Chở người ngồi sau khi trời mưa khó hơn đi một mình nhiều, nhất là khi người kia không biết mình nên ngồi thế nào, kéo vạt áo mưa ra sao, bám vào đâu khi xe phanh. Chỉ cần hai phút thống nhất dưới mái hiên trước khi lăn bánh, cả hai sẽ vững hơn hẳn so với việc vừa chạy vừa quay lại nói to giữa tiếng mưa.
Vì sao chở người ngồi sau khi trời mưa cần dặn trước
Ngày khô, người ngồi sau có lệch người một chút thì xe vẫn bám đường tốt, bạn chỉnh tay lái là xong. Ngày mưa, lốp bám kém hơn, quãng phanh dài hơn, và mọi chuyển động đột ngột phía sau đều truyền thẳng xuống bánh xe. Một cú ngả người sai lúc vào cua trên vạch sơn ướt có thể làm bánh sau trượt nhẹ.
Khi mưa to, hai người gần như không nghe được nhau, nên những gì quan trọng cần nói xong khi xe còn đứng yên.
Nguyên tắc chung về tốc độ và đèn khi mưa nặng hạt có trong bài giảm tốc và bật đèn khi chạy xe dưới mưa lớn; ở đây ta tập trung vào chuyện có hai người trên xe.
Mặc áo mưa cho người ngồi sau: chọn loại nào, kéo vạt ra sao
Người ngồi sau mặc áo mưa xe máy sai cách có thể làm vạt áo bay vào bánh sau, che đèn hậu, hoặc trùm lên mặt người lái.
Áo mưa đôi hay áo mưa riêng
- Áo mưa đôi: tiện, nhanh, nhưng người ngồi sau phải ngồi sát người lái. Nếu họ cao hơn bạn, phần áo dễ kéo ngược mũ của bạn ra sau.
- Áo mưa riêng: mỗi người tự chủ động, ít bị kéo giật. Bộ áo quần rời gọn nhất vì không có vạt dài bay phần phật.
Quãng dài hoặc mưa kèm gió thì hai bộ riêng dễ chịu hơn; quãng ngắn trong phố, áo mưa đôi vẫn ổn nếu mặc đúng.
Ba điều phải kiểm tra trước khi đi
- Vạt áo không chạm bánh xe. Bảo người ngồi sau gom vạt áo, kẹp dưới đùi. Bạn tự cúi nhìn quanh bánh sau và ống xả trước khi chạy.
- Đèn hậu không bị che. Trong mưa, xe phía sau nhận ra bạn chủ yếu nhờ đèn hậu.
- Mũ trùm không che mắt người lái. Thử quay đầu sang hai bên khi đứng yên; vướng thì nới phần mũ phía sau.
Trước khi mặc áo mưa, nhớ lau yên. Mặt yên ướt làm người ngồi sau trượt khi phanh. Cách lau nhanh có trong bài xử lý yên xe ướt hoặc bẩn sau mưa.
Cách ngồi và cách bám: dặn rõ từng câu
“Ngồi sát vào, đừng ngả ra sau.” Ngồi sát thì trọng tâm chung gọn; ngồi lùi xa khiến đầu xe nhẹ, tay lái chập chờn trên đường trơn.
“Bám vào eo anh hoặc tay nắm sau, đừng bám vai.” Bám vai làm người lái bị kéo lệch mỗi lần người sau giật mình. Bám eo hoặc tay nắm phía sau yên thì lực truyền vào thân xe, không truyền vào tay lái.
“Chân đặt lên gác chân, đừng thả xuống đường.” Thò chân chống khi xe chậm lại dễ làm xe lắc, chân còn có thể chạm ống xả nóng.
“Đồ cầm tay thì để vào cốp hoặc đeo chéo.” Tay bận cầm túi thì người ngồi sau gần như không bám được. Nếu mang nhiều đồ, tham khảo cách giữ khô đồ khi chạy xe ngày mưa dầm để sắp xếp gọn trước khi đi.
Thống nhất cách phản ứng khi phanh và khi xe trơn
Khi bạn phanh
Trên đường ướt, bạn nên phanh sớm, nhẹ và đều, dùng cả hai phanh. Dù vậy, người ngồi sau vẫn sẽ bị dồn về phía trước. Dặn họ: “Khi thấy xe chậm lại thì ép đùi vào yên, giữ tay bám chắc, đừng chống tay lên lưng anh”. Chống tay lên lưng người lái làm bạn bị đẩy chúi về phía tay lái đúng lúc cần giữ thăng bằng nhất.
