Có những tin đến đúng lúc bạn đang cầm chìa khóa xe: một cuộc gọi, một dòng tin nhắn, một giọng nói khác thường. Rồi tay run, mắt nhòe nước, đầu rối, và có thể điều đầu tiên bạn muốn là đến nơi thật nhanh. Nhận tin buồn có nên đi xe máy ngay không? Bài này nghiêng về một câu trả lời nhẹ nhàng: ngồi lại trước, nhờ người đưa đi, chưa cầm lái khi tay còn run.
Bài không chẩn đoán và không bàn cách vượt qua nỗi buồn; bài chỉ nói về một việc cụ thể: lúc này có nên cầm lái hay chưa, và nếu đang ở giữa đường thì làm gì.
Nhận tin buồn có nên đi xe máy: chưa nổ máy khi tay còn run và đầu còn rối
Lái xe máy giữa phố cần nhìn gương, để ý người đi bộ, phanh, rẽ, giữ tay lái chắc; khi tay còn run và đầu còn rối, từng việc ấy đều khó hơn. Khóc hay run tay là chuyện của người vừa nghe một tin nặng; chưa cầm lái lúc này không phải là yếu đuối. Những dấu hiệu bạn tự nhìn thấy được:
- Tay còn run, khó giữ chắc tay lái hoặc tra chìa vào ổ khóa.
- Mắt còn nhòe nước, khó nhìn rõ đèn tín hiệu và biển báo.
- Đầu còn rối: đọc xong tin phải đọc lại, chưa nghe rõ người bên cạnh nói, chỉ nghĩ đến việc đến nơi cho nhanh.
Còn một dấu hiệu nào ở trên thì chưa nổ máy; còn phân vân cũng tính là chưa. Chờ cho các dấu hiệu ấy dịu đi không phải là chậm trễ.
Các tài liệu về an toàn lái xe mà bài đọc được (theo tóm tắt, chưa đọc toàn văn) có chung ý: đang buồn, đang khóc hoặc xúc động mạnh thì nên chờ cho ổn rồi hãy lái, còn nếu cảm xúc ập đến giữa đường thì tấp vào chỗ an toàn. Các tài liệu ấy chủ yếu nói về ô tô và không nêu mốc thời gian chờ.
Ngồi lại ở chỗ vững: việc nhỏ nên làm trước khi nghĩ đến chuyện đi
Việc đầu tiên không phải là chọn đường hay chọn xe, mà là ngồi xuống ở một chỗ vững như ghế, bậc thềm hay băng ghế; đừng dựa người vào xe nếu xe chưa đứng vững, vì xe có thể đổ. Nếu thấy khát thì uống nước. Nếu có người ở gần, hãy để họ ở lại cạnh bạn: bạn không cần giải thích nhiều.
Việc chưa gấp thì hoãn lại là một lựa chọn tốt; một tin nhắn ngắn đủ để báo đổi giờ, bạn không cần kể lý do nếu chưa muốn.
Nhờ người đưa đi hoặc gọi xe: một câu ngắn là đủ
Người đưa bạn đi có thể là người thân, bạn bè hoặc người đang ngồi gần đó. Một câu ngắn là đủ:
- Nhờ anh/chị đưa giúp được không ạ?
- Nhờ anh/chị ngồi lại cạnh đây giúp được không ạ?
Nếu không có ai ở gần, bạn có thể nhờ người thân tới đón, gọi xe công nghệ hoặc taxi, hoặc đi bằng phương tiện khác; bài không nêu hãng, giá hay thời gian chờ. Nếu người đưa đi chở bằng xe máy, bạn ngồi sau vẫn đội mũ bảo hiểm và cài quai. Việc cần đến gấp cũng không phải lý do để tự cầm lái khi tay còn run.
Đang chạy thì nhận tin: giảm ga, tấp vào chỗ được phép, dừng hẳn rồi mới đọc
Điện thoại rung hoặc có cuộc gọi: để yên, đừng liếc xuống khi xe còn chạy. Điều 9 khoản 6, nằm trong các hành vi bị nghiêm cấm, ghi: “Dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ.” Bài không kết luận cho từng tình huống, chỉ gợi ý dừng hẳn rồi mới đọc hoặc nghe.
Tay bắt đầu run, mắt bắt đầu nhòe: giảm ga sớm, bật xi nhan về phía lề, nhìn gương, rồi tìm chỗ được phép dừng, ra khỏi dòng xe. Đừng lên vỉa hè cho nhanh, vì Điều 77 khoản 1 viết: “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.”
Dừng hẳn rồi mới làm việc khác: xe còn nhích là chưa dừng. Khi xe đã đứng yên, ngồi xuống chỗ vững rồi mới đọc tin, gọi người thân tới đón, và chưa chạy tiếp kể cả khi thấy đỡ hơn.
Khi nỗi đau lớn hơn một chuyến đi: nói với người tin cậy và tìm sự giúp đỡ
Nếu nỗi đau khiến bạn nghĩ đến chuyện làm hại bản thân, hãy nói ngay với một người thân hoặc một người bạn tin cậy, rồi tới cơ sở y tế. Khi nguy cấp, hãy gọi cấp cứu 115 hoặc nhờ người bên cạnh gọi giúp; đang ở trên đường thì dừng hẳn trước.
Đau ngực, khó thở, ngất hay lú lẫn cũng là dấu hiệu cần nhân viên y tế đánh giá, bài không đoán nguyên nhân: hãy gọi 115, đừng tự chạy xe đi khám. Số 115 là đầu số cấp cứu y tế mà các nguồn bài đọc được cùng nêu (theo tóm tắt, chưa đọc toàn văn); đầu số có thể thay đổi nên hãy kiểm lại đầu số hiện hành. Bài không nêu số nào khác.
Xe thuê trong lúc này: việc xe để sau, gọi tiệm khi đã ổn hơn
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này. Nếu đang thuê xe, đừng cố chạy cho kịp giờ trả khi tay còn run: khi đã ổn hơn, hãy gọi 0942467674 trong giờ mở cửa để hỏi cách xử lý. Trả muộn, gia hạn, đến lấy xe, đổi xe hay hỗ trợ ngoài giờ đều là điều xác nhận trực tiếp; bài không hứa tiệm làm được điều nào.
Nếu phải để xe lại, hãy chọn chỗ có biển hiệu hoặc có người trông, khóa cổ, mang chìa theo người và chụp ảnh biển số cùng chỗ đỗ, đừng dựng xe lên vỉa hè. Xem thêm mục nhận xe, trả xe, sự cố khi thuê xe và trang liên hệ.
Điều luật nên đọc, và điều bài không kết luận
Điều 59 khoản 2 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (theo bản hợp nhất) viết: “Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải bảo đảm điều kiện sức khỏe phù hợp với từng loại phương tiện được phép điều khiển.” Bài không nêu tiêu chuẩn sức khỏe cụ thể và không kết luận người đang khóc mà chạy xe có vi phạm hay không; bài chỉ gợi ý chưa cầm lái vì lý do an toàn.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý hay y tế riêng; nguyên văn các điều luật có tại cổng thông tin của Chính phủ, các quy tắc khác ở mục quy định giao thông.
Tóm lại
Vừa nhận tin buồn mà tay còn run, đầu còn rối thì chưa nổ máy: ngồi lại, nhờ người đưa đi hoặc gọi xe; đang trên đường thì dừng hẳn rồi mới đọc tin. Các bài khác về cơ thể người lái ở mục sức khỏe khi lái xe, kỹ năng lái xe máy ở mục kỹ năng.