Thuê xe theo tuần hay theo tháng ở Hà Nội, phần lớn khách chỉ đọc kỹ dòng giá và ngày trả, còn điều khoản chấm dứt hợp đồng thuê xe trước hạn thì ký cho xong. Đến khi cửa hàng nhắn “bạn mang xe về trả trước nhé”, nhiều người mới hỏi: họ có quyền làm vậy không? Bài này giải thích những trường hợp cửa hàng có thể thu hồi xe trước hạn theo Bộ luật Dân sự 2015, và cách để bạn không rơi vào các trường hợp đó.
Tôi là người cho thuê xe, không phải luật sư, nên phần dẫn luật dưới đây chỉ giúp bạn đọc hợp đồng tỉnh táo hơn. Văn bản pháp luật có thể thay đổi; khi có tranh chấp thật, hãy tra bản hiện hành và hỏi người có chuyên môn.
Chấm dứt hợp đồng thuê xe trước hạn: luật nói gì
Hợp đồng thuê xe máy là một dạng hợp đồng thuê tài sản theo Điều 472 Bộ luật Dân sự 2015: bên cho thuê giao xe để bên thuê sử dụng trong một thời hạn, bên thuê trả tiền thuê. Ngoài việc hết hạn, Điều 422 còn nêu trường hợp chấm dứt theo thỏa thuận và bị một bên đơn phương chấm dứt thực hiện.
Điểm mấu chốt nằm ở Điều 428: một bên chỉ được đơn phương chấm dứt mà không phải bồi thường khi bên kia vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ, khi hai bên đã thỏa thuận trước, hoặc khi pháp luật có quy định. Theo Điều 423, vi phạm nghiêm trọng là không thực hiện đúng nghĩa vụ đến mức bên kia không đạt được mục đích khi giao kết hợp đồng. Nói gọn, cửa hàng không thể thu hồi xe chỉ vì đổi ý.
Những trường hợp cửa hàng có thể thu hồi xe trước hạn
Dùng xe sai mục đích đã thỏa thuận
Điều 480 yêu cầu bên thuê dùng tài sản đúng công dụng và đúng mục đích đã thỏa thuận; dùng sai thì bên cho thuê có quyền đơn phương chấm dứt và yêu cầu bồi thường thiệt hại. Ví dụ hay gặp: khai thuê để đi làm ở Cầu Giấy nhưng thực tế chạy giao hàng cả ngày. Định chạy giao hàng thì nói rõ từ đầu, như bài hỏi rõ mục đích sử dụng khi thuê xe chạy giao hàng đã phân tích.
Chậm trả tiền thuê theo kỳ
Khoản 2 Điều 481 cho phép bên cho thuê đơn phương chấm dứt nếu bên thuê không trả tiền thuê trong ba kỳ liên tiếp, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật liên quan quy định khác. Hợp đồng có thể đặt mốc chặt hơn, chẳng hạn quá hạn một số ngày nhất định là được thu hồi xe, và mốc đó mới là mốc áp dụng cho bạn.
Cho người khác thuê lại hoặc giao xe khi chưa hỏi
Theo Điều 475, bên thuê chỉ được cho thuê lại khi bên cho thuê đồng ý. Để bạn bè lái thường xuyên tuy không phải cho thuê lại, nhưng nhiều hợp đồng có điều khoản về người được phép lái, nên hỏi trước.
Không bảo quản xe, để xe hư hỏng nặng
Điều 479 buộc bên thuê bảo quản xe, bảo dưỡng và sửa chữa nhỏ; làm mất hoặc hư hỏng thì bồi thường, còn hao mòn tự nhiên thì không phải chịu. Cố chạy khi đèn báo lỗi sáng nhiều ngày hay bỏ qua lịch thay dầu có thể bị coi là vi phạm, tùy hợp đồng ghi. Người thuê dài ngày nên xem bài khi nào cần bảo dưỡng xe thuê theo tháng.
