Một sự thật ít người nói ra: phần lớn thời gian mất khi đi vào các khu phố đông của Hà Nội không nằm ở việc chạy, nó nằm ở việc luồn, chờ và tìm chỗ gửi. Một quãng một cây số trong phố cổ giờ cao điểm có thể tốn hai mươi phút với xe máy, trong khi đi bộ chỉ mười lăm phút và còn khỏe hơn cho tinh thần. Để xe ở mép ngoài và đi bộ phần cuối là cách di chuyển mà người Hà Nội lâu năm dùng tự nhiên cho các khu trung tâm, nhưng với người mới, cách này cần biết chọn điểm để xe và tính thời gian đúng. Bài viết này phân tích khi nào đáng để xe đi bộ, cách chọn điểm gửi trung chuyển, và các chi tiết nhỏ làm cho mô hình này trở thành thói quen tiết kiệm thời gian thật sự.
Khi nào mô hình này thắng cuộc
Mô hình để xe đi bộ thắng trong bốn tình huống. Một: điểm đến nằm trong các phố cổ, phố đi bộ hoặc các ngõ không xe vào được, nơi quãng cuối với xe chỉ toàn chờ người và né hàng quán. Hai: giờ cao điểm, khi tốc độ dòng xe trong khu trung tâm xuống thấp hơn tốc độ bước chân. Ba: khi bạn cần ghé nhiều điểm gần nhau, ví dụ mua vài món ở các phố khác nhau cách nhau vài trăm mét, đi bộ vòng qua các điểm luôn nhanh hơn quay lại lấy xe từng lần. Bốn: khi tìm chỗ gửi ở chính điểm đến khó hoặc quá đông, trong khi mép ngoài khu có bãi rộng. Ngược lại, nếu trời mưa to, chở đồ nặng, hoặc có người già trẻ nhỏ cùng đi, chạy tới nơi và gửi gần vẫn hợp lý hơn.
Chọn điểm để xe trung chuyển
Điểm để xe trung chuyển tốt có bốn tiêu chí: có người trông hoặc nằm trong vùng camera, ra vào nhanh không phải chờ xoay xe, nằm sát trục lớn để chặng chạy thật sự nhanh, và cách điểm đi bộ không quá năm đến bảy phút chân. Các bãi quanh các hồ trung tâm, các chợ lớn và các đầu phố đi bộ là các ứng viên quen thuộc. Nên kiểm tra giá gửi và phương thức trả tiền trước khi để, vì giữa các bãi cùng khu có thể khác nhau, và hỏi giờ đóng cửa của bãi nếu dự kiến về muộn. Một thói quen của người đi làm quanh trung tâm: định trước hai bãi quen ở hai mép khác nhau của khu thường đến, để tùy hướng tới mà chọn bãi gần hơn.
Tính thời gian tổng thể
Sai lầm khi mới áp dụng mô hình này là chỉ tính thời gian chạy và bỏ qua ba khoản phụ: thời gian tìm chỗ và gửi xe, thời gian đi bộ, và thời gian nhận xe lại lúc về. Tổng thực tế của một chuyến vào phố đông theo mô hình trung chuyển gồm: chặng chạy nhanh trên trục lớn, năm phút gửi, mười lăm phút đi bộ, và lúc về thêm năm phút nhận xe trong dòng người cùng nhận. Nghe nhiều, nhưng so với phương án chạy thẳng vào trong: hai mươi phút luồn lách, mười phút tìm chỗ gửi vòng quanh, và mười lăm phút nhận xe chen chúc ở bãi đông, mô hình trung chuyển thường vẫn thắng, và phần thắng lớn nhất nằm ở phần không định lượng được: đầu óc sau chuyến đi.
An toàn cho xe ở điểm trung chuyển
Xe để ở bãi trung chuyển thường nằm đó vài tiếng, nên các biện pháp phòng ngừa cơ bản đều đáng làm: khóa cổ, khóa bánh, đồ giá trị mang theo người, và mũ cột vào gương hoặc cho vào cốp khóa. Chọn hàng xe có người trông ngồi gần, tránh các hàng sâu trong góc vắng, và nhớ vị trí xe bằng một mốc cố định chứ không bằng cảm giác. Nếu bãi yêu cầu để chìa cho nhân viên dồn xe, hỏi rõ quy trình và soát xe kỹ khi nhận lại, đó là mô hình của nhiều bãi lớn quanh trung tâm, và với xe thuê, một vòng kiểm tra tình trạng trước khi rời bãi luôn là bước đáng giữ.
