Đèn phanh xe thuê yếu là một lỗi hay bị xem nhẹ nhất khi nhận xe, vì khách thường chỉ thử ga, thử phanh, rồi chụp hình giấy tờ là đi. Nhưng đèn phanh chính là cách xe nói với người phía sau rằng xe đang giảm tốc, và đèn yếu đồng nghĩa với việc xe báo hiệu chỉ còn một phần nhỏ. Trên đường phố đông, nhất là buổi tối hoặc trời mưa, một bóng phanh sáng mờ có thể khiến xe chạy sau phát hiện muộn mấy giây, mà mấy giây ở tốc độ phố đủ để va chạm. Bài này cho khách cách kiểm tra đèn phanh xe máy thuê ngay tại điểm nhận, nguyên nhân đèn yếu, và lựa chọn đổi xe theo đúng thủ tục khi đèn không đạt.
Đèn phanh xe thuê yếu là rủi ro thế nào giữa phố
Khi khách bóp phanh, đèn phía đuôi sáng lên để báo hiệu cho mọi người cùng làn. Đèn mạnh thì mắt người sau bắt được ngay, kể cả trong gương hay khi bị xe khác che một phần. Đèn yếu thì tín hiệu bị lẫn vào ánh đèn hậu của xe máy khác, đặc biệt ở dải đèn phanh bị ố mờ hoặc cháy ám. Rủi ro lớn nhất nằm ở các đoạn khách phải giảm tốc đột ngột: xe phía trước rẽ ngang, người đi bộ băng ngang, hố ga giữa làn. Trong các tình huống đó, người sau phụ thuộc hoàn toàn vào đèn phanh của khách để giữ khoảng cách an toàn, và nguyên tắc xử lý tình huống bất thường đã được nói trong bài tình huống giao thông cũng bắt đầu từ việc cho người sau biết khách đang phanh.
Còn một rủi ro thứ hai ít ai nghĩ tới: đèn phanh yếu thường đi kèm hệ thống phanh mòn, vì cả hai cùng dùng nhiều nhất trên xe cho thuê đi phố. Đèn yếu chưa chắc phanh yếu, nhưng một chiếc xe bị chủ lơ là phần đèn thì khả năng cao phần má phanh cũng ít được chăm, và đó là lý do kiểm tra đèn nên đi cùng kiểm tra phanh chứ không tách rời.
Kiểm tra phanh xe máy thuê khi nhận xe: bốn bước với đèn
Kiểm tra đèn phanh không cần dụng cụ, chỉ cần khách chịu khó một phút. Bước một, khách bật chìa khóa, để đèn hậu sáng mức thường, quan sát độ sáng nền của bóng đuôi. Bước hai, khách bóp phanh trước: đèn phanh phải sáng bật hẳn một cấp so với mức nền, và nếu chỉ lên lờ mờ thì bóng đã cháy âm hoặc mát đèn ố. Bước ba, khách bóp phanh sau: nhiều xe có công tắc phanh ở cần sau, và rất nhiều xe cho thuê gặp lỗi bên phanh sau vì công tắc này lỏng, kẹt cần, hoặc bị gỉ sau các mùa mưa. Bước bốn, khách nhìn phản chiếu: dựng xe đối diện cửa kính, tường sáng, hoặc nhờ người cùng đi đứng phía sau xem đèn có sáng đều hai bên không, vì có xe chỉ sáng một bên do mát đèn nứt.
Nếu điểm cho thuê không có chỗ phản chiếu, khách dùng chính điện thoại: mở camera phía trước rồi bóp phanh, màn hình sẽ cho thấy đèn sáng rõ hay mờ. Với xe có đèn báo phanh ở bảng đồng hồ, khách cũng kiểm tra đèn này bật đúng lúc bóp cả phanh trước lẫn phanh sau. Bốn bước trên giúp khách biết chắc đèn đạt hay không trước khi ký giấy nhận xe, và mọi phát hiện tại điểm nhận luôn dễ đổi xe hơn phát hiện giữa đường.
