Vành xe thuê bị xước ở phần mép là kiểu dấu cũ rất dễ lọt qua mắt khi nhận xe. Người ta nhìn đèn, phanh, yên, ít ai cúi xuống ngang tầm bánh. Ở nội thành Hà Nội, vỉa hè nhiều nơi khá cao, nên khi xe sát lề hay lên xuống gờ, mép vành là một trong những chỗ dễ chạm đá. Bài này chỉ nói về vành: soi thế nào, xoay bánh ra sao để chụp đủ một vòng, và ghi vị trí thế nào để lúc trả xe không phải ngồi đoán.
Vành xe thuê bị xước: vì sao hay bị bỏ sót khi nhận xe
Vành nằm thấp, hay bị bóng thân xe che, lại có thể dính bụi đường và bụi phanh nên màu hay tối đi. Một vết xước dài chừng một đốt ngón tay ở mép vành gần như biến mất khi nhìn từ trên xuống. Ảnh chụp cả chiếc xe từ xa cũng không bắt được nó, vì bánh chỉ chiếm một góc nhỏ trong khung hình.
Đến lúc trả xe, nếu vành bị hỏi lại thì câu hỏi sẽ là: vết này có từ trước hay mới có. Dưới ánh đèn chiếu nghiêng, vết nhỏ cũng hiện rõ; nếu bạn không có ảnh cận, cả hai bên chỉ còn trí nhớ.
Nhận ra xước và móp ở mép vành: vành đúc và vành nan
Vành đúc là vành kim loại liền khối, có các chấu nối từ trục ra mép. Vành nan có nan hoa nối trục với vành. Dù là loại nào, bạn cũng chỉ cần phân biệt hai kiểu dấu bằng mắt:
- Xước: vệt hoặc đường trên bề mặt, có thể là lớp sơn bong để lộ kim loại bên dưới. Lướt nhẹ đầu ngón tay có thể thấy một gờ nhỏ.
- Móp: một đoạn mép vành lõm vào hoặc phẳng hơn các đoạn còn lại, nhìn nghiêng thấy mép không đều.
Bạn không cần biết nguyên nhân hay mức độ, chỉ cần ghi đúng điều mình thấy. Hãy cúi ngang tầm bánh và soi theo ánh sáng nghiêng, chiếu đèn điện thoại chếch dọc mép vành nếu thiếu sáng. Lần ngón tay thật nhẹ, không ấn, không cạo, không chà.
Mỗi bánh có hai mặt, nên cả chiếc xe có bốn mặt vành cần nhìn. Nếu thấy một mảng mép khác màu như từng được sơn lại, cách hỏi nhẹ nhàng nằm trong bài vết sơn dặm, ốc khác màu và nhựa dán keo trên xe thuê.
Xoay bánh để chụp đủ một vòng vành
Muốn chụp đủ vòng vành, bạn cần một điểm xuất phát cố định. Bánh nào cũng có một cái van bơm hơi thò ra ở mép vành, hãy dùng nó làm mốc:
- Đưa van lên điểm cao nhất của bánh, tức vị trí mười hai giờ, rồi chụp ảnh đầu tiên.
- Tắt máy, để xe trên nền phẳng rồi dắt xe tiến từng đoạn ngắn cho bánh quay khoảng một phần tư vòng và dừng lại. Nếu có người đi cùng, nhờ họ giữ tay lái để bạn rảnh tay chụp.
- Chụp ở mỗi lần dừng. Bốn lần dừng là hết một vòng và van quay về chỗ cũ.
Làm tương tự với bánh còn lại, rồi sang mặt bên kia của xe. Khi xoay, tránh đặt tay gần bộ phận phanh và ống xả, vì ống xả có thể còn nóng nếu xe vừa chạy. Bạn cũng có thể quay một đoạn video chậm, giữ máy sát mép vành đi hết một vòng. Việc dựng xe để xoay bánh tại chỗ, nếu muốn, nên hỏi người giao trước; cửa hàng có đồng ý hay không là điều xác nhận trực tiếp.