Khi vào cua
Câu dặn đơn giản nhất: “Nhìn qua vai anh theo hướng cua, ngồi theo xe, đừng tự nghiêng ngược lại”. Người sợ thường nghiêng ngược chiều cua, khiến xe khó ôm cua hơn. Trên đường ướt, bạn cũng nên giảm nghiêng xe, cua rộng và chậm hơn.
Khi xe trượt nhẹ hoặc lắc
Qua nắp cống, vạch sơn hoặc vệt dầu loang, bánh xe có thể trượt một chút. Dặn trước: “Nếu thấy xe lắc thì ngồi im, đừng nhảy xuống, đừng la lên”. Phản ứng đột ngột phía sau thường nguy hiểm hơn chính cú trượt. Người lái cần giữ tay lái thẳng, nhả ga từ từ, không bóp phanh gấp.
Hai tình huống quen thuộc ở Hà Nội
Lên dốc cầu trong mưa. Đi từ Long Biên sang trung tâm qua cầu Chương Dương, đoạn dốc khi mưa thường đông xe, mép đường đọng nước. Bạn nên dặn từ trước khi lên cầu: “Lên dốc thì ngồi sát, xuống dốc thì ép người, không cựa quậy”. Bạn giữ khoảng cách xa hơn với xe trước, xuống dốc thì giảm tốc từ sớm thay vì đợi đến chân dốc mới phanh.
Ngõ nhỏ, nền gạch trơn. Chở bạn đi xe máy ngày mưa vào các ngõ trong khu phố cổ hay ngõ quanh phố Nguyễn Văn Cừ, bạn sẽ gặp nền gạch, nền xi măng mòn bóng và những khúc cua gắt. Ở đây nên đi bằng tốc độ đi bộ nhanh; ngõ quá hẹp và trơn thì cho người ngồi sau xuống đi bộ một đoạn cũng hợp lý.
Gặp đoạn ngập sau mưa, hãy dừng lại đánh giá trước khi chở thêm người lội qua, vì xe nặng hơn sẽ khó kiểm soát hơn. Nước sâu, không nhìn rõ mặt đường thì nên tìm lối khác.
Lên xe, xuống xe và dừng chờ khi mưa
- Lên xe: bạn ngồi lên trước, hai chân chống vững, bóp phanh. Người ngồi sau lên từ phía không có ống xả, đặt chân lên gác chân rồi mới ngồi xuống. Chỉ lăn bánh khi họ nói “xong rồi”.
- Dừng đèn đỏ: bạn chống chân, người ngồi sau vẫn để chân trên gác chân. Hai người cùng chống chân mà không thống nhất dễ làm xe lệch, khó giữ thăng bằng trên mặt đường trơn.
- Xuống xe: chờ bạn tắt máy hoặc đứng hẳn, người ngồi sau mới bước xuống. Dặn họ xuống phía vỉa hè, nhìn xe phía sau trước.
Nếu mưa quá to, nhìn không rõ, hãy cùng tấp vào một mái hiên an toàn để chờ. Dừng một lúc thường đỡ hơn cố chạy với người ngồi sau đang run và ướt sũng.
Một câu hỏi nên hỏi người ngồi sau
Trước khi đi, hỏi thẳng: “Em có sợ không, muốn anh đi chậm hơn không?”. Người hoảng sợ thường cứng người và phản ứng giật cục; được hỏi han, biết trước bạn sẽ làm gì thì họ thả lỏng, ngồi theo xe tốt hơn.
Hãy thống nhất một tín hiệu đơn giản, ví dụ vỗ hai lần vào eo nghĩa là “dừng lại”, vì giữa mưa to gần như không thể nói chuyện. Nếu người ngồi sau là khách du lịch hoặc người lần đầu đi xe máy, nên dặn kỹ hơn và đi chậm hơn nữa.
Nếu bạn thuê xe để chở người thân đi lại trong mùa mưa, hãy hỏi Nguyễn Tú về dòng xe phù hợp cho hai người và kiểm tra lốp, phanh, đèn hậu ngay lúc nhận xe. Các kỹ năng khác cho mùa mưa gió có trong mục thời tiết và đường sá thuộc chuyên mục kỹ năng lái xe.
Lần tới trời mưa, trước khi nổ máy, hãy kiểm tra vạt áo mưa, dặn cách ngồi, cách bám và thống nhất tín hiệu dừng.