Giao hàng trong phố cổ bằng xe máy khó không vì đường xa, mà vì vài chục mét cuối: số nhà nhảy cóc, ngõ sâu, phố một chiều và vỉa hè kín hàng quán. Người bán online tự đi giao hay shipper mới nhận đơn ở 36 phố phường Hoàn Kiếm thường mất nhiều thời gian tìm cửa hơn chạy xe. Dưới đây là cách đọc địa chỉ, nhận biết ngõ ngách, dừng xe gọn và gọi khách đúng lúc.
Giao hàng trong phố cổ bắt đầu từ việc đọc địa chỉ
Trước khi rời chỗ lấy hàng, đọc kỹ địa chỉ và xác định đây là nhà mặt phố, nhà trong ngõ hay một căn nằm phía sau cửa hàng. Mỗi kiểu cần cách tiếp cận riêng:
- Nhà mặt phố: tìm theo dãy chẵn lẻ, dừng sát cửa, giao trong một hai phút.
- Nhà trong ngõ, dạng “số 8 ngõ 12” kèm tên phố: tìm đầu ngõ trước, rồi mới tìm số bên trong.
- Số có chữ cái hoặc gạch chéo như 25A, 25/3: thường là căn tách ra từ số 25 hoặc nằm sâu trong lối đi chung.
Địa chỉ thiếu số nhà hoặc chỉ ghi “gần chợ” thì nhắn khách xin số và một mốc dễ thấy ngay lúc nhận đơn, đừng đợi đến khi đứng giữa phố đông.
Cách tìm số nhà phố cổ Hà Nội cho nhanh
Ở Hà Nội, số nhà trên một phố thường chia hai dãy: một bên lẻ, một bên chẵn. Vào phố, việc đầu tiên là xác định số mình cần nằm bên nào để đi đúng phía, khỏi băng ngang dòng xe. Việc thứ hai là nhìn hai ba biển số liền nhau để biết số đang tăng hay giảm theo hướng mình chạy.
Phố cổ có cái khó riêng. Nhà ống mặt tiền hẹp, biển số gắn cao hoặc bị biển hiệu, mái che che khuất. Có nhà mặt tiền là cửa hàng cho thuê, còn chủ nhà sống phía trong hoặc trên gác, ra vào bằng lối nhỏ cạnh quầy. Có đoạn số nhảy từ 20 sang 24 vì một căn đã gộp với nhà bên. Đừng đếm từng cửa; tìm biển số rõ gần nhất rồi chạy chậm tới. Lỡ vượt qua thì đừng quay đầu giữa phố, hãy chạy hết phố rồi vòng lại.
Ngõ, ngách và lối đi chung: nhìn kỹ trước khi rẽ
Ở Hà Nội, đường nhỏ dần theo thứ tự phố, ngõ, ngách rồi hẻm. “Số 5 ngách 12 ngõ 34” nghĩa là vào ngõ 34 của phố, tìm ngách 12, rồi mới tìm nhà số 5. Khách hay viết tắt bằng gạch chéo theo thứ tự mỗi người một kiểu, nên hỏi lại thay vì đoán.
Trong 36 phố phường, ngõ ít hơn các quận mới nhưng hẹp hơn nhiều. Có ngõ mang tên riêng như ngõ Gạch, ngõ Tạm Thương, khi đó khách ghi tên ngõ chứ không ghi số. Lại có lối đi chung xuyên qua một ngôi nhà cổ, chỉ vừa một người, nhiều hộ dùng chung một cửa ngoài phố; gặp kiểu này thì đứng ở cửa ngoài và gọi khách ra.
Trước khi rẽ vào ngõ, kiểm tra ba điều:
- Chiều rộng: hai xe máy không tránh được nhau thì dựng xe ở đầu ngõ rồi đi bộ.
- Đường ra: ngõ cụt buộc bạn lùi xe ra, rất mất thời gian khi có người đi ngược lại.
- Biển báo và người qua lại: có ngõ cấm xe máy, có ngõ trẻ con chơi, người già ngồi trước cửa.
Shipper giao hàng phố cổ lâu năm đều hiểu: đi bộ đoạn cuối thường nhanh hơn cố đưa xe vào.
Phố một chiều, giờ hạn chế xe và đường bao
Nhiều phố trong phố cổ chỉ cho đi một chiều, có phố đổi phân luồng theo giờ hoặc dịp lễ. Biển ở đầu phố là căn cứ trên hết, vì bản đồ có lúc cập nhật chậm và dẫn bạn vào đúng phố vừa rào; lý do được giải thích trong bài Google Maps trong phố cổ vì sao hay dẫn lạc.
