Bị xe tải bám sát phía sau là cảm giác ai đi đường lớn cũng từng trải qua: gương chiếu hậu kín mặt ca-bin, tiếng động cơ gầm sau lưng, thỉnh thoảng thêm một hồi còi dài. Phản xạ của nhiều người là vặn ga thật mạnh để thoát, hoặc hoảng quá mà bóp phanh. Cả hai đều làm tình huống nguy hiểm hơn. Cách đúng là giữ nhịp, tạo thêm khoảng trống phía trước và nhường làn khi có chỗ.
Vì sao bị xe tải bám sát phía sau lại đáng lo
Xe tải và xe buýt nặng hơn xe máy rất nhiều, nên quãng đường để chúng dừng hẳn thường dài hơn của bạn. Khi bạn phanh gấp, xe máy dừng được trong khoảng ngắn, còn chiếc xe lớn phía sau có thể chưa kịp giảm tốc tương ứng. Khoảng hở vốn đã hẹp sẽ biến mất trong chớp mắt.
Thêm nữa, tài xế ngồi cao, đầu xe dài, nên vùng sát trước mũi xe là chỗ họ khó quan sát. Nếu bạn chạy quá gần, có khi bác tài chỉ thấy đỉnh mũ bảo hiểm của bạn.
Cũng nên hiểu rằng nhiều khi xe lớn không cố ý dọa bạn. Xe buýt phải bám lịch trình, xe tải chở nặng ngại phanh rồi lấy đà lại. Nghĩ như vậy giúp bạn bớt nóng và xử lý bằng cái đầu lạnh, thay vì coi đó là cuộc đọ ga.
Nhận biết sớm qua gương và âm thanh
Muốn xử lý nhẹ nhàng thì phải biết sớm. Thói quen liếc gương đều đặn và quan sát phía sau giúp bạn thấy xe lớn từ khi nó còn ở xa, chứ không phải lúc đã sát nút.
Dấu hiệu bạn đang bị bám đuôi:
- Đầu xe phía sau to dần và chiếm gần hết mặt gương.
- Đèn pha nháy liên tục hoặc còi bấm ngắn, dồn dập.
- Tiếng động cơ, tiếng xả hơi phanh nghe rõ ngay sau lưng.
Khi nhận ra, đừng ngoái hẳn đầu nhìn lâu. Mắt bạn vẫn cần đặt chủ yếu ở phía trước, chỉ liếc gương để nắm vị trí.
Bước 1: Giữ nhịp ga đều, tránh phanh gấp vô cớ
Khi bị xe buýt bám đuôi xe máy, việc đầu tiên là giữ tốc độ ổn định. Xe phía sau đang canh theo nhịp của bạn, nên một cú thả ga đột ngột hay bóp phanh mạnh là điều họ khó đoán nhất.
- Giữ tay ga ở một vị trí, không vặn lên xuống thất thường.
- Cần giảm tốc thì nhả ga từ từ trước, rồi phanh nhẹ cả hai bánh để đèn phanh sáng sớm.
- Với xe số, giữ số phù hợp để xe không hụt hơi hay vọt mạnh; nhả ga nhẹ khi đạp cần số.
- Không lạng lách để “né”, vì chuyển hướng bất ngờ còn nguy hiểm hơn đi thẳng trong làn.
Tăng tốc chỉ kéo cả hai xe lên tốc độ cao hơn, còn khoảng cách giữa hai bên vẫn sát như cũ.
Bước 2: Mở rộng khoảng cách phía trước để phanh mềm
Đây là mẹo quan trọng mà nhiều người bỏ qua. Bạn không điều khiển được khoảng cách với xe phía sau, nhưng điều khiển được khoảng trống phía trước.
Khi bị bám sát, hãy lùi xa xe đi trước thêm một chút so với bình thường. Nếu phía trước có tình huống bất ngờ, bạn đủ chỗ để giảm tốc dần thay vì phanh dúi, và xe phía sau cũng có thời gian giảm theo. Khoảng trống phía trước chính là đệm an toàn cho cả phía sau.
