Ký cược khi thuê xe máy nghe có vẻ là từ của luật sư, nhưng nó giúp bạn hiểu vì sao có lúc tiệm nói “đặt cọc giữ chỗ” và có lúc nói “cọc lúc nhận xe”, và hai khoản đó có thể được đối xử khác nhau. Bộ luật Dân sự 2015 (Luật số 91/2015/QH13) có hai điều khác nhau cho hai tình huống: Điều 328 về đặt cọc để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng, và Điều 329 về ký cược để bảo đảm việc trả lại tài sản thuê.
Bài này chỉ giải thích nguyên tắc ở mức đủ dùng, không đưa số tiền cọc nào (mọi mức cọc đều phải xác nhận trực tiếp với tiệm) và không kết luận khoản tiền của bạn thuộc loại nào, vì điều đó phụ thuộc vào cách hai bên thỏa thuận và ghi trên biên nhận. Đây là thông tin chung, không thay cho tư vấn pháp lý, và quy định có thể thay đổi.
Ký cược khi thuê xe máy và đặt cọc: hai điều khác nhau của Bộ luật Dân sự
Điều 328 mô tả đặt cọc là việc một bên giao cho bên kia một khoản tiền hoặc vật có giá trị trong một thời hạn để bảo đảm việc giao kết hoặc thực hiện hợp đồng. Nói đơn giản: bạn đưa tiền để giữ chỗ cho một hợp đồng sắp ký hoặc đang thực hiện. Điều 329 mô tả ký cược là việc bên thuê tài sản là động sản giao cho bên cho thuê một khoản tiền hoặc vật có giá trị trong một thời hạn để bảo đảm việc trả lại tài sản thuê.
Xe máy là động sản, và thuê xe là thuê tài sản, nên khoản tiền người thuê đưa để bảo đảm trả xe có nét giống ký cược. Còn khoản tiền đưa trước để giữ chỗ cho ngày nhận xe có nét giống đặt cọc. Bài chỉ nói về nét giống; bài không kết luận cọc ở tiệm nào là loại nào, vì cách gọi trong hợp đồng, biên nhận và lời hai bên đã nói mới là điều cần xem.
Cọc giữ chỗ trước ngày nhận xe: nguyên tắc đặt cọc
Theo nguyên tắc của Điều 328, khi hợp đồng được giao kết và thực hiện thì tiền đặt cọc được trả lại cho bên đặt cọc hoặc được trừ vào nghĩa vụ trả tiền. Nếu bên đặt cọc từ chối giao kết hoặc thực hiện hợp đồng thì tiền đặt cọc thuộc về bên nhận đặt cọc. Nếu bên nhận đặt cọc từ chối thì phải trả lại tiền đặt cọc và thêm một khoản tương đương giá trị tài sản đặt cọc, trừ khi hai bên có thỏa thuận khác.
Điều này có nghĩa cách bạn và tiệm viết điều kiện giữ chỗ rất quan trọng. Trước khi chuyển tiền giữ chỗ, hãy hỏi: nếu em dời ngày hoặc hủy thì khoản này thế nào, nếu tiệm không còn xe đúng loại đã hẹn thì thế nào. Bài dời ngày nhận xe sau khi đã đặt cọc giữ chỗ nói cách nhắn tiệm để khoản đã đặt vẫn được giữ đúng ý.
Cọc lúc nhận xe: nguyên tắc ký cược
Theo nguyên tắc của Điều 329, nếu tài sản thuê được trả lại thì bên thuê được nhận lại tài sản ký cược sau khi trả tiền thuê. Nghĩa là về nguyên tắc, khoản ký cược là để bảo đảm bạn trả xe, và khi bạn trả xe và thanh toán tiền thuê xong thì khoản đó được hoàn lại. Nếu bên thuê không trả lại tài sản thuê thì bên cho thuê có những quyền theo điều luật.