Đi bộ phần cuối cũng có kỹ năng
Đi bộ trong phố Hà Nội đông không phải vô tư: vỉa hè có hàng quán, xe máy đi lên vỉa hè, và các đoạn vỉa hè bị chiếm khiến người bộ hành xuống đường. Người đi bộ phần cuối nên đi theo mép trong của vỉa hè, qua đường ở các đoạn có đèn hoặc vạch, và đặc biệt cẩn thận với các xe máy đang luồn lách trên vỉa hè vào giờ cao điểm, họ không nhìn người bộ hành vì mắt đang dán vào dòng xe ngoài đường. Đi bộ còn có một lợi ích ít ai tính: phần cuối chặng sau nhiều giờ ngồi trên yên, hai mươi phút bước chân làm chân tay bớt tê và đầu óc tỉnh hơn cho chặng về, và đây là lý do nhiều người chọn mô hình này kể cả khi chạy thẳng cũng không chậm hơn mấy.
Mang đồ và mua sắm theo mô hình trung chuyển
Mua sắm là điểm cần suy tính: nếu kế hoạch mua các món to như quạt, hộp đồ, phần đi bộ với hai tay xách nặng nhanh chóng thành hình phát. Giải pháp: mua các món nặng trước tiên và để ở bãi nhờ người trông giữ, hoặc xoay trình tự, mua nhẹ trước, nặng sau cùng ngay trước lúc về lấy xe. Với các phố chuyên món như đồ gỗ, gốm, quần áo, mô hình đi bộ vòng qua nhiều cửa hàng trong một lần luôn hiệu quả, nhưng hãy nhớ tải trọng của phần đi bộ khi ước lượng số món mua được. Một chiếc túi gấp gọn mang theo giúp gom các món nhỏ, thay vì ôm từng túi rời rạc khó đi bộ.
Trời mưa và các biến thể của mô hình
Mưa làm mô hình trung chuyển kém hấp dẫn: đi bộ hai mươi phút dưới mưa không ai thích. Biến thể cho ngày mưa: chọn bãi gần hơn với điểm đến dù bãi đó đông hơn, hoặc chấp nhận chờ cơn rào trong quán, vì phần lớn các cơn mưa Hà Nội rút cạn trong ba mươi đến bốn mươi lăm phút. Một biến thể khác cho người ngại đi bộ: mô hình một chiều, chạy thẳng vào gần điểm đến lúc đi vì giờ vắng, và về bằng lối trung chuyển vì giờ đã đông. Các biến thể này không thay nhau hoàn toàn, người đi giỏi là người chọn đúng biến thể cho từng chuyến, và việc chọn đúng đến từ kinh nghiệm đã thử cả ba.
Áp dụng cho người thuê xe du lịch
Với khách thuê xe khám phá Hà Nội, mô hình trung chuyển đặc biệt đáng dùng cho buổi chiều phố cổ: để xe ở bãi mép ngoài, đi bộ các phố đồng hồ, sách, thưởng trà, và lấy xe về trước giờ cao điểm tối. Lợi ích riêng của nhóm khách: đi bộ cho cả nhóm dễ giữ nhau hơn so với đi đoàn xe máy trong phố đông, không lo lạc nhau ở các ngã năm ngã sáu, và các kinh nghiệm phố cổ, từ gánh hàng đến căn nhà cổ, chỉ có ở tốc độ bước chân. Nhớ hỏi nơi cho thuê về các bãi gửi quen quanh khu dự kiến đến, vì các nơi cho thuê lâu năm ở Hà Nội thường biết chính xác bãi nào giữ xe trông xe tử tế quanh các khu trung tâm.
Công cụ hỗ trợ cho người hay quên vị trí xe
Với người để xe ở bãi lớn rồi đi bộ xa, ba công cụ nhỏ đáng dùng: chụp ảnh vị trí xe kèm biển số hàng gửi ngay lúc để, đánh dấu vị trí trên ứng dụng bản đồ, và lưu số điện thoại bãi gửi nếu có. Ba thao tác này tốn đúng một phút lúc gửi và cứu được chừng mười phút mò mẫm lúc về, nhất là khi tan cùng lúc hàng trăm người và mọi con xe trong bãi bỗng trông giống nhau đến khó chịu. Người hay đi mô hình trung chuyển còn có thói quen ghi giá gửi vào ghi chú điện thoại, vì sau vài tiếng họp hay dạo phố, trí nhớ về tờ tiền nào đã trả dễ bị trộn lẫn với các khoản chi khác trong ngày.
Kết lại
Để xe ở mép ngoài và đi bộ phần cuối là cách di chuyển thông minh cho các khu phố đông Hà Nội: chọn bãi trông tốt sát trục lớn, tính đủ thời gian gửi và nhận, mang theo đồ gọn, và biết đổi biến thể khi trời mưa. Nếu bạn định khám phá Hà Nội bằng xe máy và cần tư vấn về các khu nên kết hợp đi bộ, hãy liên hệ với Nguyễn Tú, đọc thêm kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, hoặc xem thêm các bài kinh nghiệm về di chuyển trong thành phố.