Cách làm là nhả ga nhẹ vài giây để xe trước đi xa dần, không cần phanh. Nếu xe trước lại là xe chở vật liệu, xem thêm cách chọn vị trí an toàn khi đi sau xe tải chở cát đá, vì lúc đó bạn đang bị kẹp giữa hai xe lớn.
Bước 3: Nhường làn cho xe lớn phía sau khi có chỗ
Giữ nhịp và mở khoảng cách chỉ là cầm cự. Lối thoát gọn nhất là nhường làn cho xe lớn phía sau đi trước, để bạn lấy lại không gian riêng.
- Chọn chỗ có khoảng trống thật: đoạn thẳng, làn bên phải thông thoáng, không ngay miệng ngõ hay điểm dừng xe buýt.
- Bật xi nhan sớm để tài xế phía sau biết ý định của bạn.
- Kiểm tra điểm mù bên phải, vì có thể có xe máy khác đang lách lên.
- Chuyển làn từ từ, giữ tốc độ đều, không thắng gấp ngay khi vừa vào làn.
- Để xe lớn qua hẳn rồi mới tính tăng tốc hay quay lại làn cũ.
Chưa có chỗ an toàn thì cứ giữ nhịp và chờ. Vài chục mét kiên nhẫn đáng hơn một cú tạt ngang vội vàng.
Những phản ứng nên tránh
- Phanh “dằn mặt” để trả đũa, cách nhanh nhất gây va chạm từ phía sau.
- Tăng ga tranh đường, cố vượt xe phía trước để thoát.
- Tạt sát lề đột ngột khi lề có ổ gà, nắp cống hay cát sỏi.
- Đi song song lâu cạnh thân xe lớn khi họ vượt, vì đó là vùng điểm mù.
Mỗi tuyến có biển báo phân làn riêng và quy định có thể thay đổi, nên hãy để ý biển báo thực tế trên đường.
Tình huống quen thuộc trên đường Hà Nội
Đường Giải Phóng giờ tan tầm. Bạn đi trong dòng xe hỗn hợp, phía sau là chiếc xe buýt đang chạy giữa hai điểm dừng. Hãy giữ nhịp, liếc gương, đến đoạn bên phải thoáng và không có xe đỗ thì xi nhan để xe buýt vượt lên. Gần điểm dừng thì đừng chen vào khoảng giữa xe buýt và lề. Sau đó đừng bám đuôi nó quá sát; bài đi sau xe buýt đúng khoảng cách giải thích rõ vì sao.
Trục Nguyễn Văn Cừ phía Long Biên. Có lúc xe tải nhỏ chở hàng chạy xen trong dòng xe máy. Nếu một chiếc bám sau bạn ở đoạn thẳng, hãy nhả ga mở thêm khoảng trống phía trước, chờ làn phải thoáng mới nhường. Ở đoạn dốc, giữ tay ga đều vì xe tải lên dốc thường cố giữ đà.
Đường Phạm Văn Đồng buổi tối. Đèn pha xe tải phía sau hắt thẳng vào gương khiến bạn chói mắt. Đừng nhìn gương lâu; chỉ liếc nhanh để biết xe còn sau lưng hay không, giữ tốc độ đều và chờ đoạn làn phải trống để nhường. Trời tối, bật xi nhan sớm hơn ban ngày một chút để tài xế kịp nhận ra.
Nếu bạn thuê xe để đi trong thành phố, trước khi ra trục chính hãy chỉnh gương nhìn rõ làn phía sau, thử phanh ở tốc độ thấp và kiểm tra đèn phanh, xi nhan. Khi nhận xe ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Long Biên), hãy dành vài phút tự kiểm tra các mục này trước khi chạy đi. Đọc thêm các bài khác trong chuyên mục tình huống giao thông hoặc nhóm bài kỹ năng lái xe máy.
Lời kết
Bị xe tải hay xe buýt dí sát phía sau là chuyện gần như ai đi đường lớn ở Hà Nội cũng gặp. Bạn không cần thắng cuộc đua với họ. Giữ nhịp đều, mở khoảng trống phía trước để phanh mềm, nhường làn khi có chỗ an toàn. Lần tới thấy gương kín bóng ca-bin, hãy thở chậm một nhịp rồi làm đúng ba bước này.