chọn xe còn mới, đã được bảo dưỡng định kỳ theo hợp đồng cho thuê, và nói rõ với cửa hàng lộ trình để họ chuẩn bị phù hợp; việc chuẩn bị xe và giấy tờ trước khi nhận xe nằm trong trang cho thuê xe máy.
Ghép lịch và lưu ý cuối
Cung Mai Châu thường đi trong hai ngày, và các gợi ý vòng đường cuối tuần khác nằm trong trang cung đường cuối tuần. Trước khi khởi hành, xem dự báo thời tiết vùng núi Hòa Bình cho cả chiều đi lẫn chiều về: mưa lớn và sương mù dày là hai thứ khiến cả xe số lẫn xe ga đều phải đổi hẳn kế hoạch, vì an toàn không phụ thuộc vào loại xe mà vào đúng thời điểm lên đèo.
Cuối cùng, đi nhóm nên thống nhất loại xe và tốc độ chung, đừng để nhóm xe số kéo nhóm xe ga hoặc ngược lại; hẹn điểm chờ ở chân đèo và bản, và giữ khoảng cách đều giữa các xe trên đèo. Chuyện chọn cung đường và giữ xe an toàn được gom trong mục du lịch, nơi bạn có thể tích dần kinh nghiệm cho các cung xa hơn quanh Hà Nội.