Xe máy dính nhựa đường sau khi lỡ đi qua một đoạn vừa thảm mặt, hay thân xe lấm tấm vết sơn kẻ vạch và vữa xi măng bắn lên từ công trường, là chuyện người thuê xe ở Hà Nội gặp nhiều hơn mình tưởng. Thành phố lúc nào cũng có đoạn đang sửa: thảm lại mặt đường ban đêm, đào vỉa hè thay ống, công trường ga ngầm của tuyến đường sắt đô thị Nhổn – ga Hà Nội quanh Kim Mã, Cát Linh. Bài này chia rõ phần bạn tự làm được an toàn và phần nên để cửa hàng xử lý.
Xe máy dính nhựa đường, sơn hay vữa: kiểm tra an toàn trước khi lau
Việc đầu tiên không phải là lau cho đẹp, mà là xem xe còn chạy an toàn không. Dừng ở chỗ rộng, tránh xa làn xe, tắt máy và nhìn lần lượt những chỗ quan trọng:
- Lốp xe. Nhựa đường còn mềm bám lên gai lốp, kéo theo sỏi và cát. Lốp phủ một lớp như vậy bám đường kém hơn, nhất là khi trời mưa hoặc lúc phanh gấp.
- Đĩa phanh và vùng quanh phanh. Vữa hoặc nhựa bắn vào đĩa phanh có thể làm phanh kêu, ăn không đều. Bóp thử phanh khi dắt xe đi vài bước.
- Đèn, xi nhan và biển số. Vết vữa che đèn pha hay biển số làm người khác khó thấy bạn và biển số khó đọc.
Nếu lốp bị phủ dày hoặc phanh có cảm giác lạ, đừng chạy tiếp như bình thường. Đi chậm tới chỗ đỗ an toàn gần nhất và gọi cửa hàng để được hướng dẫn. Cách nhận biết khi xe có dấu hiệu bất thường được gom ở mục sự cố khi thuê xe.
Ba loại vết bẩn, ba cách nhìn khác nhau
Mỗi thứ bám lên xe từ công trường cư xử khác nhau, nên đừng dùng chung một cách xử lý.
Nhựa đường
Nhựa đường mới thảm thường còn ấm và dẻo, bắn thành chấm đen lên yếm, chắn bùn và gầm xe. Nó không tan trong nước, càng chà mạnh càng lan rộng thành vệt mờ. Phần trên thân xe nên để thợ xử lý bằng dung dịch chuyên dụng.
Vữa xi măng
Vữa còn ướt thì dễ xử lý nhất: nước sạch cuốn trôi được phần lớn. Nhưng vữa để khô sẽ cứng lại, bám chặt lên bề mặt, và nếu cạy bằng vật sắc thì gần như chắc chắn để lại vết xước. Thời gian là yếu tố quyết định với loại này.
Sơn kẻ vạch và sơn công trình
Sơn kẻ vạch trên đường thường khô rất nhanh, còn sơn tường, sơn chống gỉ ở công trường có thể chậm khô hơn. Bạn khó biết đó là loại sơn gì, nên chỉ thử nhẹ bằng nước và dừng lại nếu không thấy tác dụng.
Làm sạch được gì: chỉ dùng nước và khăn mềm
Phần bạn tự làm được khá đơn giản, và nên làm sớm khi vết còn mới:
- Xả nước sạch thật nhiều. Một chai nước lọc mua ở tạp hóa gần đó cũng đủ cho vài vết vữa nhỏ. Đổ nước lên để vữa mềm và trôi đi, đừng chà khô.
- Thấm, không chà. Dùng khăn mềm hoặc khăn giấy ướt đặt lên vết, ấn nhẹ rồi nhấc ra. Đừng kéo khăn qua lại, cát trong vữa sẽ làm xước sơn.
- Rửa ở tiệm rửa xe nếu tiện. Tiệm rửa xe máy có vòi nước áp lực vừa phải giúp cuốn bùn đất và vữa còn mềm ở gầm, chắn bùn. Dặn thợ chỉ rửa nước, không dùng hóa chất tẩy.
- Lau khô và chụp ảnh lại. Sau khi lau, chụp ảnh rõ những vết còn sót để báo cửa hàng.
Nếu sau hai ba lần thấm nước mà vết vẫn y nguyên, đó là dấu hiệu nên dừng tay.
