Lần đầu chở người thân bằng Air Blade, nhiều bạn giật mình vì chiếc xe quen tay bỗng thành xe khác: vặn ga quá tay một chút là người sau ngả ra, vừa phanh là hai chiếc mũ va nhau cộc một tiếng. Lỗi không nằm ở tay lái của bạn, chỉ là với Air Blade chở người ngồi sau, nhịp ga và nhịp phanh phải chậm hơn lúc chạy một mình.
Air Blade chở người ngồi sau: vì sao dễ giật hơn bạn nghĩ
Người ngồi sau khó nhìn thấy đường. Họ không biết bạn sắp vặn ga hay sắp phanh, nên mọi chuyển động đến với họ như một cái đẩy bất ngờ qua hông và lưng. Cùng một cú vặn ga, bạn thấy bình thường còn họ thấy mình bị kéo ngược ra sau.
Chiếc xe cũng đổi tính khi thêm một người. Xe nặng hơn nên tay bạn vô thức vặn thêm ga để bù, và với chiếc xe mà nhiều người thấy ga khá nhạy, phần bù ấy dồn lại rồi xe vọt lên đúng lúc bắt đà. Nếu bạn vừa chuyển từ xe ga phổ thông sang, hãy xem Air Blade khác gì những xe ga phổ thông trước khi chở người.
Dặn người ngồi sau ngồi và bám đúng trước khi nổ máy
Việc đầu tiên không phải vặn ga mà là nói chuyện. Bạn giữ xe thẳng, tay giữ chặt phanh, hai chân chạm đất, rồi mới để người sau lên. Xuống xe cũng vậy: đợi bạn dừng hẳn và báo thì họ hãy nhấc chân.
Sau đó dặn ngắn gọn bốn ý:
- Ngồi: ngồi trọn vào phần yên phía sau, đừng dịch lên sát lưng bạn, vì khi phanh người sẽ tự trượt tới.
- Tay: nếu xe có tay nắm sau yên thì nắm vào đó, không thì đặt nhẹ hai tay lên hông bạn, tránh quàng cổ hay bám vai.
- Chân: hai bàn chân đặt vững trên gác chân suốt chuyến đi, chỉ hạ xuống đất khi xe đã dừng hẳn.
- Người: giữ lưng thẳng, nhìn qua vai bạn theo hướng đi và nghiêng cùng xe khi rẽ, đừng ngả ngược lại.
Thêm vài việc nhỏ: túi đeo chéo hoặc đưa vào cốp nếu vừa, vạt áo và dây áo mưa gọn lại để khỏi vướng gần bánh sau. Rồi hẹn một tín hiệu riêng: người sau vỗ vai bạn hai cái khi muốn dừng hoặc thấy khó chịu, khỏi phải gọi to giữa tiếng còi.
Xuất phát nhẹ khi chở hai người: vặn ga theo hai nhịp
Người quen chạy khỏe một mình thường phải chỉnh lại nhiều nhất ở khâu này. Hãy tưởng tượng yên sau đang đặt một cốc trà đá đầy, và bạn phải đi sao cho không sánh ra giọt nào. Tay ga giống cái vòi nước: mở từ từ, đừng xả hết một lần.
Năm động tác xuất phát:
- Kiểm tra: người sau đã ngồi vững, chân đã lên gác, mũ đã cài quai. Bạn liếc gương và bật xi nhan nếu cần.
- Báo: nói “mình đi nhé” rồi đợi người sau đáp “rồi”.
- Nhịp một: hai chân vẫn chạm đất, nhả phanh, vặn ga rất nhẹ cho tới khi xe bắt đầu lăn. Dừng tay ở đó.
- Nhịp hai: khi xe đã lăn, nhấc chân lên sàn để chân rồi vặn ga thêm đều tay. Nhấc chân trước lúc xe lăn thì xe dễ chao, người sau mất thăng bằng.
- Thả: khi đủ nhanh, nhả ga nhẹ về mức duy trì. Nhả đột ngột cũng làm xe khựng một nhịp, người sau gật vào lưng bạn.
Giữ cổ tay thả lỏng, khuỷu tay hơi cong. Cánh tay cứng đơ dễ vô tình kéo tay ga mỗi lần xe qua ổ gà hay gờ giảm tốc, mà người ngồi sau thường cảm nhận cú xóc rõ hơn bạn.
