Dành năm phút kiểm tra xe máy hàng tuần là thói quen đáng giá nhất của người thuê xe dài hạn, bởi chiếc xe không phải của mình, mọi hư hỏng nhỏ để lâu đều thành phiền toái giữa tuần đi làm. Không cần biết gì nhiều về máy móc, bạn chỉ cần một danh sách ngắn lặp lại mỗi sáng chủ nhật: lốp, phanh, đèn, dầu, sên. Bài này đi từng mục theo đúng thứ tự từ dưới lên trên, nói rõ điều gì là bình thường và điều gì nên nhắn cửa hàng ngay trong hôm đó.
Kiểm tra xe máy hàng tuần chỉ mất năm phút đúng cách
Chọn một buổi cố định trong tuần, sáng chủ nhật là hợp nhất, và một chỗ phẳng có ánh sáng tốt. Đứng trước xe, đi một vòng chậm quanh xe theo chiều kim đồng hồ, vừa đi vừa nhìn: thứ tự gợi ý là lốp trước, phanh trước, đèn còi, đồng hồ, tay ga hoặc dây côn, lốp sau, phanh sau, vành, rồi dây xích đối với xe số. Quay đủ một vòng, bạn sẽ không bỏ sót mục nào.
Cái lõi của thói quen này là ghi chép: một trang ghi chú trên điện thoại với năm dòng, mỗi tuần chạm vào đánh dấu. Sau vài tuần, bạn sẽ nhận ra nhanh cái gì mới xuất hiện so với tuần trước, và đó chính là lúc phát hiện sớm vấn đề. Người thuê xe càng nên ghi, vì khi giao xe lại, bản ghi này giúp đối chiếu tình trạng một cách rõ ràng.
Lốp và vành: áp suất, độ mòn và dằm kim loại
Lốp đủ hơi khi ấn mạnh bằng ngón tay cái chỉ lún một chút; lún sâu là non hơi. Non hơi khiến xe đục, vòng đèo rộng và mòn lốp hai mép. Nhìn vân lốp: mép gai mòn đều là bình thường, mòn lệch một bên là dấu hiệu áp suất sai hoặc vành lệch. Nhổ dằm cắm sâu trong rãnh bằng kìm nhọn; để lại đó là thủng bất cứ lúc nào giữa tuần.
Vành xe nhìn khi quay: nhờ người giữ xe, đề cho bánh quay chậm, mắt nhìn mép vành; vành lượn sóng là dấu hiệu đã va mép hố. Rung ở tốc độ bốn mươi trở lên mà mặt đường phẳng thường do vành cong hoặc lốp bị bướu, nên ghi lại từ tuần nào để báo cửa hàng.
Áp suất nên kiểm tra khi lốp còn lạnh, tức trước khi chạy chặng đầu tiên trong ngày, vì lốp nóng sẽ đọc cao hơn thực tế. Với xe ga thuê tháng, giữa mùa đổi nóng lạnh, áp suất hao nhanh hơn bạn nghĩ, nên coi việc bơm hơi là mục cố định đầu tiên trong vòng năm phút chủ nhật.
Phanh trước, phanh sau: nghe, sờ, đo
Kéo tay phanh trước và đạp phanh sau khi xe đang đứng: hành trình còn khoảng nửa tay lái là ổn, sâu sát bên kia là cần siết lại. Lăn xe chậm rồi bóp: tiếng rít nhẹ có thể do cát vào má, rửa sạch là hết; rít đều mỗi lần bóp là má mòn tới lõi kim loại, phải thay sớm. Phanh đĩa nhìn mặt đĩa: rãnh mòn sâu hoặc mép gợn tay là điểm báo.
Với phanh cơm, nhìn các vây tản nhiệt trước sau: nếu thấy các rãnh ngang đã mòn gần hết, thời gian thay đã tới. Phanh sau hay bị bỏ qua vì ít dùng hơn, nhưng đây lại là phanh giữ an toàn khi đường trơn, nên trong danh sách tuần, phanh sau luôn phải có mặt.
Đèn, còi và tín hiệu
Đề máy, bật đèn pha trước, xi nhan trái phải, rồi nhờ người đứng sau xem đèn phanh khi bạn bóp cả hai phanh. Còi bấm thử vài tiếng: còi nhỏ hoặc rè là chập mạch hoặc ẩm mốc trong loa còi. Đèn cháy một đầu thì thay cả cặp cho đều sáng; đèn mờ đều là lúc kiểm tra mạch điện hoặc ắc quy.
Xi nhan nhấp nhanh hơn thường lệ là dấu hiệu ắc quy thấp hoặc đèn một bên đã cháy. Hai chi tiết này hay bị bỏ qua cho tới lúc người phía sau không thấy bạn rẽ, nên đừng chờ tới hôm kẹt mới nhớ ra.
Dầu máy và sên: hai mục hay bị bỏ quên
Xe số và xe ga đều có kính đo dầu hoặc que thăm: dựng xe thẳng đứng trên chỗ phẳng, soi vạch trên dưới. Dưới vạch thấp là châm ngay; dầu đen kịt hoặc chuyển màu sữa là báo thay sớm. Với xe số, sên nghe thử khi đổ số ở chỗ vắng: sên khô sẽ rít, ghi lại để tra dầu hoặc siết cho tới lần tới cửa hàng.
Sên căng quá cũng gây mòn nhanh: kéo thử độ đảo giữa hai đĩa, rộng hơn một hai phân là cần chỉnh. Người thuê xe không nên tự chỉnh sên, vì căng sai làm mòn răng dĩa, một chi tiết thay tốn kém hơn sên nhiều. Ghi lại độ đảo hàng tuần để cửa hàng xem là đủ.
Ghi lại và báo cửa hàng thế nào cho đúng
Khi phát hiện gì đó, chụp ảnh, ghi kèm tình huống: nghe ở tốc độ nào, xuất hiện khi bóp phanh hay khi đổ số. Mô tả càng rõ, cửa hàng càng chẩn đoán nhanh và thường có xe thay trong lúc sửa. Người thuê xe dài hạn không nên tự tháo linh kiện, vì mọi thay đổi với xe thuê đều nên qua cửa hàng để giữ đúng thỏa thuận trong hợp đồng.
Trước khi ký nhận xe, một vòng kiểm tra kỹ hơn được hướng dẫn trong bài kiểm tra xe trước khi ký nhận; còn lịch chăm sóc định kỳ từng dòng xe được kể trong trang bảo dưỡng xe. Các mẫu xe bền cho kỳ thuê dài hạn nằm ở trang thuê xe máy theo tháng, tổng quan dịch vụ ở trang chủ thuê xe máy. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674.