Hà Nội có nền ẩm thực đường phố và đời sống quán xá về đêm sôi động, và nhiều trải nghiệm đáng giá nhất của thành phố đi kèm ly bia hơi hay chén rượu cùng bạn bè. Với người đang thuê xe máy, bữa ăn vui đó đặt ra một câu hỏi nghiêm túc phải trả lời trước khi nhấp ngụm đầu tiên: về nhà bằng gì. Bài viết này không nói về tránh xa các cuộc vui, mà nói về cách xếp kế hoạch để vừa có bữa tối trọn vẹn vừa không bao giờ phải lựa chọn giữa lái xe khi đã uống và bỏ xe giữa phố.
Quy định cồn: không có mức nào an toàn
Điểm cần nắm rõ và không thương lượng: quy định giao thông đường bộ hiện hành cấm điều khiển phương tiện khi trong cơ thể có nồng độ cồn, bất kể mức bao nhiêu. Không có ngưỡng một hai ly vẫn được, không có khái niệm uống nhẹ rồi chờ một tiếng. Chỉ cần đo ra có cồn là vi phạm, với các mức xử phạt và hình thức phạt theo quy định hiện hành, và đối với xe máy mức xử lý không hề nhẹ.
Vì ranh giới là số không, mọi phép tính kiểu bao lâu thì hết bia đều vô nghĩa về mặt pháp lý, và cũng không đáng tin về mặt sinh lý: tốc độ chuyển hóa cồn phụ thuộc cơ thể từng người, món ăn kèm theo và loại đồ uống. Người tự tin chỉ sau hai tiếng là quên hoàn toàn đã uống đang đặt cược giấy phép lái xe và tính mạng lên một phép đoán cá nhân. Cách nghĩ đúng giản dị hơn nhiều: đã uống thì hôm đó không cầm lái.
Còn lý do an toàn thì không cần luật nói: cồn làm giảm phản xạ và đánh giá khoảng cách, hai thứ quyết định sống còn trên đường đông xe máy. Mỗi mùa lễ tết, các cơ quan chức năng đều thống kê số vụ tai nạn liên quan cồn, và con số nào cũng cao một cách không cần thiết.
Ba phương án về nhà khi đã uống
Phương án thứ nhất, gọn nhất: gọi xe công nghệ hoặc taxi. Chi phí thay đổi theo thời điểm, quãng đường và giờ gọi, đặc biệt khung sau nửa đêm có phụ thu riêng, nhưng so với giá của một vụ va chạm hay một biên bản vi phạm nồng độ cồn, đây luôn là khoản đáng chi. Với nhóm đông, gọi một xe bốn bánh chở cả nhóm còn rẻ hơn chia ra nhiều xe hai bánh.
Phương án thứ hai: nhờ người trong nhóm chưa uống chở về. Mỗi nhóm đi ăn đều có người không uống hoặc uống đồ không cồn, và việc phân công người này ngay từ đầu bữa, trước khi ai kịp uống, là cách tổ chức của những nhóm đi ăn đều đặn mà chưa bao giờ có chuyện. Lời đề nghị được nói lúc đầu bữa dễ nhận hơn lời nhờ vả lúc cuối bữa, khi người được nhờ đã có hai chén trong người.
Phương án thứ ba: về bằng phương tiện công cộng khung giờ còn hoạt động, hoặc đi bộ nếu gần. Hà Nội có tuyến xe buýt đêm giới hạn và các tuyến buýt cuối buổi quanh các khu trung tâm; nếu quán cách chỗ ở một hai cây số, đi bộ về lúc trời mát sau khi ăn thậm chí còn là phần thú vị của buổi tối.
Chuyện chiếc xe thuê ở lại đâu
Phương án về nhà chỉ giải quyết một nửa vấn đề; nửa còn lại là chiếc xe máy thuê. Nếu ăn gần chỗ ở, việc hiển nhiên là về bằng xe trước, để xe ở nhà rồi đi bộ hoặc bắt xe ra quán. Đây là kế hoạch đáng xếp nhất cho mọi bữa ăn có cồn dự kiến trước, và nó đòi hỏi đúng một thứ: nghĩ trước hai tiếng.
Nếu bữa ăn xuất hiện ngoài kế hoạch khi bạn đã đi xe tới quán, phương án đứng đắn là để xe lại ở bãi giữ xe gần quán hoặc trong sân quán qua đêm, hỏi rõ giá giữ qua đêm và giờ mở cửa sáng hôm sau, rồi bắt xe về. Chi phí gửi qua đêm thay đổi theo địa điểm, nhưng như mọi khi, so với rủi ro của việc chạy xe khi đã uống, đó là khoản chi không đáng cân nhắc. Một chi tiết quan trọng với xe thuê: khóa cổ, khóa điện, và mang theo đồ đạc giá trị; nếu có thể, chụp lại vị trí xe và biển hiệu đường để sáng hôm sau tìm nhanh.