Những thứ không nên dùng lên sơn xe và nhựa
Phần lớn hư hại khi xử lý vết bẩn công trường không đến từ vết bẩn, mà từ cách lau. Những thứ sau nên tránh hẳn:
- Xăng, dầu hỏa, dầu nhớt, xăng thơm, chất pha sơn, nước rửa móng tay. Dung môi mạnh có thể làm mờ lớp sơn bóng, làm nhựa ốp bị đục hoặc nứt chân chim, và rất dễ bắt lửa khi xe vừa chạy xong còn nóng.
- Dao, thìa, móng tay, giấy nhám, miếng cọ nồi. Cạy vữa khô hay nhựa đường bằng vật cứng gần như chắc chắn để lại vết xước sâu hơn cả vết bẩn ban đầu.
- Tự đổ hóa chất lên lốp hoặc đĩa phanh. Bất kỳ chất trơn nào bám vào đây đều làm giảm độ bám và hiệu quả phanh.
Mẹo tẩy nhựa đường bằng dầu ăn hay dầu gió trên mạng, với xe thuê hãy để cửa hàng quyết định có dùng hay không.
Báo cửa hàng gì và báo lúc nào
Hãy nhắn cửa hàng ngay trong ngày, trước khi tự xử lý những vết khó, chứ đừng đợi đến lúc trả xe mới nói. Báo sớm thì cửa hàng kịp hướng dẫn bạn giữ nguyên hiện trạng hoặc hẹn xem xe.
Một tin nhắn đủ ý nên có:
- Đi qua đoạn nào, khoảng mấy giờ, ví dụ đoạn đang thảm nhựa trên đường Nguyễn Văn Cừ hướng cầu Chương Dương, hay công trường gần ga Cát Linh.
- Loại vết bẩn: nhựa đường, vữa hay sơn, còn ướt hay đã khô.
- Vị trí trên xe: lốp, gầm, yếm, chắn bùn, đèn hay biển số.
- Ảnh chụp gần và ảnh chụp toàn xe, kèm những gì bạn đã làm, chẳng hạn mới chỉ rửa bằng nước.
Bài chụp ảnh và quay video khi xe thuê gặp sự cố có danh sách góc chụp chi tiết hơn. Các câu hỏi về chi phí làm sạch hay xử lý bề mặt, bạn hỏi và xác nhận trực tiếp với cửa hàng thay vì tự đoán. Cửa hàng ở số 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00.
Tránh lấm bẩn ở các đoạn đang thi công
Vài thói quen giúp giảm hẳn khả năng xe dính bẩn:
- Nhìn biển báo và rào chắn từ xa. Thấy cọc tiêu, xe lu, máy rải nhựa hay vạch sơn còn bóng ướt, chọn làn khác hoặc đi vòng nếu có đường.
- Không bám sát xe tải chở vật liệu. Xe trộn bê tông và xe chở cát đá hay rơi vãi vữa, đất xuống đường.
- Đỗ xe xa công trường. Đỗ cạnh giàn giáo hay chân tòa nhà đang trát tường, xe dễ bị vữa và sơn rơi trúng.
- Chú ý thi công ban đêm. Đi muộn qua các trục lớn ở Đống Đa, Hai Bà Trưng hay Long Biên, quan sát kỹ mặt đường mới thảm và đi chậm lại.
Nếu thuê xe dài ngày, thói quen chăm xe trong suốt tuần thuê giúp phát hiện vết bẩn sớm, khi còn dễ xử lý.
Khi trả xe
Lúc trả xe, chủ động nhắc lại chuyện vết bẩn dù đã nhắn trước, chỉ những chỗ còn vết và cho xem ảnh. Kiểm tra xe cùng nhau theo đúng quy trình trả xe để tránh tranh chấp giúp hai bên thống nhất nhanh.
Tóm lại, gặp cảnh xe máy dính nhựa đường hay vữa công trình, hãy kiểm tra lốp, phanh và đèn trước, chỉ làm sạch nhẹ bằng nước và khăn mềm, không dùng dung môi hay vật sắc, rồi báo cửa hàng sớm kèm ảnh. Những tình huống phát sinh khác được tổng hợp ở mục sự cố khi thuê xe, còn mọi thông tin về thuê xe máy ở Hà Nội nằm trong chuyên mục thuê xe.