Ai trở lại Hà Nội sau nhiều năm đi làm hay định cư nơi khác thường có chung một cảm giác: phố vẫn quen tên, nhưng đường đi thì lạ. Chỗ ngày xưa chỉ là con đường mặt đất giờ có cầu cạn chạy phía trên, sông Hồng thêm những cây cầu mới, giữa phố mọc hàng trụ của đường sắt đô thị, và vài con phố từng đi hai chiều nay đã thành một chiều. Người mới tới thì cẩn thận vì biết mình lạ đường, còn người cũ lại hay chạy theo trí nhớ, và đó chính là lúc dễ đi nhầm. Bài này gợi ý cách dùng một tuần thuê xe máy để làm quen lại thành phố từng chút một, trước khi bạn đi làm hay đưa đón con hằng ngày.
Trở lại Hà Nội sau nhiều năm: đừng tin hoàn toàn vào trí nhớ
Thói quen lái xe là thứ nằm trong phản xạ. Bạn nhớ chỗ rẽ trái, nhớ lối tắt qua một con ngõ, nhớ cây cầu nào đi nhanh hơn. Vấn đề là nhiều điều trong trí nhớ đó đã không còn đúng. Vì vậy tuần đầu nên coi mình như người mới:
- Bật Google Maps ở chế độ xe máy, kể cả trên những đoạn bạn nghĩ mình thuộc. Chế độ này tránh phần lớn các tuyến cấm xe máy, nhưng không thay được việc nhìn biển.
- Đọc biển trước khi đọc bản đồ. Biển cấm và biển chỉ hướng ở lối lên cầu, đầu phố là thứ có giá trị cuối cùng. Cách nhận biết các loại biển cấm xe máy có trong bài nhận biết biển cấm xe máy khi chạy đường Hà Nội.
- Đi giờ thấp điểm trong mấy ngày đầu. Giữa buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, dòng xe thưa hơn, bạn có thời gian nhìn biển mà không bị xe sau thúc.
Đường trên cao: xe máy đi bên dưới
Thay đổi lớn nhất với người xa phố lâu là các tuyến đường trên cao.
Vành đai 3 trên cao chạy dọc những trục như Phạm Văn Đồng, Khuất Duy Tiến, Nguyễn Xiển. Xe máy không được đi Vành đai 3 trên cao; bạn chạy ở đường mặt đất phía dưới. Điểm dễ nhầm là các nhánh lên cầu cạn tách ra ngay cạnh làn xe máy, nếu không để ý thì rất dễ bị dòng ô tô cuốn theo. Gặp nhánh rẽ lên cao, giữ làn bên phải và đi thẳng.
Vành đai 2 trên cao là tuyến mà nhiều người về sau một thời gian dài chưa từng thấy. Với tuyến này cũng như các cầu cạn khác trong nội thành, hãy chú ý biển cấm xe máy ở lối lên, không đi theo xe phía trước chỉ vì thấy họ rẽ.
Một mẹo nhỏ: khi bản đồ bảo đi thẳng mà phía trước là dốc lên cầu cạn, hãy chậm lại và nhìn biển. Đường dành cho bạn gần như luôn là con đường chạy song song bên dưới.
Cầu mới qua sông Hồng
Ngày trước, đi từ Long Biên sang Hoàn Kiếm thường chỉ nghĩ tới cầu Long Biên hay Chương Dương. Giờ bạn có thêm lựa chọn, nhưng mỗi cây cầu có cách đi riêng.
- Cầu Nhật Tân nối Tây Hồ với Đông Anh. Xe máy được đi trên cầu, theo làn dành cho xe máy và biển chỉ dẫn; không đi vào làn ô tô ở giữa. Trên cầu thoáng, gió ngang mạnh, giữ tay lái chắc và tốc độ vừa phải. Lưu ý khi chạy trên cầu có trong bài đến cầu Nhật Tân bằng xe máy.
- Cầu Vĩnh Tuy 2 nằm song song với cầu Vĩnh Tuy cũ, nối Long Biên với Hai Bà Trưng. Xe máy đi theo làn và biển chỉ dẫn trên cầu, để ý lối lên xuống ở hai đầu vì có thể khác với thói quen cũ.
- Cầu Thanh Trì vẫn cấm xe máy, dù bản đồ đôi khi gợi ý nếu bạn quên đổi chế độ.
