Vừa nhận cặp kính mới, đeo vào rồi bước ra cửa mà thấy nhìn hơi lệch, đầu hơi choáng, trong khi chiếc xe máy đã dựng sẵn trước nhà. Kính mới đi xe máy chóng mặt thì nên thử chạy ngay hay chờ cho quen? Bài này xếp các bước từ thận trọng nhất tới việc thử xe máy ở Hà Nội.
Đây không phải bài y tế: bài không nêu tên bệnh của mắt, không nêu thông số kính, không nêu mốc thời gian làm quen, không giải thích vì sao có cảm giác ấy; người trả lời được là người đã đo mắt, cắt kính cho bạn.
Kính mới đi xe máy chóng mặt: đeo thử trong nhà trước khi ngồi lên xe
Việc đầu tiên chưa liên quan tới xe: đeo kính mới ở chỗ quen thuộc, đứng yên rồi đi lại. Các tài liệu về kính mắt mà bài đọc được (theo tóm tắt và trích đoạn, chưa đọc toàn văn) mô tả khá giống nhau: lúc mới đeo, nhiều người thấy hơi choáng, nhức đầu hoặc nhìn lệch, và cảm giác ấy thường dịu dần khi đeo quen. Các tài liệu nêu thời gian khác nhau nên bài không đưa mốc nào.
Một cách làm thận trọng, theo thứ tự:
- Ngồi yên và nhìn quanh. Nhìn ra cửa sổ, quanh phòng, rồi nhìn chữ ở gần; chưa vội đứng dậy.
- Đi bộ chậm. Đi lại trong nhà; gặp bậc thềm hay cầu thang thì đi thật chậm, đặt tay gần chỗ vịn, thấy choáng thì ngồi xuống.
- Nghỉ khi khó chịu. Tháo kính, ngồi nghỉ, uống nước nếu thấy khát rồi thử lại.
- Chỉ đeo kính của chính bạn. Không đeo thử kính của người khác. Kính cũ thì sao, bài không đưa kết luận: chỉ nơi cắt kính hay cơ sở khám mắt biết kính nào đang hợp với bạn.
Còn nhìn lệch hoặc chóng mặt: hỏi lại nơi cắt kính
Nếu đã đeo thử mà vẫn còn nhìn lệch hay choáng, đừng tự đoán nguyên nhân; hãy quay lại hỏi nơi đã cắt kính hoặc cơ sở khám mắt. Các tài liệu nói trên có chung lời dặn: nếu cảm giác kéo dài thì mang kính trở lại nơi làm kính để nhờ kiểm tra lại, hoặc gặp bác sĩ mắt. Các câu mẫu để hỏi:
- Đeo kính này đi lại vẫn thấy hơi lệch và choáng, nhờ kiểm tra lại giúp ạ?
- Trong lúc chưa quen, nếu cần đi xe máy thì nên chờ hay thử thế nào ạ?
Chóng mặt nặng, nhìn đôi, đau đầu dữ dội đột ngột, đau mắt hoặc nhìn mờ đi đột ngột không còn là chuyện làm quen kính mới. Đây là dấu hiệu cần nhân viên y tế đánh giá; bài không đoán nguyên nhân. Hãy tới cơ sở y tế; khi khẩn cấp thì gọi cấp cứu 115, và nếu đang ở ngoài đường thì chỉ gọi khi đã dừng hẳn.
Còn chóng mặt thì chưa nổ máy: nhờ người đưa đi, gọi xe hoặc hoãn chuyến
Còn một trong các dấu hiệu sau thì chưa tự lái; còn phân vân cũng tính là chưa:
- Còn nhìn lệch: mép bậc thềm, vạch kẻ hay biển hiệu nhìn không đúng chỗ quen.
- Còn choáng khi xoay đầu hoặc đứng dậy.
- Còn khó đoán xe, người đang tới gần hay đã đi xa.
- Còn nhức đầu hoặc buồn nôn.