Sáng hôm sau, quay lại lấy xe bằng taxi hoặc xe công nghệ, kiểm tra xe một vòng trước khi chạy tiếp. Một điều cần nhớ về thời gian: cơ thể vẫn có thể còn cồn vào sáng hôm sau sau một buổi uống nhiều, nhất là khi ngủ chưa đủ năm tiếng. Chạy xe buổi sáng với chút cồn sót lại vẫn là điều khiển xe khi có cồn. Nếu đêm qua uống nhiều, hãy cho cơ thể thêm thời gian và một bữa sáng đàng hoàng trước khi cầm lái.
Một câu hỏi chốt lại phần này, vì rất nhiều người hỏi: uống một ly bia rồi chờ hai tiếng có được chạy không? Câu trả lời đã nằm ở phần quy định: ngưỡng là số không, nên câu hỏi thực sự cần hỏi là làm sao để không bao giờ rơi vào thế phải đếm thời gian. Kế hoạch về bằng phương tiện khác không cần biết bạn uống một ly hay mười ly, và đó là vẻ đẹp của nó: đơn giản, chắc chắn, không phải đoán.
Những tình huống đặc biệt trong kỳ thuê
Tình huống thứ nhất: cả kỳ thuê của bạn là chuỗi các buổi tiếp khách có đồ uống. Khi đó phương án bền nhất là sắp xếp để không cần xe vào các buổi tối: chọn chỗ ở gần khu vực hoạt động, thuê xe chỉ cho khung ban ngày, hoặc trả xe về khách sạn trước giờ ăn tối rồi đi bộ ra quán. Nhiều khách công tác kết luận sau vài lần: thuê xe theo ngày cho khung làm việc và gọi xe công nghệ cho các buổi tối là mô hình rẻ nhất nếu tính đủ cả rủi ro.
Tình huống thứ hai: bạn định rời quán lúc nửa đêm và xe đang ở bãi gần đó. Lời khuyên thẳng thắn: đừng. Nửa đêm là khung giờ tai nạn cao và là khung giờ kiểm tra nồng độ cồn cũng cao. Khoản phí gửi xe qua đêm đã trả, giường khách sạn đang chờ, và chiếc xe thuê vẫn ở đó vào buổi sáng. Mọi lập luận ngược lại lúc đó đều đến từ phía chiếc bao tử chứ không phải bộ não.
Tình huống thứ ba: nhóm bạn thuê nhiều xe và chia nhau về. Nguyên tắc an toàn của nhóm: không bao giờ để một người đã uống tự nhận về bằng xe máy chỉ vì chỗ anh ta gần nhất. Nhóm tử tế là nhóm mà người chưa uống chở người đã uống về, dù phải rẽ thêm đường.
Lên kế hoạch trước: cách của người đi đều
Người hay đi ăn uống mà chưa bao giờ dính vào rắc rối không phải người may mắn, mà là người có sẵn một bộ kế hoạch mặc định: chọn quán gần nhà hoặc gần bãi gửi xe qua đêm; phân công người lái ngay đầu bữa; đặt trước số điện thoại của dịch vụ xe; và không bao giờ thuyết phục nhau bằng câu hôm nay chắc không có kiểm tra. Kế hoạch này mất hai phút suy nghĩ trước bữa ăn và hoạt động cho mọi bữa ăn còn lại của đời bạn.
Về phía cửa hàng cho thuê, một câu đáng hỏi nếu lịch trình của bạn có nhiều buổi tối như vậy: giờ nhận và trả xe linh hoạt ra sao quanh khung mở cửa 09:00 đến 21:00. Biết trước các phương án này giúp bạn xếp việc để xe qua đêm và nhận lại vào sáng hôm sau một cách trơn tru, thay vì loay hoay giữa kỳ thuê.
Tóm lại
Quy định hiện hành cấm lái xe khi có nồng độ cồn bất kể mức, nên câu hỏi không phải bao nhiêu ly là được mà là về nhà bằng gì: xe gọi qua ứng dụng, người trong nhóm chưa uống, hoặc buýt và đi bộ. Chiếc xe thuê gửi qua đêm ở bãi gần quán là giải pháp tiêu chuẩn cho bữa ăn ngoài kế hoạch, và sáng hôm sau vẫn cần chắc cơ thể đã hết cồn. Hãy đọc thêm kinh nghiệm thuê xe máy tại Hà Nội và liên hệ qua trang liên hệ khi cần trao đổi về giờ nhận trả xe trong lịch trình của bạn.