Bạn bè nước ngoài sang Hà Nội chơi, muốn tự chạy xe máy quanh phố cổ, lên Tây Hồ hay qua cầu Long Biên ngắm sông Hồng, và nhờ bạn đứng ra thuê xe hộ bạn nước ngoài cho tiện vì bạn nói được tiếng Việt, quen đường, có giấy tờ trong nước. Lời nhờ nghe nhỏ, nhưng khi bạn đứng tên đặt cọc thì phần trách nhiệm với cửa hàng thường gắn với bạn, dù người cầm lái là bạn của bạn. Bài này giúp bạn hiểu mình đang nhận gì, và nên thống nhất với bạn những gì trước khi đặt bút ký hay chuyển cọc.
Thuê xe hộ bạn nước ngoài: người đứng tên thường chịu trách nhiệm gì
Khi giao dịch thuê xe ghi tên bạn, về phía cửa hàng, bạn là bên thuê. Nói chung, người đứng tên trên hợp đồng hay biên nhận thường là người chịu trách nhiệm theo những gì đã thỏa thuận với cửa hàng: trả xe đúng hẹn, giữ xe trong tình trạng như lúc nhận, xử lý khi xe trầy xước hay hư hỏng, và là người nhận lại cọc. Điều kiện cụ thể của từng nơi khác nhau, nên hãy đọc kỹ hoặc hỏi rõ trước khi ký.
Ở đây không bàn điều luật cụ thể. Điều cần nhớ là: việc bạn của bạn trực tiếp lái xe không tự động chuyển phần trách nhiệm đó sang họ. Nếu có chuyện, cửa hàng sẽ liên hệ với người có tên trên giấy tờ trước tiên, tức là bạn.
Vì vậy, trước khi nhận lời, hãy tự hỏi ba câu:
- Bạn có tin người bạn này sẽ giữ xe cẩn thận và trả đúng hẹn không?
- Bạn có thời gian đi cùng lúc nhận và lúc trả xe không?
- Nếu có chi phí phát sinh, hai người đã nói rõ ai trả chưa?
Nếu câu trả lời còn lấn cấn, có thể giúp theo cách khác: đi cùng bạn ra cửa hàng làm phiên dịch, để bạn ấy tự đứng tên nếu đủ điều kiện. Những gì người nước ngoài thường cần khi thuê xe có trong bài người nước ngoài thuê xe máy ở Hà Nội cần gì.
Bằng lái của bạn nước ngoài: kiểm tra trước, đừng đứng tên rồi mới hỏi
Đây là điểm quan trọng nhất. Người điều khiển xe máy ở Việt Nam phải có giấy phép lái xe phù hợp theo quy định Việt Nam. Bằng lái cấp ở nước ngoài, giấy phép lái xe quốc tế hay giấy phép được công nhận tại Việt Nam là những trường hợp khác nhau, và không phải loại nào cũng dùng được như nhau.
Trước khi thuê xe hộ, hãy cùng bạn xem:
- Bạn ấy đang có loại giấy phép lái xe nào, có hạng dành cho xe máy không.
- Giấy phép đó có được dùng hợp lệ tại Việt Nam theo quy định hiện hành không.
- Bạn ấy có mang bản gốc theo người khi chạy xe không.
Phần giải thích các loại giấy phép có trong bài giấy phép lái xe quốc tế và giấy phép công nhận tại Việt Nam. Nếu chưa chắc, hãy tra quy định hiện hành từ nguồn chính thức và hỏi trực tiếp cửa hàng. Đừng đứng tên thuê xe cho người chưa có bằng lái phù hợp với ý nghĩ “chạy quanh phố thôi mà”, vì nếu bị kiểm tra hay va chạm, rắc rối sẽ đến với cả hai người.
Thỏa thuận rõ bằng tin nhắn trước khi đặt cọc
Bạn bè thân đến mấy cũng nên ghi lại thỏa thuận. Không phải vì nghi ngờ nhau, mà vì người nước ngoài và người Việt đôi khi hiểu khác nhau về chuyện “giữ xe cẩn thận” hay “trả xe đúng giờ”. Một tin nhắn rõ ràng, bằng ngôn ngữ cả hai cùng hiểu, giúp tránh hiểu lầm sau này.
