Quay đầu xe trong ngõ nhỏ là bài toán không gian mà người đi xe máy ở khu phố cổ gặp hầu như mỗi ngày: ngõ hẹp hai bên là tường nhà và xe đỗ, cần quay xe lại nhưng chưa chắc xoay nổi. Khác với quay đầu trên đường phố rộng, quay xe trong ngõ chủ yếu dựa vào lùi xe từng bước nhỏ và chọn đúng điểm xoay. Bài này nói cách đo không gian, cách lùi xe trong ngõ hẹp, cách xoay theo hình chữ V, và biết lúc nào nên xuống dắt cho an toàn.
Quay đầu xe trong ngõ nhỏ: đo không gian trước khi xoay
Trước khi xoay, nhìn nhanh toàn bộ ngõ: chiều rộng chỗ hẹp nhất, chỗ rộng nhất thường là trước cổng nhà lớn hoặc ngã ba, và các chướng ngại hai bên như chậu cây, xe đỗ, gương chiếu hậu của xe khác. Quãng ngõ rộng chừng gấp rưỡi thân xe là đủ quay bằng hình chữ V; ngắn hơn thì phải lùi nhiều hơn, hẹp thật sự thì xuống dắt.
Đo bằng bước chân là cách dân ngõ phố cổ hay dùng: ước một thân xe máy dài chừng hai bước người, quãng ngõ rộng khoảng bốn bước là đủ xoay chữ V, hẹp hơn thì tính phương án lùi ngay từ đầu.
Ưu tiên quay ở ngã ba, cổng rộng hoặc đoạn vắng xe đỗ, dù phải đi thêm vài chục mét, luôn nhanh và an toàn hơn cố quay ngay tại chỗ hẹp. Trước khi lùi, quan sát toàn cảnh phía sau: trẻ con, chó, xe máy khác đang đi trong ngõ, vì lùi xe là lúc người lái nhìn thấy tệ nhất.
Lùi xe trong ngõ hẹp từng bước nhỏ
Lùi xe máy khác lùi xe hơi: ngồi thẳng lưng, hai chân thả thấp làm chân trụ, tay ga gần như không vặn, xe lùi chủ yếu bằng lực chân đẩy đất. Trong ngõ hẹp, lùi lệch hình zic zac nhỏ: lùi nghiêng về bên trái, đặt chân, nhìn trước sau, rồi tiếp tục. Tốc độ lùi chậm bằng bước người đi bộ là chuẩn an toàn.
Với xe số, khi lùi nên bóp côn để máy không đẩy tiếp, ghì phanh sau nhẹ cho tốc độ chậm; xe ga thì buông ga và ghì phanh trái nếu có. Không lùi lúc ngõ đang có xe chạy ngang, chờ dòng xe qua hết rồi mới xoay.
Với xe tay ga nặng và thân rộng, nên dừng hẳn sau mỗi nửa mét lùi để nhìn lại, thay vì lùi một mạch. Gương chiếu hậu chỉ giúp phần nào, khoảng cách sau đuôi xe chủ yếu dựa vào nghiêng người quan sát. Nếu trong ngõ có người quen, nhờ họ ra hiệu giúp khoảng cách luôn nhanh hơn tự ước lượng.
Xoay xe theo hình chữ V
Hình chữ V là kỹ thuật chuẩn để quay đầu xe trong ngõ nhỏ: tiến về phía trái ngõ hết cỡ có thể, bóp côn phanh, rồi lùi lệch về phía phải trong khi xe nghiêng nhẹ. Mỗi vòng tiến lùi như vậy xe xoay được một góc lớn, lặp lại hai ba vòng là xe quay đủ hướng ngược lại mà không cần quãng ngõ dài.
Điểm mấu chốt là để xe nghiêng đúng nhịp: khi lùi, xe nghiêng về phía sẽ tiến tiếp, bánh trước quay theo hướng đó, tay lái và thân xe xoay cùng lúc chứ không phải chỉ xoay tay lái rồi kéo xe theo. Ai mới tập nên thử hình chữ V ở bãi vắng có kẻ vạch trước khi áp dụng vào ngõ thật.
Khi nào nên dắt xe thay vì cố quay
Không phải ngõ nào cũng đáng liều: ngõ có chó dữ, ngõ có vũng trơn, hoặc ngõ hẹp mà hai bên toàn xe đỗ đắt tiền, một cú chạm gương còn mệt hơn đi vòng thêm trăm mét. Khi cảm thấy không đủ không gian, xuống xe dắt lùi là lựa chọn của người đi đường điệu nghệ chứ không phải của người nhát.
Giờ giấc cũng là một phần giải pháp: đầu sáng và giữa trưa ngõ phố cổ vắng hơn hẳn, quay xe lúc đó đỡ phải né người đi bộ và xe bán hàng rong. Cùng một ngõ, cùng một xe, thời điểm khác nhau cho hai độ khó hoàn toàn khác.
Ở khu phố cổ, các hẻm quanh co lúc nào cũng có người đi bộ, nên quay đầu càng chậm càng an toàn. Ai hay chạy quanh khu này có thể xem thêm bài về khu phố cổ để biết các đoạn vòng xe thuận tiện, và luyện nền tảng thao tác trong trang kỹ năng lái cơ bản.
Khách cần thuê xe máy liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674; khi nhận xe nên thử dừng, chống chân và lùi quanh sân để cảm độ rộng của xe, cùng tham khảo trang cho thuê xe máy và trang chủ đề kỹ năng & tình huống trước khi chốt lịch.