Chuyển làn đường là thao tác mỗi lái xe thực hiện chục lần mỗi ngày trên phố, nhưng cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến của va chạm nhẹ: ghé làn đột ngột, không nhìn gương, hoặc lượn lờ giữa hai làn khiến xe sau không đoán được ý định. Kỹ năng ra vào làn đúng cách chỉ gồm ba bước quan sát, báo hiệu, rồi mới ghé, nhưng làm trọn vẹn cả ba bước trong mọi tình huống cần chút luyện tập. Bài này nói từng bước, các tình huống hay gặp ở giao nhau và đèn đỏ, và các lỗi nên tránh.
Chuyển làn đường: quan sát, báo hiệu, rồi mới ghé
Bước một là quan sát: nhìn gương chiếu hậu phía bên định ghé, liếc thêm điểm mù bằng cách nghiêng nhẹ đầu, và đoán tốc độ xe phía sau. Bước hai là báo hiệu: mở xi nhan trước ít nhất một nhịp, đủ cho xe sau hiểu ý định. Bước ba mới là ghé: lái mượt theo đường chéo về làn định tới, không cắt góc, không chồm đầu. Cả ba bước nên gói trong khoảng vài giây và liền tắt, đừng báo hiệu rồi miết mãi không ghép.
Về kỹ thuật nhìn gương: gương xe máy cho hình ảnh nhỏ hơn khoảng cách thật, nên sau một thời gian khách tự học được ước chừng của xe mình, biết xe sau ở xa hay gần chỉ qua kích thước hình trong gương. Khách nên nhìn gương trong một giây, không dán mắt quá lâu, vì khi đó mắt rời khỏi đường phía trước; cái cần là tần suất nhìn đều đặn, không phải thời lượng mỗi lần.
Nguyên tắc nền khi chuyển làn đường là nhường xe đang chạy trong làn: xe sau không có nghĩa vụ nhả cho mình, nên khách chờ khe hở đủ rộng và tốc độ xe sau không đổi mới ghé vào. Trên phố đông, khe hở thường hẹp, khách cần ghép quyết đoán nhưng nhẹ nhàng; do dự nửa vời, chạy lượn giữa hai làn, mới là điều khiến dòng xe phía sau rối lên.
Ra vào làn ở giao nhau và đoạn đèn đỏ
Gần giao nhau là lúc cần chốt làn sớm, vì biển và vạch dẫn hướng từng làn cho hướng rẽ hay đi thẳng; khách đọc biển từ xa, chuyển làn từ trước, đừng để sát ngã tư mới lách. Nếu lỡ nằm nhầm làn, cách an toàn là đi theo hướng làn đó rồi vòng lại, chứ không đánh vốt sang làn khác giữa cửa giao nhau.
Ở đoạn đèn đỏ, khách dừng theo hàng trong làn, không len bên mép để chen lên đầu, vì mép ngoài thường dành cho xe rẽ phải; khi đèn xanh, xuất phát theo nhịp xe phía trước. Rời đèn, khách cần về đúng làn đường mình định đi sớm, tránh vừa tăng tốc vừa lượn giữa các xe.
Thêm một thói quen nhỏ ở giao nhau: đứng hàng đèn đỏ theo lề trái hoặc phải tùy hướng đi tiếp, chứ đừng dừng giữa rồi mới lách sau khi đèn xanh. Nhập làn đúng từ lúc dừng giúp nửa đầu đường sau giao nhau thoáng hẳn, và khách khỏi phải ghép làn trong lúc cả dòng cùng tăng tốc.
Các lỗi hay gặp khi chuyển làn
Lỗi hay gặp nhất là ghé làn không nhìn gương hoặc nhìn mà không tin: gương cho khách thấy xe sau, nhưng nếu xe sau đang tăng tốc thì khe hở mở nhanh cũng khép nhanh. Lỗi thứ hai là báo hiệu và ghé cùng một nhịp, xe sau không có thời gian phản ứng. Lỗi thứ ba là chuyển làn liên tục trong đoạn đông để vượt vài xe, chỉ nhanh hơn vài giây nhưng rủi ro gấp nhiều lần.
Một nhóm lỗi nữa nằm ở tư duy: khách coi làn bên mình là của mình, rồi cố giữ khi có xe ghép vào, hoặc ghép rồi giảm tốc ngay làm xe sau phải phanh gấp. Một lỗi khác thuộc về tâm lý: nhiều khách thấy ô tô xi nhan xin chèn là cố giữ chỗ, hai bên cứ thế ép vào nhau; cách xử lý sạch nhất là nhả ga sớm một nhịp cho ô tô ghép, giữ khoảng cách, rồi lại về nhịp dòng. Chấp nhận nhường nhịn và chỉ ghép khi thật cần là cách giảm gần hết các tình huống căng ở đoạn đông.
Cuối cùng là lỗi vị trí: khách dừng quá sát vạch hoặc quá sát mép khiến lúc rời đi không còn không gian ghép làn. Dừng đúng vị trí trong làn, cách vạch một khoảng xe, là chuẩn bị tốt nhất cho lần chuyển làn kế tiếp ngay sau giao nhau.
Trên đường nhiều làn và khu vực công trình
Đường nhiều làn và tốc độ nhanh đòi hỏi quan sát sớm hơn: khách nhìn gương mỗi vài giây một lần để luôn biết vị trí xe quanh mình, và chuyển làn theo từng nấc, không nhảy qua hai làn cùng lúc. Ở khu vực công trình hoặc làn bị thu hẹp, dòng xe ép về ít làn hơn; khách xếp hàng theo, nhường xen kẽ theo nhịp chung của dòng xe, không chen từ mép ngoài vào sát chốt thu hẹp.
Quy tắc chung khi ra vào làn đều nằm trong nhóm quy định giao thông hiện hành, khách có thể đối chiếu thêm trong trang tổng hợp quy định giao thông; còn để luyện các thao tác nền trước khi ra đường đông, trang kỹ năng lái cơ bản có các bài theo từng kỹ năng nhỏ. Trên đường quen, khách cũng có thể tập thói quen ghi nhớ các làn dẫn hướng tại các ngã tư hay đi qua, để những lần tới không phải chuyển làn vội ở sát cửa.
Khách cần thuê xe máy liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674; gọi trước để nhận xe có gương chỉnh đủ, cùng tham khảo trang cho thuê xe máy và trang chủ đề kỹ năng & tình huống trước khi chốt lịch.