Chụp cận và chụp xa: bộ ảnh cho mỗi bánh
Mỗi mặt vành nên có bộ ảnh gồm các tấm sau:
- Ảnh xa: thấy cả bánh và một phần thân xe, để biết đó là bánh trước hay sau, mặt trái hay phải.
- Ảnh có van ở vị trí xuất phát: làm điểm tựa cho các ảnh còn lại.
- Ảnh cận từng chỗ xước hoặc móp: chụp thẳng góc, rồi thêm một tấm nghiêng cho thấy mép có lõm hay không.
- Ảnh có vật so sánh: đặt đầu ngón tay hoặc chìa khóa xe sát bên vết, không ấn, không chà.
Nếu bụi bẩn che mất vết, đừng tự chà mạnh; hãy hỏi người giao xe xem có thể lau nhẹ không. Muốn mỗi tấm ảnh tự có ngày giờ, hãy bật trước theo bài bật ngày giờ và vị trí trong ảnh điện thoại trước khi nhận xe thuê.
Ghi vị trí vào biên bản: dùng van làm mốc
Ảnh cho thấy hình dạng vết, còn chữ trong biên bản cho biết vết ở đâu. Một dòng ghi đủ ý có bốn phần: bánh trước hay sau, mặt trái hay phải theo hướng người ngồi trên xe nhìn về phía trước, vị trí so với van, và loại vết kèm kích cỡ. Ví dụ:
Bánh trước, mặt trái, mép vành cách van khoảng một phần tư vòng theo chiều kim đồng hồ: một vết xước dài cỡ một đốt ngón tay. Ảnh bảy và tám.
Nếu cửa hàng có biên bản, hãy nhờ ghi dòng này vào đó. Nếu không, hãy gửi ảnh kèm dòng mô tả qua số 0942467674 và hỏi cửa hàng chấp nhận cách ghi nào để đối chiếu khi trả. Câu trả lời là điều xác nhận trực tiếp, đừng tự mặc định.
Khi vành có dấu hiệu ảnh hưởng đến an toàn: hỏi trước khi nhận
Một vết xước nông ở mép vành khác hẳn một bánh trông méo. Nếu khi xoay hoặc dắt xe, bạn thấy bánh lắc hoặc méo rõ khi quay, hay tay lái rung bất thường, hãy dừng lại và hỏi cửa hàng trước khi nhận. Bài này không đánh giá mức độ hư hỏng, vì đó là việc của người có chuyên môn kỹ thuật.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, Điều 9 khoản 8 nằm trong danh sách các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có việc đưa xe cơ giới không bảo đảm quy định của pháp luật về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường tham gia giao thông đường bộ; nguyên văn ở cổng văn bản của Chính phủ. Điều này không có nghĩa mọi vết xước ở vành đều liên quan đến quy định đó. Đây là thông tin chung, không thay tư vấn pháp lý riêng, và quy định có thể thay đổi.
Lúc trả xe: mở lại ảnh theo cùng mốc
Trả xe trong khung 09:00 đến 21:00 tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, hãy mở sẵn bộ ảnh vành trước khi đưa xe vào. Nếu cửa hàng hỏi về một chỗ trên vành, tìm tấm ảnh cùng bánh, cùng mặt và cùng vị trí so với van. Chỗ nào đã ghi thì chỉ vào ảnh và dòng ghi; chỗ nào chưa rõ thì cùng nhìn lại, bình tĩnh và không vội kết luận.
Trách nhiệm với hư hỏng và chi phí nếu có là điều cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng; bài này không nêu con số và không đoán thay. Nếu sau khi nhận xe vài giờ bạn mới thấy thêm một vết ở vành chưa ghi, hãy chụp và nhắn sớm qua số 0942467674 trong giờ mở cửa.
Tóm lại
Muốn tránh bị hỏi lại về vành xe thuê, hãy soi ngang tầm bánh, lấy van làm mốc, xoay từng phần tư vòng để chụp đủ vành, rồi ghi vị trí và kích cỡ. Nếu thấy bánh lắc hay méo rõ thì hỏi cửa hàng trước khi nhận. Các hướng dẫn khác về giao nhận xe nằm ở mục nhận xe và trả xe, còn toàn bộ kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội có trong chuyên mục thuê xe.