Đi xe máy theo nhóm bạn là kiểu chuyến vui nhất cũng dễ lộn xộn nhất: một đoàn năm bảy chiếc nối đuôi nhau trên phố, ai cũng muốn nói chuyện với ai, và khoảng cách giữa các xe lúc thì dính sát, lúc thì kéo dài cả một khúc đường. Giữ khoảng cách khi đi xe nhóm vì thế không phải chuyện quá kỹ, mà là chuyện kỷ luật của đoàn: mỗi người giữ đúng vị trí của mình thì cả đoàn mới đi đều, và đoàn đi đều thì chuyện trò mới thực sự được trao tay nhau. Bài này nói cách giữ khoảng cách hợp lý, cách bố trí đội hình, và các quy tắc nhỏ khiến chuyến đi cùng nhóm trở nên an toàn. Nếu kỹ năng cá nhân của bạn còn non, nhóm kỹ năng lái cơ bản đáng đọc trước đã.
Giữ khoảng cách khi đi xe nhóm: bao xa là đủ
Câu hỏi đầu tiên của mọi đoàn xe là giữ nhau bao xa. Khoảng cách an toàn tối thiểu giữa hai xe máy cùng đội là khoảng mà xe sau có thể phanh hết mà không chạm xe trước, và con số này thay đổi theo tốc độ: trong phố chậm, hai thân xe là đủ, ra đường trường nhanh hơn thì giãn ra thành nhiều thân xe. Cách dễ nhớ cho người mới: đếm xem bánh sau của mình cách bánh trước bao nhiêu sải xe, và cứ tăng theo tốc độ.
Dính sát bánh sau của bạn bè là lỗi phổ biến nhất của nhóm mới đi chung, vì ai cũng sợ lạc đoàn. Nhưng càng dính sát, xe trước phanh gấp lúc nào xe sau càng không có đường sống, và một cú va trong đoàn kéo theo cả chuỗi phía sau. Ngược lại, giãn quá xa cũng không phải an toàn: xe lạ chen vào giữa đoàn, nhóm bị xé đôi ở đèn đỏ, và người cuối đoàn tăng tốc đuổi, đúng kiểu chạy gây rủi ro nhất. Điểm cân bằng là mọi người thấy rõ xe trước trong tầm mắt, phanh bất ngờ ai cũng kịp xử. Các tình huống giao thông hay gặp khi đi theo đoàn được phân tích kỹ hơn trong nhóm tình huống giao thông.
Đội hình so le và vị trí từng người
Đoàn đi đều nhất khi các xe so le nhau như hàng răng lược: xe sau lệch nửa thân so với xe trước, bên trái rồi bên phải luân phiên. Đội hình so le cho mỗi người tầm nhìn thoáng ra phía trước, không bị che khuất bởi xe ngay đầu, và nếu xe trước có vấn đề thì xe sau còn khoảng trống né sang bên thay vì đâm thẳng.
Phân vai trước khi xuất phát cũng đáng một phút: người dẫn đầu chọn người quen đường và đi đều, người áp sát chốt cuối nhóm nên là người lái vững nhất, vì vị trí cuối phải xử lý nhiều tình huống nhất khi có xe lạ cài vào. Người mới lái yếu nhất nên đi ngay sau người dẫn đầu, nơi nhịp đi đều nhất, đừng để xuống cuối cùng rồi cố bứt đuổi theo. Số điện thoại của mọi người nên lưu sẵn trong nhóm chung, và quy ước trước chỗ đông thì gặp lại ở điểm hẹn gần nhất nếu bị đèn đỏ chia cắt.
Ra hiệu và liên lạc trong đoàn
Một đoàn xe không nói chuyện được với nhau, nên hệ thống ra hiệu bằng tay là ngôn ngữ của đoàn: tay trái giơ cao nghĩa là chậm lại hoặc phía trước có vấn đề, chỉ sang một bên nghĩa là đoàn rẽ, còn đưa tay xuống thấp về phía sau nghĩa là ghé vào lề. Quy ước trước khi đi ba cử chỉ này là đủ, quá ba thì giữa đường không ai nhớ nổi.
Khi cần dừng cả đoàn, người dẫn đầu đừng phanh gấp tại chỗ mà giảm tốc từ xa, chọn đoạn có chỗ dựa lề thoáng, rồi đưa cả đoàn vào theo thứ tự, xe trước tiếp tục nhích lên để chừa chỗ cho xe sau. Đoàn ghép lại sau khi rời điểm cũng theo trình tự ngược: xe gần nhất khởi hành trước, từng chiếc một, để không ai phải bứt ga đuổi. Nếu đoàn đông trên năm xe, tránh đi cạnh nhau chiếm cả làn, hãy chia thành các cặp nhỏ giãn nhau ra, vì đoàn dài chiếm làn lớn khiến xe ô tô không vượt an toàn và tự tạo thêm rủi ro cho chính mình.
Vài tình huống thật ngoài phố
Qua đèn đỏ, đoàn hay bị chia cắt, và quy tắc đơn giản nhất là người qua trước kéo sang lề chờ ở bến xe buýt hoặc điểm rộng kế tiếp, không đứng dừng giữa phần đường cho xe cơ giới chờ hậu phương. Trên đường quen khách quanh Hà Nội, có lúc đoàn buộc tách ra vì dòng xe tự chia, lúc đó đừng liều rẽ gắt bám nhóm, cứ đi đúng làn rồi ghép lại ở đoạn thoáng, vì một màn đuổi kiểu đó là nguồn va chạm nhiều nhất của các đoàn bạn trẻ.
Cuối cùng, giữ khoảng cách còn là giữ khoảng cách với các xe ngoài đoàn: đừng cố tạo một khối đặc ruột giữa dòng xe lạ, cứ nhường khi cần nhường, và coi đoàn mình như một phần của dòng chảy chung thay vì một thực thể cần giữ nguyên hình dạng bằng mọi giá. Đoàn vui là đoàn tới nơi đủ người, chứ không phải đoàn tới nơi cùng một tấm ảnh chụp ngay ngắn.
Trước chuyến đi nhóm kế tiếp
Mười phút trước giờ xuất phát đáng dành cho ba việc: chốt lộ trình và các điểm hẹn, đốc mọi người kiểm tra lốp phanh đèn của xe mình, và thống nhất lại ba cử chỉ ra hiệu. Đoàn nào có buổi họp ngắn này gần như không bao giờ phải hò hét giữa đường, và chuyến đi giữ được đúng nghĩa của hai chữ cùng nhau.
Nhóm kỹ năng gom các bài tay lái cho người đi xe máy trong thành phố, từ kỹ thuật cơ bản tới xử lý tình huống, để mỗi thành viên của đoàn đều tự vững trước khi vững cho cả nhóm.