Sáng ra lấy xe, bạn thấy lốp xe máy xẹp sau một đêm nằm im ở bãi. Vết xe hơi chúi về một bên, bánh trước hoặc sau đã mềm oặt. Trước câu hỏi xử lý thế nào, có một câu quan trọng hơn: do đinh hay do van, vì mỗi loại có cách xử khác nhau và hiểu đúng giúp bạn đỡ mất thời giờ đầu đường. Bài này đi qua ba thủ phạm thường gặp, cách nhìn nhanh để đoán đúng, và những gì nên báo cho bên cho thuê khi bạn đang đi xe thuê.
Lốp xe máy xẹp sau một đêm: đinh, van hay rò mâm
Trường hợp phổ biến nhất là vật cắm sẵn từ hôm trước. Một mảnh đinh hoặc ốc vít cắm vào mặt lốp lúc bạn đang chạy, lốp non dần suốt chiều tối mà bạn chưa kịp nhận ra, và đến sáng thì xẹp hẳn. Loại này thường rò chậm, lại đúng lúc xe đứng yên qua đêm nên bạn cảm giác như lốp xẹp không rõ lý do.
Trường hợp thứ hai là van. Nắp van vặn chưa kín, lõi van mòn, hoặc thân van bị rạn sau nhiều lần bơm bằng tay, tất cả đều khiến hơi rò ra từ từ qua đêm. Van rò có một ưu điểm là dễ kiểm tra: một chút nước xà phòng thoa quanh van, nếu có bong bóng nổi lên là kết luận rõ. Hàng loạt vụ lốp xẹp qua đêm đinh hay van đều giải được bằng phép thử đơn giản này.
Trường hợp thứ ba hiếm hơn nhưng không hiếm đến mức bỏ qua: rò ở chân van hoặc khe mâm. Mâm bị cong nhẹ sau một cú va chạm ngày hôm trước, gioăng giữa lốp và mâm không còn kín, và không khí thoát ra ngoài vòng vành. Loại rò này thường kèm biểu hiện lốp xẹp đều cả vòng, không tìm thấy điểm cắm vật nào trên mặt lốp.
Nhìn nhanh một phút để đoán đúng
Trước khi gọi ai, hãy dành một phút quanh bánh xe. Bóp lốp để ước lượng còn bao nhiêu hơi: còn nửa hơi thường chỉ cần bơm rồi đi vá liền trong ngày, còn xẹp oặt thì nên dắt bộ. Sờ mắt qua mặt lốp tìm vật cắm, để ý cả rãnh gai lốp, vì mảnh kính hoặc đinh nhỏ chui vào rãnh rất dễ trôi mắt. Cuối cùng là thử van bằng nước xà phòng như đã nói, và nhìn quanh vành có vết mới nào không. Một phút ấy cho bạn câu trả lời gần đúng, và cả tiệm vá lẫn bên cho thuê sẽ hỏi đúng những thông tin này.
Vì sao không nên cố chạy xe lốp xẹp
Khi lốp xẹp mà bạn vẫn cố nổ máy chạy, thân lốp bị nghiền giữa mâm và mặt đường, chỉ vài trăm mét là lớp lốp rách toạc và không còn vá được nữa. Mâm cũng va đập trực tiếp lên gờ đá, cong thêm hoặc nứt vàv nan hoa. Chưa kể xe lốp xẹp lắc lư, phanh không bám, và ở một khúc cua ẩm thì đây là công thức ngã xe không cần thêm gia vị. Khoảng cách vài trăm mét tới tiệm thì dắt bộ là lựa chọn duy nhất đúng đắn. Với quãng xa hơn, lời khuyên chung là gọi hỗ trợ thay vì dắt bộ cả cây số khiến mâm hỏng nặng thêm.
Có một ngoại lệ nhỏ đáng biết: lốp chỉ non khoảng một phần tư hơi và tiệm vá cách đúng vài chục mét, bạn có thể bơm nhanh tại trạm bơm ven đường rồi đi chậm thẳng tới tiệm. Nhưng quy tắc còn chặt hơn với bánh trước, vì bánh trước quyết định tay lái, và mất hơi phần ba ở bánh trước là tay lái đã nặng và đơ ngay ở tốc độ thấp, chưa nói tới phanh gấp.
Dắt xe đến tiệm vá gần nhất ra sao
Ở Hà Nội, các tiệm vá lốp rải khắp từ phố lớn đến ngõ nhỏ, thường mở sớm nên chuyện tìm được chỗ vá lúc sáng không khó. Khi đến tiệm, nói rõ hiện tượng bạn đã quan sát được: vật cắm ở đâu, van có nổi bong bóng hay không, lốp xẹp đều hay lệch một bên. Người thợ từ đó sẽ rà cả bánh, không chỉ vá đúng chỗ cắm mà còn kiểm tra luôn van và mâm, tránh tình trạng vá xong đêm sau lại xẹp.
Trường hợp vá lốp xe máy khi đang thuê có thêm một bước nhỏ: hãy chụp ảnh vị trí vật cắm và tình trạng bánh trước khi thợ tháo lốp, rồi báo ngay cho bên cho thuê kèm ảnh. Làm vậy không phải để đổ lỗi, mà để mọi thứ rõ ràng ngay từ đầu: hỏng do đi đường là chuyện có thể xảy ra với bất kỳ ai, và bên cho thuê muốn biết xe của họ gặp gì hơn là nghe tin sau khi đã xong việc. Nếu bạn đang ở xa và không tìm được tiệm, các bước xử lý trong bài thủng lốp hay xe chết máy trên đoạn vắng đáng đọc trước, còn thói quen nền tảng quanh trông giữ xe mỗi đêm nằm trong mục gửi xe và giữ xe.
Báo gì cho bên cho thuê
Ba thông tin nên có trong cuộc gọi là ảnh lốp trước khi tháo, mô tả hiện tượng sáng ra, và chỗ xe đã gửi qua đêm. Nếu có lệnh vá tại tiệm, nói rõ địa điểm tiệm để bên cho thuê nắm được xe đã được xử ở đâu. Xe thuê sau khi vá xong nên chạy nhẹ vài km đầu để cảm nhận bánh quay đều, có rung nhẹ bất thường ở khu vực lốp mới vá thì gọi lại ngay, đừng chờ đến cuối chuyến đi.
Các tình huống gặp sự cố khác quanh việc thuê xe và giữ xe ở Hà Nội đều được viết trong chuyên mục kỹ năng, bạn nên đọc lướt trước mỗi chuyến để có sẵn trong đầu. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú nhận cuộc gọi báo sự cố theo số 0942 467 674, đặt tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, câu chuyện lốp xẹp của bạn sẽ được nghe và hướng dẫn đúng trình tự.