Tối thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật, không gian đi bộ quanh Hồ Gươm và tuyến chợ đêm Hàng Đào – Đồng Xuân thường hạn chế xe; phạm vi và khung giờ có thể thay đổi, nên xem thông báo mới và biển tại chỗ. Đơn vào khu này buổi tối nên hẹn khách ra điểm bên ngoài. Buổi sáng, quanh chợ Đồng Xuân lại đông xe hàng bốc dỡ, xem giờ tránh xe hàng ở chợ Đồng Xuân.
Có nhiều đơn thì dùng đường bao làm trục: Trần Nhật Duật phía sông Hồng, Phùng Hưng dọc đường tàu, Hàng Đậu và Phan Đình Phùng phía bắc. Từ đường bao rẽ vào đúng phố cần đến, giao xong lại ra đường bao.
Ví dụ: chị bán quần áo ở Long Biên có ba đơn ở Hàng Chiếu, Hàng Bồ, Hàng Bạc. Chị vào Trần Nhật Duật, giao Hàng Chiếu trước vì gần đường bao nhất, rồi Hàng Bồ, cuối cùng Hàng Bạc, luôn theo biển chiều đi từng phố.
Dừng xe nhanh mà không cản lối đi
Vỉa hè phố cổ đã kín hàng quán và đồ bày bán, nên dừng sai chỗ là gây ức chế ngay. Nguyên tắc: tấp sát lề phải theo chiều đi; không dừng ở ngã ba, ngã tư, trên vạch đi bộ, trước lối vào ngõ hay cửa nhà khác; không đỗ song song giữa lòng phố. Chỗ có biển cấm dừng, cấm đỗ thì bỏ qua, dù chỉ định dừng một phút.
Chuẩn bị để thời gian dừng ngắn nhất:
- Gói hàng đơn kế tiếp để trên cùng, ghi số nhà bằng bút to.
- Tiền lẻ và mã chuyển khoản mở sẵn trên điện thoại.
- Biết trước khách đã thanh toán chưa, có được kiểm hàng không.
Khi dừng, tắt máy, rút chìa khóa, khóa cổ xe; hàng còn lại để trong thùng hoặc cốp. Phải dựng xe trước cửa hàng nhà khác thì xin phép một câu; người buôn bán ở đây quen cảnh này và thường chỉ chỗ dựng hợp lý.
Gọi khách đúng lúc, hẹn đúng điểm
Gọi quá sớm thì khách chờ lâu; gọi khi đã tới cửa thì bạn chờ khách xuống từ tầng ba. Lúc hợp lý là khi còn cách một hai phố: “Em giao hàng, khoảng năm phút nữa tới, anh chị ra cửa giúp em.”
Với địa chỉ khó, xin khách một mốc nhìn thấy được, như “đối diện quán cà phê mái xanh”. Nhà trong ngõ sâu thì hẹn khách ra đầu ngõ; khách ở khách sạn, homestay thì giao ở lễ tân kèm tên người nhận. Gọi hai lần không nghe máy thì nhắn tin kèm vị trí rồi chuyển đơn khác, đừng đứng chặn cửa nhà người ta.
Chọn xe và chuẩn bị cho ngày chạy đơn
Trong phố hẹp, xe nhỏ, nhẹ, dễ dắt là lợi thế. Honda Wave dắt bộ nhẹ, quay đầu trong ngõ dễ; Honda Vision có cốp để giấy tờ, tiền và hàng nhỏ. Ở cửa hàng Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Wave giá 150.000 đ/ngày; Vision 200.000 đ/ngày, theo tháng 1.800.000–2.000.000 đ; Honda Click, Yamaha Mio 150.000 đ/ngày, theo tháng 1.000.000–1.200.000 đ. Xem đủ ở bảng giá thuê xe.
Trước ngày chạy nhiều đơn, kiểm tra phanh, lốp, đèn, còi; mang áo mưa, sạc dự phòng và túi chống nước cho hàng. Mức cọc, giấy tờ và điều kiện thuê dài ngày được xác nhận trực tiếp khi đặt xe qua số 0942 467 674; tiệm mở từ 09:00 đến 21:00.
Muốn quen nhịp phố trước khi nhận đơn, đọc thêm các bài trong mục phố cổ Hoàn Kiếm, hoặc mở chuyên mục du lịch Hà Nội bằng xe máy để nắm các khu lân cận.