Lốp xe xì đang đi là tình huống mà nhiều người chỉ gặp một lần là nhớ mãi: tay lái đột ngột nặng, xe nghiêng về một bên và tiếng lốp sát mặt đường nghe khác hẳn. Xử lý xì lốp khi đang chạy đúng cách quyết định giữa việc dừng được bên lề an toàn hay ngã giữa lòng đường. Bài này đi từng bước, từ dấu hiệu xe mất lái đến thao tác giữ thăng bằng và những việc cần làm sau khi dừng.
Lốp bị xì đang đi: giữ xe thế nào khi tay lái đột ngột nặng
Dấu hiệu của lốp trước xì là tay lái bị kéo lệch về phía lốp xì, ghi đông rung lên từng chặp và cảm giác bánh trước trượt nhẹ như đi trên cát. Với lốp sau, xe thường lắc đuôi, cứng phần sau hoặc có tiếng đập liên tục từ phía sau. Dù là bánh nào, hai giây đầu tiên là quan trọng nhất: việc bạn phản ứng êm hay gấp sẽ quyết định kết cục của lốp xì giữa đường.
Xử lý xì lốp khi đang chạy: thứ tự thao tác giữ thăng bằng
Trước hết, hai tay ghì chắc và giữ ghi đông thẳng, không đánh lái mạnh. Buông ga, bóp phanh sau trước rồi phanh trước nhẹ nhàng tăng dần, tuyệt đối không ghì cứng phanh trước khi lốp trước đã mất áp. Nếu đi xe số, kéo côn để máy không đảo tốc, giữ xe đi thẳng theo quán tính và để xe giảm dần. Hướng mắt về một điểm an toàn bên lề và nhẹ nhàng nghiêng xe vào đó thay vì rẽ gấp.
Khi đã vào lề, tắt máy, dựng chống và đẩy xe ra khỏi phần đường xe chạy nếu có thể. Đứng phía trong so với xe và bật đèn pha hoặc đặt đồ phản quang nếu có mang theo. Nếu xì do đinh hoặc vết rách nhỏ mà áp lốp còn đỡ, bạn có thể đẩy bộ hoặc đi rất chậm tới tiệm vá gần nhất; nếu lốp đã tuột hết vành thì đừng cố đi tiếp, vì vành xe sẽ hư và xe dễ ngã.
Lốp trước và lốp sau: hai kiểu mất lái khác nhau
Lốp trước xì nguy hiểm hơn hẳn, vì toàn bộ khả năng giữ hướng của xe đặt lên bánh trước. Khi tay lái đã nặng, mọi thao tác phải nhỏ và sớm: không phanh gấp, không nghiêng xe, giảm tốc bằng phanh sau là chính. Lốp sau xì cho bạn thêm một chút thời gian, nhưng đừng chủ quan: đuôi xe lắc lên là dấu hiệu bánh sau không còn bám, cần buông ga ngay và giữ thân người thẳng cho xe tự chậm dần.
Với xe tay ga không có côn, thao tác đơn giản hơn: giữ ga ổn định rồi xoay nhẹ nhàng về không, phanh sau trước và phanh trước sau. Nguyên tắc chung vẫn là giảm tốc từ tốn và giữ xe thẳng cho tới khi dừng hẳn. Người chở sau cũng nên ngồi im, không nhảy xuống giữa lúc xe còn đang lắc.
Mưa và đường trơn làm xì lốp dễ leo thang thành trượt ngã, vì lốp non hơi mất bám nhanh hơn trên mặt ướt. Nếu cảm thấy xe mất lái khi đường đang ướt, hãy giảm tốc theo kiểu nhỏ giọt: buông ga, để quán tính kéo xe chậm dần, chỉ dùng phanh sau theo nhịp bóp nhả. Đến khi dừng được, kiểm tra lại lốp trước khi chạy tiếp.
Sau khi dừng: kiểm tra và bước tiếp theo
Quan sát lốp tìm vật gây xì, nhìn vành có móp méo gì không và van có bị lỏng không. Nếu bạn đang đi xe thuê, gọi cho nơi cho thuê trước khi tự thay hoặc sửa, vì một số xe được trang bị phụ kiện mà bạn không có sẵn; trang sự cố khi thuê xe tóm tắt cách xử lý và những điều nên hỏi ngay khi gặp tình huống này. Ghi lại vị trí nếu cần để quay lại lấy xe sau khi vá xong.
Trên đường trường ít tiệm sửa, một bộ vá nhanh và bơm mini nhỏ gọn có thể giúp bạn tự xử trong mươi phút, nhưng cần tập trước ở nhà thì mới chắc tay ra đường. Nếu xe thuê không kèm, hãy hỏi nơi cho thuê trước khi nhận xe để chủ động phương án. Với vết xì quanh van, siết lại van bằng dụng cụ chuyên dụng thường là đủ để về tới điểm sửa gần nhất.
Phòng tránh: kiểm tra lốp trước mỗi chuyến đi
Phòng bao giờ cũng rẻ hơn xử lý. Trước khi đi, dành vài chục giây bóp nhẹ lốp bằng tay hoặc ấn xe xuống xem lốp có đủ căng không, nhìn hông lốp có vết nứt già hóa không và rãnh còn đủ sâu không. Giữ áp lốp theo khuyến cáo ghi trên tem của xe hoặc tài liệu đi kèm; lốp non hơi là nguyên nhân phổ biến nhất của xì giữa đường, vì vách lốp phải gập nhiều hơn ở mỗi vòng quay.
Với xe máy đi đường xa hoặc chở nặng, hãy kiểm tra áp giữa chuyến khi xe nghỉ ngắn, vì nhiệt khiến áp thay đổi. Sau mỗi chuyến đi dài, nhìn lại lốp để bắt sớm những mẩu đinh cắm nhỏ chưa thủng hết. Bạn có thể đọc thêm các tình huống tương tự trong chuyên mục tình huống giao thông, còn nếu muốn ôn lại toàn bộ thao tác cơ bản, trang kỹ năng & tình huống gom đủ các bài theo từng chủ đề.
Lời kết
Xì lốp giữa đường không thể đoán trước được, nhưng cách phản ứng thì hoàn toàn có thể luyện sẵn. Khách cần thuê xe máy liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Trước khi nhận xe, hãy bóp thử lốp và hỏi rõ về tình trạng lốp của xe; nếu gặp sự cố trên đường, tham khảo trang sự cố khi thuê xe và mục tình huống trên đường để xử lý an toàn.