Phanh êm: sớm hơn, nhẹ hơn, nhả bớt trước khi dừng
Chở hai người, xe cần quãng phanh dài hơn, nên mọi chuyện bắt đầu từ việc nhìn xa. Thấy đèn đỏ, xe buýt đang ghé bến hay dòng xe phía trước chậm lại, bạn đã có thể nhả ga và giữ khoảng cách rộng hơn thường lệ. Phanh sớm và nhẹ thường êm hơn phanh muộn mà gắt.
Hãy bóp phanh theo hai giai đoạn. Giai đoạn một, chạm nhẹ cả phanh trước lẫn phanh sau để trọng lượng dồn dần lên bánh trước. Giai đoạn hai, siết thêm cho tới tốc độ cần. Ngay trước khi xe dừng hẳn, nhả bớt lực phanh một chút để xe không gật cú cuối, vì chính cú gật đó làm hai mũ va vào nhau.
Đừng vừa phanh vừa bẻ lái gắt: hãy giảm tốc xong rồi mới rẽ. Những hôm mưa phùn, mặt đường, nắp cống và vạch sơn thường trơn hơn nên càng cần phanh sớm và nhẹ. Còn nếu một xe chen ngang ngay trước mũi, hãy ưu tiên dừng an toàn thay vì cố giữ cho êm.
Trang bị phanh khác nhau tùy đời xe, nên với xe lạ, hãy bóp thử vài lần ở chỗ vắng trước khi chở người. Gặp dốc dài thì phanh còn cần kỹ thuật giữ lái riêng, và bài về phanh và giữ lái khi xuống dốc dài nói kỹ phần này.
Hai tình huống Hà Nội dễ giật: đèn xanh ngã tư và ngõ phố cổ
Tình huống thứ nhất là đèn xanh ở ngã tư giờ tan tầm. Khi chờ đèn đỏ, hãy giữ phanh và đặt cả hai chân vững xuống đất, vì xe chở hai người nặng hơn lúc bạn đi một mình. Đèn vừa xanh, tiếng còi vang sau lưng và cả dòng xe lao đi, đó là lúc tay ga dễ bị vặn quá mạnh nhất.
Hãy để những xe sát bên đi trước, làm đủ hai nhịp ga như trên và chấp nhận chậm một giây. Một giây chậm là chuyện nhỏ, còn một cú vọt khiến người sau chao đảo thì không.
Tình huống thứ hai là ngõ nhỏ khu phố cổ, nơi người đi bộ, xe đẩy và xe máy ngược chiều chen nhau. Ở tốc độ chậm, xe chở hai người dễ chao hơn khi chạy một mình, chỉ cần người sau xoay người nhìn quanh là tay lái lệch.
Hãy dặn họ ngồi yên và nhìn qua vai bạn. Phần bạn, giữ ga đều ở mức rất nhẹ, điều chỉnh tốc độ bằng phanh sau thay vì liên tục vặn rồi nhả ga, và để hai chân sẵn sàng chạm đất.
Chở người sau xe ga êm: ba dấu hiệu để tự kiểm tra
Bạn không cần dụng cụ gì để biết mình chở có êm hay chưa, chỉ cần để ý ba dấu hiệu sau:
- Tiếng cộc: hai mũ chạm nhau mỗi lần phanh nghĩa là bạn nhả phanh chưa kịp hoặc siết quá gắt.
- Cách bám: nếu người sau phải siết chặt tay hay gồng người suốt chuyến, họ đang đoán trước các cú giật.
- Lời nói: người sau im lặng lâu bất thường chưa hẳn là êm, hãy hỏi thăm.
Sau chuyến đầu, hãy hỏi một câu đơn giản: lúc nào bạn thấy giật nhất? Câu trả lời thường rơi vào lúc xuất phát hoặc dừng đèn đỏ. Nếu người sau run hay cứ xoay người liên tục, hãy tấp vào chỗ an toàn để dừng và chỉnh lại tư thế rồi mới đi tiếp.
Việc nên làm trước chuyến chở kế tiếp
Trước chuyến tới, hãy thử đúng ba việc: dặn người sau bằng bốn ý ở trên, xuất phát theo hai nhịp và phanh theo hai giai đoạn. Khi Air Blade chở người ngồi sau đã êm với người quen, bạn sẽ tự tin hơn ở những đoạn đông.
Nếu bạn thuê Air Blade ở Nguyễn Tú, hãy hỏi trước về tình trạng phanh và tay ga của chiếc xe mình nhận để biết cần chỉnh nhịp tay thế nào. Những kinh nghiệm chạy xe khác ở Hà Nội nằm trong chuyên mục xe máy của blog.