Tin nhắn nên có những ý sau:
- Ai lái xe: chỉ bạn ấy lái, không đưa cho người khác mượn.
- Giữ xe thế nào: gửi xe ở bãi có người trông, khóa cổ, không để chìa trên xe, không chạy lên cầu hay tuyến đường cấm xe máy.
- Thời gian: ngày giờ nhận, ngày giờ trả, và báo trước nếu muốn đổi.
- Chi phí phát sinh: nếu xe trầy xước, hỏng hay mất phụ kiện, bạn ấy chịu phần chi phí cửa hàng xác nhận.
- Nhận lại cọc: cọc trả về cho ai, và nếu cọc bị trừ thì bạn ấy gửi lại phần tương ứng cho bạn trong bao lâu.
Hãy để bạn ấy trả lời đồng ý ngay trong đoạn chat. Mức cọc, giấy tờ cửa hàng cần và chi phí khắc phục nếu có đều là những thứ phải xác nhận trực tiếp với cửa hàng, không nên đoán và hứa trước với bạn.
Nếu tiền cọc do bạn ấy đưa nhưng bạn đứng tên chuyển khoản, hãy ghi nội dung chuyển khoản khớp với tên trên biên nhận. Cách làm chi tiết có trong bài bố mẹ hoặc bạn bè chuyển cọc hộ người thuê xe.
Lúc nhận xe: đi cùng và chụp ảnh
Người đứng tên nên có mặt khi nhận xe, không giao hết cho bạn nước ngoài tự đi lấy. Ở cửa hàng, bạn làm mấy việc:
- Hỏi rõ điều kiện nhận lại cọc, cách xử lý nếu xe trầy, hỏng hay mất chìa, và dịch lại cho bạn nghe.
- Nếu cửa hàng giữ giấy tờ gốc nào, hỏi rõ trực tiếp và xin biên nhận ghi đúng loại giấy tờ.
- Cùng bạn ấy chụp ảnh và quay video quanh xe: đầu, hai bên, yếm, gương, đuôi, biển số, đồng hồ. Gửi vào đoạn chat chung để cả hai cùng giữ.
- Chỉ cho bạn cách mở cốp, khóa cổ, đổ xăng và số điện thoại cửa hàng để gọi khi cần.
Cửa hàng mở cửa trong khung 09:00–21:00, nên hẹn giờ nhận và trả trong khoảng này. Nếu nhờ giao xe tận nơi, thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận trước.
Trong thời gian bạn ấy dùng xe và lúc trả
Dặn bạn ấy báo cho bạn ngay nếu có sự cố: xe không nổ, bị va quẹt, bị dừng kiểm tra giấy tờ. Bạn là người liên lạc với cửa hàng thuận lợi nhất, vì vậy đừng để bạn ấy tự đưa xe vào tiệm sửa ven đường mà chưa hỏi.
Hôm trả xe, bạn nên đi cùng. Hai người mở ảnh lúc nhận ra đối chiếu với tình trạng hiện tại. Nếu có chi phí khắc phục, hỏi cửa hàng rõ từng phần, dịch lại cho bạn ấy, rồi làm đúng như đã ghi trong tin nhắn. Khi cọc được trả, xác nhận lại với bạn ấy để khép lại mọi chuyện rõ ràng.
Tóm lại
Đứng tên cọc thuê xe hộ bạn bè nước ngoài là một lời giúp đỡ có trách nhiệm đi kèm. Trước khi nhận lời, kiểm tra bằng lái của bạn ấy, ghi thỏa thuận bằng tin nhắn, đi cùng lúc nhận và trả xe. Các bài khác về cọc và giấy tờ có ở mục đặt cọc và giữ giấy tờ, còn kinh nghiệm thuê xe nói chung nằm trong chuyên mục thuê xe.