Đi xe khách về quê vài ngày để thăm gia đình hay giỗ chạp, nhiều người ở Hà Nội chọn cách tự chạy xe máy ra bến xe, gửi xe ở đó rồi lên xe khách, thay vì nhờ người nhà chạy đưa đón hay bắt taxi vào sáng sớm. Cách này hợp lý khi chuyến về quê ngắn ngày và bến xe gần nhà. Bài này viết về toàn bộ vòng gửi xe ở bến: chọn bãi, thủ tục, những gì cần kiểm tra trước khi giao xe, và cách nhận lại xe sau mấy ngày không ai động đến nó. Nếu bạn thuê xe máy thay vì dùng xe nhà, có một lớp lưu ý riêng sẽ nói ở cuối bài.
Vì sao gửi xe ở bến xe lại là phương án được chọn
Bến xe như Giáp Bát, Mỹ Đình, Gia Lâm đều là điểm tập kết của nhiều tuyến xe khách, người ở Long Biên, Hoàng Mai hay Bắc Từ Liêm đều tìm được tuyến phù hợp mà không cần chạy vòng vào trung tâm. Gửi xe ở ngay bến nghĩa là bạn tự chủ giờ đi, không phụ thuộc ai đưa đón, và hành lý lên xuống chỉ một lần duy nhất. Với ai hay đi quê đột xuất giữa tuần, đây là cách gọn nhất so với việc để xe ở nhà rồi sáng sớm gọi xe ôm ra bến với hai cái vali. Đổi lại, bạn phải chấp nhận việc xe đứng yên ngoài trời nhiều ngày liên tục, và phải chọn được bãi gửi đáng tin.
Không phải bãi gửi nào trong khu bến cũng như nhau. Bãi chính của bến xe thường có Camera, người trực ca đêm và vé in ra, các bãi vỉa hè lân cận do tư nhân tự mở giá rẻ hơn nhưng kiểm soát lỏng hơn. Với thời gian gửi một hai đêm, khác biệt không lớn. Với năm bảy ngày hay cả tuần dịp Tết, nên chọn bãi có người trực suốt ngày đêm, xe được xếp trong khuôn viên có rào chắn, và quan trọng nhất là nơi đưa phiếu gửi, nhận vé có mộc dấu hoặc mã số xe ghi rõ trên biên lai.
Chuẩn bị xe trước ngày đi
Xe đứng yên nhiều ngày khác hẳn xe chạy hằng ngày, nên có vài việc nên làm từ tối hôm trước. Đầu tiên là kiểm tra bằng mắt: lốp non không, nếu non thì bơm trước khi đi vì xe để lâu lốp non sẽ bị mỏn một bên vỏ. Thứ hai, xăng chỉ để đủ mức đi tới bến và quay về, đừng đổ đầy bình rồi để cả tuần, xăng lâu ngày dễ bị oxy hóa và mùi khó chịu khi nổ máy lại. Thứ ba, rút hết đồ đạc cá nhân khỏi cốp và thùng xe: găng tay, áo mưa, đồ nghề, sạc dự phòng, giấy tờ photo, vì cốp xe gửi bến không phải nơi cất đồ an toàn qua đêm. Cuối cùng, ghi lại số công tơ mét và chụp vài tấm ảnh hiện trạng xe từ nhiều góc, hai mâm xe, mặt đồng hồ, yên và ba bóng đèn. Việc này mất một phút nhưng là bằng chứng duy nhất nếu có tranh chấp khi nhận xe.
Nếu xe của bạn đang trong tình trạng biển số mờ hay một chi tiết nào đó dễ nhầm với xe khác, hãy kể rõ với người nhận xe khi giao, để họ ghi chú lại thay vì tự đoán. Cũng nên mang theo một ổ khóa cổ hay khóa đĩa nhỏ nếu có, bãi gửi đông thì khóa thêm một lớp luôn hơn là trông chờ hoàn toàn vào người trông xe.
Thủ tục giao xe ở bãi
Khi tới bãi, việc đầu tiên là hỏi giá gửi tính theo ngày hay theo đêm, và ngày tính từ giờ giao hay theo mốc ngày cụ thể, vì hai cách này chênh nhau đáng kể khi bạn đi gần một tuần. Giá gửi xe máy ở các bến tại Hà Nội thường ở mức vài nghìn đồng một ngày hoặc một đêm với gửi dài ngày, nhưng con số chính xác thay đổi theo bãi và theo thời điểm, nên hãy hỏi thẳng khi giao xe và lấy biên lai ghi giá đã thỏa thuận. Không lấy biên lai nghĩa là mọi tranh chấp sau này đều dựa vào lời nói, và với một chiếc xe đứng cả tuần, không có lý do gì để bỏ qua tờ giấy nhỏ đó.
Giao xe xong, kiểm tra lại phiếu gửi có ghi biển số đúng chưa, thời gian vào, và giá đã báo. Chụp ảnh phiếu gửi luôn để phòng mất. Người đi đường dài hay có thói quen cất hết mọi thứ vào balo lên xe khách, nhưng phiếu gửi xe nên để ở ngăn riêng dễ lấy, ví dụ ví tiền hoặc ngăn điện thoại, vì khi về tới bến lúc mười giờ đêm, mệt lử và trời lạnh, việc lục balo tìm tờ giấy nhỏ giữa đám đông xuống xe là trải nghiệm không ai muốn.