Nguyên nhân đèn phanh yếu trên xe cho thuê
Nguyên nhân phổ biến nhất là tuổi bóng: bóng đèn cũ cho ánh sáng vàng mờ thay vì đỏ tươi, dù vẫn sáng. Thứ hai là mát đèn: vỏ nhựa đuôi xe bị ố vàng theo năm tháng, ánh đèn xuyên qua bị che một lớp, và các xe đỗ nhiều ngoài nắng mưa xuống màu nhanh hơn. Thứ ba là ẩm: nước mưa lọt qua gioăng mát đèn làm bên trong ám khói, đèn như chiếu qua sương. Thứ tư là công tắc phanh: hai công tắc trước và sau hay bám bụi, gỉ tiếp xúc, làm đèn chỉ sáng lúc bóp mạnh.
Thứ năm là đường điện và cầu chì lỏng, thường đi kèm hiện tượng đèn nháy khi xe rung trên ổ gà. Khách không cần nhớ hết danh sách này, chỉ cần nhớ rằng đèn yếu gần như luôn sửa được rẻ và nhanh, nên không có lý do gì để chạy cả một chuyến với đèn mờ.
Đèn không đạt: đổi xe theo thủ tục thay vì chấp nhận
Nếu đèn yếu rõ, khách yêu cầu đổi xe ngay tại điểm nhận, trước khi rời đi. Đây là quyền của khách, và trình tự nhận trả xe đã được nói trong trang thủ tục thuê xe: khách kiểm tra xe cùng chủ xe, ghi rõ tình trạng, và mọi trao đổi về đổi xe nên có ghi nhận. Nói ngắn gọn là đèn phanh yếu thuộc nhóm lỗi an toàn chứ không phải lỗi bề ngoài, nên khách không cần ngại yêu cầu. Nếu chủ xe không có xe thay ngay, khách có thể đề nghị chủ thay bóng tại chỗ, vì thay bóng đèn phanh là việc thợ làm trong vài phút, và khách chờ chút vẫn hơn đi cả chuyến với đèn mờ.
Nếu khách phát hiện đèn yếu giữa chuyến, cách xử lý là chụp hình, báo chủ xe, và theo các bước đã gom trong trang sự cố khi thuê xe. Trong lúc chờ, khách nên dùng thêm hiệu tay khi giảm tốc ở nơi đông người, giữ khoảng cách lớn hơn với xe trước, và tránh các làn tốc độ nhanh. Tuy nhiên đây chỉ là biện pháp tạm, không thay được đèn sáng, nên khách nên chốt với chủ xe thời điểm khắc phục sớm nhất.
Thói quen kiểm tra đèn cho mọi lần thuê sau
Sau lần bị đèn mờ, phần lớn khách hình thành thói quen kiểm tra trong một phút: bật chìa xem đèn nền, bóp hai phanh, liếc phản chiếu. Khách nên áp dụng cho cả đèn trước, còi và xinhan, vì cụm đèn xe cho thuê thường hỏng theo cụm chứ không rời rạc. Khách thuê xe máy ở Hà Nội thường đi vào giờ cao điểm, buổi tối nhiều, nên đèn phanh đạt tiêu chuẩn càng đáng giá hơn mọi tiện nghi khác. Khách cũng nên đọc trước phần chọn xe theo nhu cầu trong bài chọn loại xe để biết nhóm xe nào hay được bảo dưỡng tốt hơn khi cân nhắc dòng thuê.
Tóm lại, đèn phanh xe thuê yếu không phải lỗi để bỏ qua. Khách dành một phút kiểm tra theo bốn bước khi nhận xe, yêu cầu đổi xe hoặc thay bóng ngay nếu đèn mờ, và luôn báo chủ xe khi phát hiện giữa chuyến. Đèn sáng thì người sau mới tin được nhịp phanh của khách, và chuyến đi phố đông mới an toàn trọn vẹn.
Khách thuê xe máy của Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Thông tin dịch vụ gom ở trang thuê xe, khách cứ yêu cầu kiểm tra kỹ đèn và phanh khi nhận xe, vì đó là yêu cầu hợp lý của người đi đường cẩn thận.