Bạn nhắn hỏi đặt xe từ xa, chưa từng đến cửa hàng, và bên kia trả lời: “Bạn gửi giúp link Facebook hoặc Zalo cá nhân nhé.” Chuyện thuê xe hỏi facebook cá nhân không hiếm, và phản ứng đầu tiên của nhiều người là ngần ngại: trang cá nhân có ảnh gia đình, nơi làm việc, bạn bè, đâu phải thứ muốn đưa cho người lạ. Bài này giải thích vì sao một số nơi cho thuê xe hỏi như vậy, bạn có quyền hỏi lại những gì, và nên chia sẻ đến mức nào là vừa đủ để giữ được xe mà không phải mở toang đời sống riêng.
Đây là thói quen chung của nghề, không mô tả cách làm của riêng cửa hàng nào; mỗi nơi một quy trình, nên cứ hỏi thẳng nơi bạn định thuê.
Vì sao có chuyện thuê xe hỏi facebook cá nhân
Khách đến tận quầy thì chủ xe nhìn mặt, xem giấy tờ là đủ hình dung. Khách đặt từ xa chỉ có một số điện thoại và vài dòng tin nhắn, nên một số nơi xin thêm tài khoản mạng xã hội, với vài lý do hay gặp:
- Xác minh đây là người thật. Giữ một chiếc xe cho khách ở tỉnh khác hay khách sắp bay tới nghĩa là từ chối người khác hỏi cùng chiếc đó. Bên cho thuê muốn tin rằng người đặt có thật và có ý định đến.
- Thêm một kênh liên lạc. Khách mới tới Hà Nội hay mất sóng, hết pin; có Zalo thì vẫn nhắn được khi gọi không ai nghe.
- Đối chiếu tên trước ngày nhận. Tên trên tài khoản giúp họ biết người đến nhận có khớp với người đã đặt không, nhất là khi một nhóm bạn đặt nhiều xe.
Lý do dễ hiểu, nhưng không có nghĩa là phải gửi mọi thứ ngay khi được hỏi.
Bạn có quyền hỏi lại mục đích trước khi gửi
Thông tin cá nhân của bạn, kể cả đường dẫn tới trang mạng xã hội, là thứ bạn tự quyết định chia sẻ. Việt Nam đã có quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, và theo tinh thần chung của các quy định này, bên thu thập nên cho người có dữ liệu biết thu để làm gì và dùng trong phạm vi nào. Bạn không cần dẫn điều khoản nào cả, chỉ cần hỏi một cách lịch sự. Vài câu nên hỏi:
- Anh chị cần tài khoản này để làm gì: chỉ để liên lạc hay để xác minh?
- Ai sẽ xem trang của em, và có lưu lại ảnh chụp màn hình không?
- Sau khi em trả xe, thông tin này có được giữ lại không, giữ bao lâu?
- Nếu em không tiện gửi trang cá nhân, có cách nào khác để giữ xe không?
Nơi làm ăn đàng hoàng thường trả lời được mà không khó chịu, có khi rất đơn giản: “chỉ cần Zalo để nhắn giờ giao xe”. Nếu muốn hiểu thêm về chuyện cửa hàng ghi thông tin gì vào giấy tờ và dùng vào việc gì, đọc thêm bài thông tin cá nhân ghi trong hợp đồng thuê xe máy.
Chia sẻ đến đâu là vừa đủ
Giữa “không gửi gì” và “gửi tất cả” có nhiều mức ở giữa. Hãy chọn mức thấp nhất mà vẫn đáp ứng đúng mục đích bên kia vừa nói.
Khi họ chỉ cần liên lạc
Một tài khoản Zalo gắn với chính số điện thoại bạn dùng để đặt xe thường là đủ. Bạn không cần gửi đường dẫn trang Facebook nếu mục đích chỉ là nhắn giờ hẹn. Trước khi kết bạn, mở phần cài đặt quyền riêng tư của Zalo, xem người lạ có thấy nhật ký, ảnh đại diện cũ hay danh sách bạn bè không, rồi chỉnh lại nếu cần.