Giữa dòng xe không có chỗ để biết kính mới đã ổn chưa: nếu nhìn lệch bất ngờ thì xe đã đang chạy.
Có nhiều cách thay cho việc tự lái: nhờ người thân hoặc bạn bè đưa đi, gọi xe công nghệ hay taxi (bài không nêu hãng hay giá), đi phương tiện khác. Hoãn việc định làm cũng là một cách chọn hợp lý.
Nếu thử xe: đoạn ngắn, ban ngày, chỗ vắng quen thuộc, có người đi cùng
Chỉ khi đi bộ đã thấy ổn, và mọi băn khoăn đã được nơi cắt kính giải đáp, mới tính tới thử xe; thử chỉ là thử, chưa phải đi làm. Đây là nguyên tắc thận trọng của bài, không phải mốc y khoa:
- Đoạn ngắn: đủ để chạy rồi quay lại chỗ xuất phát, không qua cầu, hầm hay nút giao lớn.
- Ban ngày: đủ sáng, đường khô.
- Chỗ vắng, quen thuộc: khu dân cư yên tĩnh hoặc bãi rộng ở Hà Nội mà bạn đã chạy nhiều lần; bài không nêu tên phố vì tình trạng đường thay đổi.
- Có người đi cùng: đứng ở chỗ xuất phát hoặc theo sau bằng phương tiện khác, sẵn sàng đón khi bạn cần dừng; không chở ai ngồi sau.
Vẫn đội mũ như mọi chuyến: Điều 33 khoản 2 ghi người lái xe, người được chở “phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách”.
Nếu giữa lúc thử thấy nhìn lệch hoặc choáng trở lại, đừng cố chạy nốt: giảm ga sớm, bật xi nhan, tìm chỗ được phép dừng rồi dừng hẳn; buổi thử kết thúc ở đó. Điều 18 khoản 3 điểm a yêu cầu: “Có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khác biết khi ra, vào vị trí dừng xe, đỗ xe”. Cũng đừng dựng xe lên vỉa hè cho nhanh, vì Điều 77 khoản 1 ghi: “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.” Đừng tháo kính hay đổi sang kính khác khi xe đang chạy.
Xe thuê: kính mới và lịch nhận xe
Tiệm nằm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00; ngoài khung giờ này tiệm không giao và không nhận xe. Nếu vừa cắt kính mà còn chưa quen vào đúng ngày hẹn nhận xe, hãy gọi 0942467674 trong giờ mở cửa để hỏi cách sắp xếp; dời giờ nhận hay đổi ngày đều phải xác nhận trực tiếp, bài không hứa trước điều nào. Khi nhận xe, hãy đeo kính, ngồi lên xe đang đứng vững và chỉnh gương cho vừa tầm nhìn. Các bước chung có ở mục nhận, trả xe.
Luật nêu gì về sức khỏe của người lái xe
Điều 59 khoản 2 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (bản hợp nhất) nêu: “Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải bảo đảm điều kiện sức khỏe phù hợp với từng loại phương tiện được phép điều khiển.” Cũng ở khoản này, câu sau giao Bộ trưởng Bộ Y tế quy định tiêu chuẩn sức khỏe; bài không nêu tiêu chuẩn cụ thể và không kết luận người vừa đổi kính có hay không đáp ứng điều kiện chung ấy: tình trạng cụ thể do bạn và nhân viên y tế đánh giá.
Phần luật trong bài là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý hay y tế riêng; nguyên văn các điều luật có tại cổng thông tin của Chính phủ, còn các quy tắc khác ở mục quy định giao thông.
Tóm lại
Kính mới còn làm nhìn lệch hay choáng thì chưa nổ máy: đeo thử trong nhà, hỏi lại nơi cắt kính, nhờ người đưa đi nếu cần. Chỉ khi đã ổn mới thử xe theo cách trên, và dừng ngay khi nhìn lệch. Thêm gợi ý ở mục sức khỏe khi lái xe, kỹ năng chung ở chuyên mục kỹ năng.