Các điều khoản riêng hai bên đã ký
Vì Điều 428 cho phép chấm dứt khi các bên có thỏa thuận, hợp đồng có thể liệt kê thêm trường hợp riêng như mất liên lạc nhiều ngày hay mang xe đi xa ngoài phạm vi đã báo. Đã ký là bị ràng buộc.
Đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê xe: thủ tục và hệ quả
Kể cả khi có căn cứ, khoản 2 Điều 428 vẫn buộc bên chấm dứt thông báo ngay cho bên kia; không thông báo mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Hợp đồng chấm dứt từ lúc bên kia nhận được thông báo, và bên đã thực hiện nghĩa vụ có quyền yêu cầu thanh toán phần đã thực hiện. Trên thực tế:
- Thông báo nên đi qua kênh có lưu lại như tin nhắn, kèm lý do và hạn trả xe.
- Tiền thuê những ngày đã dùng xe vẫn phải trả đủ.
- Tiền trả trước cho ngày chưa dùng và khoản cọc đối chiếu theo hợp đồng; việc hoàn tiền ngày chưa dùng nên hỏi cửa hàng ngay khi đặt xe.
- Bên chấm dứt mà không có căn cứ bị xác định là bên vi phạm nghĩa vụ theo khoản 5 Điều 428.
Quyền này không chỉ thuộc về cửa hàng. Theo Điều 477, nếu xe hư hỏng không do lỗi của bạn, không sửa được và vì thế mục đích thuê không đạt, bạn có quyền yêu cầu đổi xe khác hoặc đơn phương chấm dứt.
Câu hỏi nên hỏi trước khi ký hợp đồng tuần, tháng
Hãy hỏi thẳng và đề nghị ghi vào hợp đồng:
- Hành vi nào cửa hàng coi là vi phạm dẫn đến thu hồi xe?
- Kỳ thanh toán là tuần hay tháng, quá hạn bao lâu thì bị xem là chậm trả?
- Thông báo chấm dứt gửi qua kênh nào, sau đó bạn có bao lâu để trả xe?
- Chấm dứt giữa kỳ thì tiền trả trước và tiền cọc đối chiếu ra sao? Các khoản này xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
- Ngoài người đứng tên, ai được phép lái xe?
Nếu ký qua điện thoại, nhớ lưu đúng bản đã ký như hướng dẫn trong bài ký hợp đồng thuê xe máy online.
Tình huống thực tế ở Hà Nội
Một bạn sinh viên ở Hà Đông thuê Honda Vision theo tháng, giá trong khung 1.800.000–2.000.000 đ theo bảng giá. Tháng thứ hai, bạn về quê dài ngày, quên chuyển khoản và không nghe máy, nên nhận thông báo chấm dứt theo mốc quá hạn đã ghi. Chỉ một tin nhắn hẹn ngày chuyển khoản là đủ tránh chuyện này.
Một anh thuê Air Blade theo tuần, giữa chừng nhận thêm việc giao đồ ăn buổi tối quanh Long Biên và Gia Lâm. Anh báo trước, hai bên cập nhật mục đích sử dụng. Cùng một thay đổi, nói trước thì thành thỏa thuận, giấu đi thì thành vi phạm.
Cách tự tránh bị thu hồi xe trước hạn
- Khai đúng mục đích sử dụng, thay đổi thì báo lại.
- Thanh toán đúng kỳ; chậm thì nhắn trước.
- Không giao xe cho người khác khi chưa hỏi.
- Xe có dấu hiệu bất thường thì báo ngay.
- Giữ bản hợp đồng và biên bản bàn giao xe thuê để đối chiếu nếu phải trả xe sớm.
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, điện thoại 0942 467 674. Sắp chậm thanh toán hay cần trả xe sớm, bạn cứ gọi sớm để hai bên tìm cách xử lý trước khi phải nói đến chuyện chấm dứt.
Các bài khác về giấy tờ, hợp đồng và bàn giao nằm trong mục thủ tục thuê xe; kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội nói chung có ở chuyên mục thuê xe.