Khi họ muốn xác minh danh tính
Trang cá nhân không phải giấy tờ tùy thân. Nếu mục đích là xác minh, bạn có thể đề nghị cách khác ít lộ hơn: một cuộc gọi video ngắn, hoặc mang đầy đủ giấy tờ khi đến nhận xe để họ đối chiếu tại chỗ. Trường hợp bên kia vẫn muốn xem trước ảnh giấy tờ, cách che bớt thông tin và gửi đúng kênh đã có trong bài gửi ảnh CCCD qua Zalo để đặt xe.
Những thứ không bao giờ cần gửi
- Mật khẩu, hoặc mã xác nhận gửi về điện thoại của bạn.
- Đăng nhập hộ, hay quét mã để “liên kết” tài khoản.
- Ảnh người thân, địa chỉ nhà riêng, thông tin nơi làm việc không liên quan tới chuyến thuê.
Thuê xe bình thường không cần tới những thứ này.
Dấu hiệu nên cảnh giác khi bị xin tài khoản cá nhân
Phần lớn trường hợp bị hỏi Zalo hay Facebook chỉ là thói quen làm việc. Nhưng kẻ lừa đảo cũng hay giả làm nơi cho thuê xe để thu thập thông tin. Bạn nên chậm lại khi thấy:
- Bên kia không cho biết địa chỉ cửa hàng cụ thể, chỉ hẹn gặp ở một góc phố.
- Tài khoản nhắn tin mới lập, không có số điện thoại cố định để gọi lại.
- Bị thúc giục chuyển tiền trước vào một tài khoản cá nhân lạ khi chưa xác nhận rõ xe nào, ngày nào, nhận ở đâu.
- Câu hỏi về đời tư ngày càng xa chuyện thuê xe.
Khi đó, đừng gửi thêm gì; gọi lại số điện thoại công bố của nơi cho thuê để kiểm tra. Cách chốt đặt xe và chuyện tiền giữ chỗ qua tin nhắn được bàn kỹ hơn trong bài đặt xe máy thuê qua Zalo chốt cọc sao.
Ví dụ: đặt xe từ xa trước khi tới Hà Nội
Giả sử bạn đi xe khách từ Hải Phòng, xuống bến xe Gia Lâm, định nhận xe ở Long Biên rồi chạy qua cầu Chương Dương vào phố cổ Hoàn Kiếm. Hai ngày trước, bạn nhắn đặt một chiếc xe ga và được hỏi Facebook cá nhân. Một cuộc trao đổi gọn có thể như sau:
- Bạn hỏi tài khoản dùng để làm gì. Bên kia nói để nhắn giờ nhận và biết chắc bạn sẽ đến.
- Bạn đề nghị kết bạn Zalo bằng đúng số đang nhắn, và hứa mang đủ giấy tờ khi tới quầy.
- Hai bên chốt lại trong tin nhắn: tên người nhận, loại xe, ngày giờ, địa điểm nhận.
Nếu bạn liên hệ cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, cứ hỏi trực tiếp cửa hàng cần những thông tin gì để giữ xe; cửa hàng mở từ 09:00 đến 21:00 và có số liên hệ 0942467674. Mọi chi tiết về thời gian, chi phí giao nhận hay giấy tờ nên được xác nhận bằng tin nhắn để hai bên cùng có bằng chứng.
Sau khi trả xe: dọn lại phần đã chia sẻ
Chuyến đi xong, bạn có thể đề nghị bên cho thuê xóa ảnh chụp màn hình hay ghi chú về tài khoản của mình nếu không còn cần, và tự bỏ kết bạn nếu không định thuê lại.
Tóm lại, bị hỏi Facebook hay Zalo cá nhân khi thuê xe không phải chuyện lạ, và cũng không phải chuyện bắt buộc phải chiều. Hỏi rõ mục đích, chỉ đưa đúng mức cần, và giữ lại tin nhắn xác nhận. Những câu hỏi khác về giấy tờ và quy trình đặt xe được gom ở mục hỏi đáp thủ tục, còn toàn bộ chuyên mục nằm ở trang hỏi đáp.