Cầu Long Biên, Chương Dương và tầng dưới cầu Thăng Long vẫn là những lối quen cho xe máy.
Đường sắt đô thị: trụ giữa phố và ga trên cao
Tuyến Cát Linh – Hà Đông chạy trên cao dọc Hoàng Cầu, Láng, Nguyễn Trãi về Hà Đông. Đoạn trên cao của tuyến Nhổn – ga Hà Nội chạy dọc Cầu Diễn, Hồ Tùng Mậu, Xuân Thủy về Cầu Giấy. Với người lái xe máy, điều này nghĩa là:
- Hàng trụ ở dải phân cách giữa khiến nhiều chỗ không còn quay đầu tùy ý. Đi quá chỗ cần rẽ thì phải chạy tới nút giao có chỗ quay đầu.
- Quanh ga có nhiều người đi bộ qua đường, xe dừng đón trả khách. Giảm tốc khi tới gần cầu thang lên ga.
- Tàu là một phương án bổ sung. Nếu tìm được bãi gửi xe gần ga, có ngày bạn có thể gửi xe rồi đi tàu vào trung tâm, nhất là khi trời mưa.
Cảm giác chạy dưới cầu cạn giờ cao điểm được kể cụ thể trong bài đi làm dọc Hồ Tùng Mậu, Cầu Diễn dưới đường sắt trên cao.
Phố đổi chiều: chú ý biển ở đầu phố
Trong khu trung tâm, nhiều phố đã được tổ chức lại thành một chiều. Chiều phố có thể thay đổi theo từng đợt điều chỉnh, nên bài này không liệt kê phố nào đi chiều nào. Cách an toàn nhất:
- Trước khi rẽ vào một phố, nhìn biển ở đầu phố, không dựa vào trí nhớ.
- Lỡ vào một phố rồi mới thấy xe chạy ngược chiều mình, dừng sát lề, dắt xe hoặc tìm chỗ quay lại hợp lệ.
- Phố cổ Hoàn Kiếm có những khung giờ dành cho phố đi bộ, khi đó xe máy phải đi đường vòng.
Cách xử lý khi gặp xe đi ngược trên phố một chiều có trong bài tình huống xe ngược chiều trên đường một chiều.
Lịch một tuần làm quen lại
Thuê xe theo tuần cho bạn đủ thời gian đi từng vùng mà không phải vội:
- Ngày một: nhận xe ở Long Biên, chạy quanh Bồ Đề, Nguyễn Văn Cừ để quen xe.
- Ngày hai: qua cầu Chương Dương vào Hoàn Kiếm giữa buổi sáng, đọc biển phố một chiều.
- Ngày ba: Tây Hồ, rồi qua cầu Nhật Tân sang Đông Anh và quay lại.
- Ngày bốn: Cầu Giấy và trục Xuân Thủy, Hồ Tùng Mậu dưới đường sắt trên cao.
- Ngày năm: đường mặt đất dưới Vành đai 3 trên cao, tập nhận ra nhánh rẽ lên.
- Ngày sáu: cầu Vĩnh Tuy 2, rồi Láng, Nguyễn Trãi dưới tuyến Cát Linh – Hà Đông.
- Ngày bảy: chạy lại tuyến bạn sẽ đi làm hằng ngày, đúng khung giờ thật, rồi trả xe.
Nếu bạn quê miền Nam, vừa về đúng mùa rét, bài người miền Nam ra Hà Nội một tuần thuê xe máy có thêm lưu ý về mưa phùn.
Nhận xe và những điều nên hỏi
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở 09:00–21:00. Muốn nhận xe tại chỗ ở thì thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận trước, chỉ trong giờ mở cửa. Giấy tờ và tiền cọc nên hỏi rõ trực tiếp, xin biên nhận. Mang theo giấy phép lái xe, kiểm tra phanh, đèn, còi trước khi đi.
Lời kết
Trở lại Hà Nội sau nhiều năm, điều cần nhất không phải là thuộc đường mà là chịu nhìn biển: xe máy đi bên dưới đường trên cao, qua cầu theo làn dành cho mình, và đọc biển trước khi rẽ vào phố. Các gợi ý thuê dài ngày khác nằm ở mục thuê xe theo tuần, còn kinh nghiệm chung có ở chuyên mục thuê xe.