Kỹ năng chở người sau xe máy tưởng như việc mặc nhiên, nhưng tư thế của người ngồi phía sau chi phối gần một nửa độ cân bằng của cả xe. Biết chở người sau an toàn nghĩa là chủ động được điểm bám, tư thế và cách phối hợp với người lái, thay vì ngồi thụ động rồi chỉnh theo quán tính khi xe vào cua. Với các tuyến phố quanh Hà Nội, nơi mật độ xe dày và tình huống phát sinh liên tục, việc đi đôi an toàn là chuyện giữ an toàn cho cả hai người trên xe.
Chở người phía sau an toàn khi đi đôi: quy tắc cơ bản
Người phía sau lên xe trước, gác chân lên ghế định vị rồi người lái mới lên, hoặc người lái chống bằng hai chân khi người sau bước lên. Tư thế chuẩn là lưng thẳng, hai tay bám chắc tay nắm sau hoặc ôm hông người lái, hai gối kẹp nhẹ hai bên xe. Người sau không xoay người nhìn ra sau, vì mỗi cử động lệch đều kéo xe theo.
Trọng lượng thêm ở sau khiến quãng phanh dài hơn và tay lái nặng hơn ở tốc độ thấp, nên người lái phải giữ khoảng cách lớn hơn với xe phía trước. Vào cua, cả hai nghiêng theo cùng một góc, người sau không chống lại chiều nghiêng của xe. Đây là nền tảng, phần còn lại là luyện cho hai người quen nhịp với nhau trên từng cung đường.
Biết chở người sau an toàn: phía sau không phải hành khách thụ động
Người ngồi sau dễ rơi vào thế thụ động, thấy xe lắc thì gồng người, và gồng đúng lúc làm xe thêm khó điều khiển. Vai trò thật của người sau là một người giữ thăng bằng phụ: báo kịp những gì nhìn thấy phía sau, giữ tư thế ổn định, và nói trước khi muốn đổi tư thế. Mỗi lần người sau giật mình vì ổ gà, lực giật truyền thẳng xuống khung xe.
Người lái cũng có trách nhiệm: báo trước khi tăng ga mạnh, phanh gấp hay vượt xe, để người sau kịp chuẩn bị. Hai người nên thống nhất vài tín hiệu đơn giản trước khi xuất phát, ví dụ khi cần dừng gấp hoặc khi người sau muốn xuống. Các quy tắc chung về chở người theo quy định hiện hành được gom trong nhóm bài về quy định giao thông, bạn nên đọc để biết giới hạn khi đi đôi.
Lên xuống xe và điểm bám đúng
Lên xe: người sau đặt chân lên ghế định vị trước, giữ yên xe bằng hai tay, người lái chống xe bằng hai chân. Xuống xe làm ngược lại, người sau bước xuống trước, tuyệt đối không bắt người lái giữ thăng bằng một chân khi xe còn nặng tải phía sau. Khi hai người đã ngồi ổn, chỉnh tư thế xong rồi mới lăn bánh.
Điểm bám chuẩn là hai tay nắm sau yên hoặc eo người lái. Không bám vào vai, vì đè vai làm người lái mỏi và khó giữ lái; không bám vào ốp hai bên, vì tay dễ trượt khi xe giật. Người có chân ngắn phải chọn vị trí ngồi sao cho đầu gối không chỏi ra ngoài hai bên xe.
Phối hợp khi vào cua và phanh gấp
Vào cua, người sau nhìn cùng hướng với người lái, nghiêng người theo xe, không đánh rầm ra ngoài hay ghì cứng lưng lại. Phanh gấp, người sau giữ chặt tay nắm, dồn nhẹ về sau thay vì quăng người về trước đè lên tay lái. Nếu hai người thường xuyên đi cùng nhau, chỉ cần vài chuyến để bắt nhịp, và sau đó mọi cú phanh hay cua gấp đều đỡ va chạm giữa hai người trên xe.
Ở tốc độ thấp trong phố, người sau có thể duỗi một chân xuống khi xe sắp dừng hẳn, giúp xe đứng vững hơn khi người lái đặt chân. Chi tiết nhỏ này giảm hẳn tình trạng xe ngả ở đèn đỏ, nhất là khi chở người còn lóng ngóng khi lên xuống.
Đi đôi vào ban đêm và trời mưa
Ban đêm, tầm nhìn thu hẹp, người sau không dùng điện thoại khi ngồi trên xe, vì ánh sáng màn hình làm mắt người lái chói và phân tâm. Các nguyên tắc an toàn khi chạy xe đường trường vào ban đêm đã được bàn riêng trong bài An toàn khi chạy xe đường trường, bạn nên đọc trước khi đi đôi trong giờ tối.
Trời mưa, mặt đường trơn, quãng phanh dài hơn, hai người nên ngồi khép hơn bình thường để trọng tâm gọn. Áo mưa của người sau không để phần vạt bay vào người lái. Không chở người sau khi còn chưa chắc tay mưa, và nếu bắt buộc phải đi, giảm tốc và tránh các mảng nước đọng trên đường.
Trang bị cho cả hai người trên xe
Cả hai đều đội mũ bảo hiểm cài quai chắc, không phải chỉ người lái. Mũ đạt chuẩn, có kính che mắt trong điều kiện nhiều gió hoặc bụi. Giày kín mũi cho cả hai, vì bàn chân người sau cũng tiếp xúc nóng ống pô khi xuống xe. Cách chọn đồ bảo hộ theo từng loại chuyến đi được bàn trong bài Đồ bảo hộ khi đi xe máy, nên tham khảo trước những chuyến đi đôi dài.
Về quy định, xe máy chỉ chở thêm một người trừ các trường hợp được phép, và mọi người trên xe đều phải đội mũ bảo hiểm. Đây là quy tắc chung, không phụ thuộc độ quen tay của người lái. Khi đi đôi hằng ngày quanh Hà Nội, giữ quy tắc này cũng là giữ an toàn cho chính mình.
Đi đôi an toàn không nằm ở tay lái của một người mà ở sự phối hợp của cả hai người trên xe. Khi bạn cần một chiếc xe để luyện các tình huống này trong khu vực Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú của Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674, có xe số và xe tay ga phù hợp cho từng tình huống. Đọc thêm tại Kỹ năng & tình huống và Chở đồ & hành lý.