Lần đầu cầm chìa khóa một chiếc xe điện khác hẳn lần đầu cầm xe xăng: không có tiếng máy nổ để biết xe đã chạy, tay ga phản ứng khác, và kim xăng quen thuộc được thay bằng phần trăm pin. Nhận xe điện lần đầu hỏi gì để khỏi phải mò mẫm giữa phố là câu mà người mới thuê xe điện quanh Hà Nội nên mang theo từ trước khi tới cửa hàng. Dưới đây là những nhóm câu hỏi đáng đặt ra ngay lúc đứng cạnh xe, kèm phần việc nên làm trong buổi đầu tiên.
Nhận xe điện lần đầu hỏi gì về pin và sạc
Câu đầu tiên: xe đang còn bao nhiêu phần trăm pin, và một phần trăm chạy được chừng nào cây số với người đi lại quanh nội thành. Hai con số đó nhân vào nhau cho ra quãng đường bạn thực có trong tay, thường gọi là phạm vi an toàn. Câu thứ hai: nếu cần sạc giữa đường thì sạc ở đâu, và xe dùng loại cổng sạc gì, có cần dây riêng không.
Câu thứ ba là về cách sạc tại chỗ bạn ở: rút được không, sạc qua đêm có ảnh hưởng gì không, và đèn báo sạc đầy báo bằng cách nào. Nếu bạn ở trọ hoặc khách sạn, hỏi luôn xem gần chỗ để xe có điểm cắm phù hợp hay không, để khỏi phải kéo dây lôi lôi đi qua hành lang.
Một thói quen nhỏ đáng hỏi thêm: người chạy trước thường sạc khi còn lại bao nhiêu phần trăm. Câu trả lời cho bạn biết mức pin mà chính cửa hàng thấy là an toàn cho loại xe này, thay vì bạn phải tự phỏng đoán một ngưỡng chưa từng chạy.
Những câu hỏi về cách vận hành
Xe khởi động thế nào: có nút nguồn riêng không, có remote không, có cần gạt chân không. Hỏi luôn vị trí khóa cốp, cách mở yếm, và nút ngắt khẩn cấp nằm ở đâu nếu xe có. Người cho thuê chỉ cho bạn tận tay một lần thì bạn khỏi lo giữa phố không tìm ra nút tắt máy.
Hỏi về chế độ lái: nhiều xe điện có hai hoặc ba chế độ tương ứng mức tốc độ tối đa khác nhau. Hỏi chế độ nào hợp với phố đông, chế độ nào dành cho đường thoáng, và cách chuyển giữa các chế độ ra sao. Với buổi đầu, chế độ nhẹ nhàng đáng giá hơn mọi thông số ghi trên giấy, vì quen tay trước đã là thắng lợi.
Nếu xe có app kết nối, hỏi cách kết nối, app hiển thị những gì, và điện thoại của bạn có tương thích hay không. Pin, sạc và app là ba thứ khiến trải nghiệm xe điện trơn tru, nên đừng ngại hỏi đủ cả ba ngay từ đầu, vì hỏi lúc này luôn nhanh hơn hỏi qua điện thoại lúc xe đang neo bên lề.
Hỏi về trọng lượng và lộ trình của bạn
Xe điện thường nặng hơn xe số cùng cỡ do khối pin, nên hỏi xe nặng chừng nào và có cần thêm lực khi đẩy lên vỉa hè không. Với người nhỏ người, đây là câu quyết định cảm giác giữa phố. Hỏi thêm xe leo dốc có ổn không nếu lộ trình của bạn có đoạn cầu vượt hoặc dốc dài.
Đáng hỏi cả về đường có dự định đi: bạn định chạy khu phố cổ, chạy sang quận bên kia sông, hay chỉ quanh vài cây số quanh chỗ ở. Nói lộ trình ra, người cho thuê sẽ nói ngay pin hiện tại có đủ cho vòng đó không, hoặc nên sạc thêm trước khi lên đường. Một câu hỏi lộ trình luôn nhanh hơn một lần đẩy xe hết pin về.
Câu cuối đáng hỏi tại quầy: nếu xe hết pin giữa đường thì xử lý thế nào, gọi số nào, và người cho thuê hỗ trợ ra sao. Đây là câu không ai muốn dùng đến, nhưng là câu khiến cả chuyến đi an tâm, vì bạn biết trước kịch bản xấu nhất cũng có đường ra. Ghi số này vào điện thoại ngay tại chỗ.
Làm gì trong mười lăm phút đầu cầm xe
Tận dụng buổi đầu: chạy thử một vòng quanh phố nhỏ cạnh cửa hàng, trong tầm mắt người cho thuê nếu cần. Làm quen độ nhạy của tay ga, vì xe điện tăng tốc không qua cần số và ga nhạy hơn xe xăng. Thử phanh ở tốc độ thấp, thử quay đầu trong không gian hẹp, thử dựng chân chống. Về đúng chỗ, hỏi lại các điểm chưa nhớ, rồi mới rời đi.
Trước khi rời, chỉnh gương theo tầm mắt của mình và thử bóp còi một lần để biết độ nhạy của còi. Hai việc nhỏ đó làm bạn bớt lạ xe trong những km đầu, và phần lạ xe giảm đi thì phần tập trung cho đường tăng lên. Buổi đầu cầm xe điện nên kết thúc bằng cảm giác quen, không phải bằng cảm giác vừa may mắn.
Người lần đầu thuê xe có thể xem lại giấy tờ cần chuẩn bị trong trang thủ tục thuê xe, các câu hỏi thường gặp của người mới trong trang hỏi đáp người mới, tổng quan gói dịch vụ trong trang thuê xe máy, và kinh nghiệm từ những chuyến đi thật trong mục kinh nghiệm.
Tóm lại, nhận xe điện lần đầu chỉ cần hỏi đúng bốn nhóm: pin với sạc, cách vận hành, trọng lượng với lộ trình, và cách xử lý khi hết pin giữa đường. Hỏi đủ bốn nhóm ngay tại quầy, chạy thử một vòng ngắn, và buổi đầu tiên của bạn với xe điện sẽ trôi theo kế hoạch thay vì theo từng phỏng đoán vội.
Người từng đi xe xăng nhiều năm đôi khi còn nên hỏi thêm một câu rất đời thường: xe điện có gì khác về độ ồn khiến người đi đường không nghe thấy xe, và khi đi trong ngõ hẹp nên chủ động làm gì để người đi bộ biết xe đang tới. Câu này không nằm trong tài liệu nào nhưng lại là câu giữ cho những phút đầu chạy xe điện trong phố cổ êm hơn hẳn.