Cũng cần nhớ rằng Bộ luật Dân sự còn có quy định về nghĩa vụ của bên thuê, ví dụ trả lại tài sản trong tình trạng như khi nhận, trừ hao mòn tự nhiên, và về bồi thường nếu giá trị tài sản bị giảm sút. Vì vậy khi bạn trả xe, tiệm có thể kiểm tra tình trạng xe trước khi hoàn cọc. Bài điều kiện nhận lại tiền cọc đủ đi qua những điều kiện thường gặp ở góc nhìn người thuê.
Hai khoản cọc có thể xuất hiện cùng lúc: hỏi rõ từng khoản
Nhiều tiệm yêu cầu một khoản giữ chỗ lúc đặt online rồi thêm một khoản lúc nhận xe, hoặc coi khoản giữ chỗ là một phần của khoản lúc nhận. Cách làm nào cũng có thể hợp lý, nhưng điều quan trọng là bạn biết rõ: khoản giữ chỗ có được cộng vào khoản lúc nhận không, khoản nào hoàn khi nào, và có khoản nào sẽ không hoàn nếu bạn không đến.
Bài tiền cọc, tiền thuê trả trước và tiền giữ chỗ: phân biệt để khỏi hiểu nhầm giúp bạn gọi tên từng khoản cho đúng. Bài không có dữ kiện về cách tính từng tiệm, nên hãy hỏi và ghi lại. Đừng để câu trả lời chung chung như “đến rồi tính” khiến bạn không biết khoản nào là khoản nào.
Biên nhận nên ghi gì để dùng được khi cần
Biên nhận là chỗ bạn ghi lại thỏa thuận. Nên có: tên bạn và tên tiệm, ngày giờ, số tiền, đây là khoản gì (giữ chỗ hay lúc nhận xe), xe nào, cọc dùng để bảo đảm điều gì, và hoàn khi nào, bằng cách nào. Hãy chụp lại biên nhận và tin nhắn. Nếu tiệm đưa tờ giấy để trống, hãy xin điền đủ trước khi ký, như bài biên nhận tiền cọc thuê xe máy ở Hà Nội đã gợi ý.
Nếu tiệm hứa điều gì bằng lời, hãy xin nhắn lại bằng chữ. Chữ viết là cái bạn đối chiếu được khi trả xe. Bài không biết nội dung hợp đồng của riêng bạn, nên đừng xem bài này là kết luận về vụ việc cụ thể.
Khi nào nên hỏi người có chuyên môn
Nếu tranh chấp về cọc đã xảy ra, bài này chỉ giúp bạn hiểu từ ngữ và nguyên tắc. Với vụ việc cụ thể, hãy hỏi người có chuyên môn pháp lý. Văn bản chính thức nằm trên các cổng pháp luật của Nhà nước; ví dụ bạn có thể tra Bộ luật Dân sự 2015 trên cổng thông tin của Chính phủ. Văn bản có thể được sửa đổi nên hãy xem bản hiện hành, và nội dung trong bài có thể thay đổi.
Trong lúc đó, hãy giữ nguyên biên nhận, tin nhắn, ảnh chụp tình trạng xe lúc nhận và lúc trả. Bài tranh chấp về cọc nên xử lý thế nào đưa các bước đầu tiên có thể làm.
Liên hệ tiệm và xác nhận cọc trước khi đặt xe
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, số liên hệ 0942467674. Mức cọc, hình thức cọc và điều kiện hoàn cọc đều là thông tin cần xác nhận trực tiếp. Giá thuê và tiền cọc là thông tin tham khảo, cần xác nhận trực tiếp trước khi đặt xe. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục đặt cọc thuê xe và trang thuê xe.
Tóm lại
Bộ luật Dân sự 2015 phân biệt đặt cọc (Điều 328, để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng) với ký cược (Điều 329, để bảo đảm trả lại tài sản thuê). Hãy hỏi tiệm từng khoản là loại nào, hoàn khi nào, ghi đủ trên biên nhận, lưu tin nhắn và hỏi người có chuyên môn nếu có tranh chấp. Đây không phải tư vấn pháp lý.