Tối muộn mới kịp trả xe về nhà, bạn vặn công tắc đèn mà tấm kính phía trước vẫn tối om, chỉ còn mỗi đèn hậu leo lét. Tình huống đèn pha xe máy không sáng không hiếm trên những dòng xe đã dùng nhiều năm, và với xe thuê thì nó còn quyết định chuyến đi của bạn đêm nay thế nào. Hầu hết các ca đèn không sáng đều tìm ra lý do trong vài phút kiểm tra, miễn là bạn rà đúng trình tự.
Đèn pha xe máy không sáng: kiểm tra theo trình tự
Bước một là xem lại công tắc đèn. Nhiều dòng xe có ba nấc: tắt, đèn định vị nhỏ và đèn pha; vặn nhầm nấc là chuyện thường khi tay ướt hoặc khi mới đi một dòng xe lạ. Xoay qua lại đủ các nấc, quan sát cả đèn hậu và đèn bảng đồng hồ. Nếu đèn hậu sáng mà pha không sáng, nguồn vẫn ổn và vấn đề nằm ở bóng hoặc công tắc pha; nếu tất cả đều tối, nghi về nguồn hoặc chì nguồn.
Bước hai là nhìn bóng đèn nếu nhìn được qua tấm kính: bóng cháy thường để lại sợi đốt đứt lơ lửng hoặc vệt đen bám kính. Bước ba là xem chân đèn và ổ dây: chỗ tiếp xúc bị oxy hóa, gỉ hoặc lỏng do rung là những lý do rất hay gặp trên xe chạy phố lâu năm. Lắc nhẹ cụm đèn, nếu đèn chớp lên được thì tiếp xúc đang lỏng, một ca xử nhanh chứ không phải thay bóng.
Một phép thử nhỏ giúp tách nhanh hai hướng: bấm còi. Còi kêu to và dài được là nguồn ổn, lỗi chỉ ở cụm đèn; còi nhỏ kèm đèn hậu nhấp nháy thì bình hoặc chì đang có vấn đề, và khi đó bạn nên xem lại cả ắc quy trước khi đổ lỗi cho bóng đèn. Với xe ga có màn hình, nếu màn hình vẫn lên đầy đủ đèn báo, khả năng nguồn vẫn khá ổn.
Các nguyên nhân hay gặp trên xe đời cũ
Bóng đèn có tuổi thọ, và trên xe cho thuê lại bật đèn nhiều hơn xe nhà, nên bóng cháy đúng kỳ là chuyện bình thường. Mặt kính đèn xuống cấp cũng làm sáng giảm rõ: lớp mờ do bụi bẩn và hơi nước bám lâu ngày khiến chùm sáng tán loãng, đèn bật mà đường phía trước vẫn tối.
Các nguyên nhân còn lại nằm ở điện: công tắc bị ướt mưa rồi oxy hóa, dây bị chuột cắn trên xe để lâu trong kho, ổ cắm lỏng sau nhiều năm rung lắc, hoặc chì nguồn đứt khi có thiết bị khác phóng điện chập cháo. Với những xe từng qua nhiều kỳ thuê, bộ dây đèn thường là nơi cần rà kỹ nhất.
Riêng hiện tượng đèn chớp tắt chớp lên thường không phải bóng cháy, vì bóng cháy là tắt hẳn chứ không chớp. Chớp đèn gần như luôn là dấu hiệu tiếp xúc lỏng ở chân đèn, ổ cắm hoặc chỗ dây bị cứa sắc. Ca này vốn xử rất nhanh ở tiệm, nhưng trên xe thuê, bạn vẫn nên gọi cửa hàng trước để tránh tự đụng vào chỗ không nên đụng.
Đi tiếp thế nào cho an toàn khi đèn không sáng
Nguyên tắc đầu tiên: không đi tiếp trên những đoạn tối nếu có lựa chọn. Dừng ở nơi có đèn đường, trước cửa quán còn mở hoặc trạm dừng, gọi cửa hàng hỏi hướng trước khi quyết định. Nếu buộc phải chạy tiếp quãng ngắn, hãy dùng đèn pin điện thoại: nhờ người ngồi sau cầm chiếu phía trước, hoặc buộc gọn lên ngực áo, không giữ trên tay vì bạn cần cả hai tay để lái.
Chọn làn phải, giảm tốc, bật đèn hậu nếu còn, và tránh phanh gấp hoặc dừng đột ngột. Người đi sau khó nhìn thấy bạn khi cả đèn pha lẫn đèn hậu đều chết, nên hãy hạn chế chuyển làn và về sớm nhất có thể. Ban đêm vắng, các tuyến ngoài rìa thường thiếu đèn hơn trong phố, hãy ưu tiên tuyến có đèn và đông người hơn.
Nếu đèn chỉ mờ chứ không tắt hẳn, có thể mặt kính đang bám dầu và bụi; lau bằng khăn ẩm khi dừng cũng cải thiện rõ. Nhưng đừng vì thế mà chủ quan: đèn mờ cộng đường ướt là điều kiện dễ gây va chạm vào đêm, hãy giảm tốc thêm một bậc nữa.
Không tự tháo cụm đèn trên xe thuê
Với xe thuê, đừng tháo cụm đèn, thay bóng ở tiệm ngoài hay nối dây tạm. Bóng sai thông số có thể làm cháy chì hoặc hỏng công tắc, và mỗi chỗ tháo lắp đều làm mập mờ trách nhiệm khi trả xe. Cách làm đúng là ghi rõ tình trạng đèn và giờ phát hiện, rồi gọi cửa hàng để nghe hướng: đổi xe, hẹn xử lý, hoặc dặn bạn chạy cách nào cho an toàn. Các tình huống trục trặc giữa đường được tóm trong trang sự cố khi thuê xe.
Khi gọi, mô tả theo trình tự đã rà ở trên: công tắc đã vặn đủ các nấc chưa, đèn hậu và còi thế nào, đèn có chớp không. Người nghe sẽ hình dung chính xác lỗi nằm ở đâu và ước được cần bao lâu để hỗ trợ, thay vì chỉ nhận một câu đèn không sáng.
Kiểm tra đèn trước khi nhận xe
Đèn là thứ ít người nghĩ tới lúc nhận xe ban ngày, nên hãy tập thói quen rà thử cả khi trời còn sáng: bật pha, hậu, đèn phanh, còi và xi-nhan, nhờ người khác nhìn hoặc quan sát bóng đổ trên tường để xác nhận pha sáng rõ. Nếu biết mình sẽ đi đêm nhiều, nói thẳng với cửa hàng để chọn chiếc xe đèn khỏe, vì đây là yêu cầu rất bình thường.
Trước khi ra đường tối, lướt nhanh một lượt gương, đèn và còi. Các đầu mục nên kiểm tra khi nhận và khi trả xe được tóm trong trang nhận và trả xe, còn những thao tác cơ bản nên thuộc lòng trước khi xuống phố nằm trong trang kỹ năng lái cơ bản.
Cửa hàng Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, nhận đặt xe qua số 0942 467 674, bạn gọi hỏi trực tiếp khi gặp tình huống đèn không sáng; tổng quan các dòng xe nằm trong trang xe máy khi thuê.