Nên lưu số điện thoại của bãi gửi ghi ở vé hoặc ở bảng giá. Nếu chuyến về bị hoãn, bay giờ đón thay đổi, một tin nhắn báo giữ xe thêm một đêm giúp bãi không xử lý xe của bạn như xe bỏ quên. Ngược lại, khi tới nơi mà bãi đã đóng cửa sổ nhận xe khuya, biết số trực ca giúp bạn tìm đúng người thay vì đứng chờ trước cổng.
Xe khách và giờ đi về phải khớp với giờ bãi
Điều hay bị bỏ qua nhất: giờ bãi gửi và giờ bến xe không phải lúc nào cũng trùng nhau. Bến lớn như Mỹ Đình có xe khách chạy nhiều khung trong ngày, nhưng bãi xe đôi khi chỉ nhận xe đến một giờ nhất định buổi tối. Nếu xe khách của bạn về tới bến lúc nửa đêm, hãy tính phương án trước: hoặc đổi chuyến về sớm hơn, hoặc hỏi trước bãi có nhận xe trong đêm khi có xe khách về hay không, hoặc chuẩn bị phương án taxi về nhà rồi sáng hôm sau quay lại lấy xe. Câu hỏi này nên hỏi lúc giao xe, và nhớ lấy lời hứa thành con số giờ cụ thể, chín giờ tối và mười một giờ đêm là khác nhau một chuyến nằm chờ.
Với ai về quê dịp Tết, gửi xe ở bến gần như luôn đông và giá có thể điều chỉnh theo thời điểm cao điểm, nên đặt câu hỏi về giá Tết ngay khi giao xe vào những ngày cận Tết, thay vì để lúc nhận xe mới biết thêm phụ thu. Ghi giá vào biên lai từ đầu vẫn là cách tốt nhất.
Nhận lại xe sau nhiều ngày
Xe đứng yên năm bảy ngày sẽ có vài hiện tượng cần biết để không hoảng. Nổ máy lần đầu có thể khó hơn bình thường một chút, nhấc cần khởi động hoặc bấm đề hai ba nhịp, để máy nổ ở chế độ không tải một hai phút cho dầu bôi trơn chạy đều lại. Nếu xe số để số, nhớ về mo trước khi nhấn máy. Phanh đĩa sau thời gian đứng có thể kêu nhẹ và cứng vài km đầu, phanh tang trống thì hết nhanh hơn. Kiểm tra lại áp suất lốp bằng cách bóp hai bên mâm trước khi chạy ra đường lớn, và chạy chậm vài trăm mét đầu để cảm lại tay lái.
Trước khi lăn bánh, đối chiếu hiện trạng xe với các tấm ảnh bạn chụp lúc giao: vết xước mới, biển bị cong, cốp bị mở dấu vết. Nếu có sai khác rõ ràng, báo ngay cho người trực bãi khi xe vẫn còn trong khuôn viên, thay vì về tới nhà rồi mới gọi lại. Nhận lại phiếu của mình, thanh toán phần còn lại nếu gửi theo hình thức trả sau, và xin biên lai thanh toán nếu số tiền lớn hơn thỏa thuận ban đầu.
Trường hợp thuê xe máy để đi bến
Nếu chiếc xe bạn gửi ở bến là xe thuê, có thêm vài điểm bắt buộc nhớ. Thứ nhất, đọc lại thỏa thuận thuê ban đầu xem có điều khoản nào về việc để xe qua đêm ở nơi ngoài địa chỉ của bạn hay không, vì một số chủ xe muốn được báo trước khi xe rời phạm vi thường lệ. Thứ hai, giá thuê tính theo ngày, nên năm ngày về quê là năm ngày thuê kể cả khi xe đứng yên trong bãi gửi, cộng thêm tiền gửi bãi: hãy tính tổng chi phí này và so với phương án trả xe trước khi đi và thuê xe mới khi về. Nhiều khi trả xe rồi thuê lại khi về lại rẻ hơn và đỡ rủi ro hơn, nhất là chuyến về quê dài trên một tuần. Thứ ba, nếu giữ xe thuê đi, mọi rủi ro mất phiếu, trầy xước hay hỏng hóc khi đứng lâu đều do bạn gánh, trong khi xe nhà chỉ tổn thất trực tiếp. Chỉ khi quãng từ nhà ra bến không có phương án trả xe tiện, giữ xe thuê gửi bến mới thực sự đáng cân nhắc.
Với chuyến về quê bằng xe khách, kế hoạch nhận xe cũng nên đi kèm kế hoạch dự phòng: nếu xe thuê không nổ được lại sau một tuần đứng, bạn sẽ gọi ai, ở đâu. Cất sẵn số điện thoại của cửa hàng cho thuê trong điện thoại, và khi chọn thuê cho loại kế hoạch này, ưu tiên nơi có thể hỗ trợ bạn trong khu vực nội thành Hà Nội khi quay lại.
Gộp lại việc cần nhớ
Gửi xe ở bến xe khi về quê là phương án gọn cho chuyến ngắn ngày: chọn bãi có người trực ca đêm và vé có mộc, chuẩn bị xe từ tối trước bằng cách bơm lốp, đổ vừa xăng và rút đồ khỏi cốp, chụp ảnh hiện trạng, hỏi rõ cách tính giá và giờ đóng nhận, giữ phiếu gửi ở chỗ dễ lấy, và kiểm tra kỹ khi nhận lại. Với xe thuê, cân nhắc bài toán chi phí thuê tiếp trong những ngày xe đứng bãi. Nếu bạn cần thuê xe máy ở Hà Nội cho việc di chuyển ra bến hoặc cho các kế hoạch quanh thành phố, hãy xem kinh nghiệm hoặc liên hệ để được hỗ trợ cụ thể.