Với sinh viên mỹ thuật và người mê hội họa ở Hà Nội, nhà triển lãm 16 Ngô Quyền là cái tên quen như một địa chỉ nhà người quen. Nhưng nhiều người lần đầu tìm đến bằng xe máy lại gặp đúng ba chuyện: đi lòng vòng vì phố một chiều, không biết dựng xe ở đâu giữa khu công sở, và tới nơi thì cửa đóng vì đang tháo tranh chuyển sang đợt mới. Bài này đi theo đúng thứ tự một buổi xem tranh: kiểm tra lịch, chạy xe từ Long Biên sang, tìm chỗ gửi, rồi mới vào xem.
Nhà triển lãm 16 Ngô Quyền ở đâu và trưng bày gì
Nhà triển lãm nằm ở số 16 phố Ngô Quyền, quận Hoàn Kiếm, trong lưới phố vuông vức của khu phố Pháp giữa Hồ Gươm và Nhà hát Lớn. Đây là không gian trưng bày quen thuộc của Hội Mỹ thuật Việt Nam, giới họa sĩ hay gọi gọn là “nhà 16 Ngô Quyền”. Các đợt trưng bày ở đây rất đa dạng: triển lãm mỹ thuật khu vực do Hội tổ chức, triển lãm tranh tượng mừng xuân, triển lãm thường niên của các câu lạc bộ họa sĩ, và nhiều cuộc trưng bày nhóm hoặc cá nhân của họa sĩ trẻ.
Điểm khác với một bảo tàng là nhà triển lãm không có bộ sưu tập cố định. Mỗi đợt chỉ kéo dài một khoảng ngắn, rồi tranh được hạ xuống, tường được sơn sửa và treo đợt mới. Vì vậy câu hỏi đúng trước khi đi không phải là “mấy giờ mở cửa” mà là “hôm đó đang có triển lãm gì, còn mở không”.
Xem lịch khai mạc trước khi nổ máy
Tôi vẫn dặn khách thuê xe ở tiệm làm ba việc trước khi chạy sang:
- Tìm tên triển lãm cụ thể. Lịch khai mạc thường được đăng trên kênh thông tin của Hội Mỹ thuật Việt Nam, trên trang cá nhân của họa sĩ hoặc nhóm triển lãm, và trên các báo văn hóa. Gõ “16 Ngô Quyền” kèm tháng hiện tại là ra phần lớn tin mới.
- Đọc kỹ ngày bắt đầu và ngày kết thúc. Giữa hai đợt thường có vài ngày tháo dỡ và treo tranh, phòng trưng bày đóng hoặc chỉ mở một phần. Ngày cuối cùng của một đợt đôi khi cũng hạ tranh sớm.
- Kiểm tra giờ mở cửa ngay trong thông báo của đợt đó. Giờ đón khách có thể thay đổi theo từng triển lãm, xem thông báo mới nhất thay vì tin vào một con số trên trang tổng hợp nào đó.
Nếu muốn dự buổi khai mạc, hãy đến sớm hơn giờ ghi trên thư mời. Buổi khai mạc đông khách, đông họa sĩ, xe dồn về cùng lúc nên chỗ gửi quanh đó kín nhanh. Ngược lại, người chỉ muốn ngắm tranh yên tĩnh nên chọn một buổi sáng ngày thường vài hôm sau khai mạc.
Đường xe máy từ Long Biên qua cầu Chương Dương
Từ tiệm ở Nguyễn Văn Cừ, Long Biên, đường gọn nhất sang khu phố Pháp là cầu Chương Dương. Lên cầu theo làn bên phải, giữ tốc độ đều vì mặt cầu hay có gió ngang và xe tải. Xuống dốc cầu phía Hoàn Kiếm, bạn vào trục Trần Quang Khải, từ đó đi về phía Hồ Gươm và rẽ vào khu Lý Thái Tổ, Ngô Quyền.
Tôi không vẽ sẵn một chuỗi rẽ trái rẽ phải cố định, vì chiều phố trong khu này có lúc được phân luồng lại. Cách chắc ăn là bật bản đồ dẫn đường trên điện thoại gắn giá đỡ trước khi lên cầu, đặt điểm đến là số 16 Ngô Quyền, rồi vẫn nhìn biển ở từng ngã tư để kiểm tra lại. Ai chưa quen cầu này có thể đọc thêm đi xe máy qua cầu Chương Dương lúc sáng sớm.
Giờ cao điểm chiều, đầu cầu phía Hoàn Kiếm hay ùn từ khoảng năm giờ. Nếu xem tranh buổi chiều, hãy tính về trước giờ đó hoặc nán lại khu phố Pháp tới tối hẳn rồi mới lên cầu.
Phố một chiều quanh Ngô Quyền: đọc biển, đừng đoán
Khu phố Pháp có nhiều phố tổ chức một chiều theo cặp, và người lạ hay mắc lỗi ở chỗ rẽ vào phố mình tưởng đi được hai chiều. Vài thói quen giúp đi đúng:
- Nhìn biển ở đầu phố trước khi rẽ. Biển cấm đi ngược chiều đặt ngay góc phố; thấy biển tròn viền đỏ vạch trắng ngang thì không vào.
- Lỡ đi qua thì vòng tiếp, không quay đầu giữa phố. Lưới phố vuông nên vòng qua một khối nhà chỉ mất vài phút.
- Không đi ngược chiều vài chục mét cho nhanh. Khu này nhiều cơ quan, đại sứ quán, có lực lượng chức năng thường trực, và ô tô ra vào cổng liên tục.
- Cuối tuần, kiểm tra giờ hạn chế xe quanh hồ. Tối thứ Sáu đến Chủ nhật, không gian đi bộ và vùng hạn chế phương tiện có thể bao cả các phố quanh khu này; xem bài phố đi bộ cuối tuần và xe máy để đâu trước khi đi buổi tối.
Nếu chẳng may gặp xe đi ngược chiều lao tới trong phố hẹp, cách xử lý có trong bài tình huống xe ngược chiều trên đường một chiều.
Gửi xe gần nhà triển lãm và đi bộ vài bước
Phố Ngô Quyền có nhiều cổng công sở và khách sạn, nhiều đoạn vỉa hè cấm dừng đỗ, có bảo vệ nhắc ngay. Đừng dựng xe trước cửa nhà triển lãm chỉ vì thấy vài chiếc khác đang đứng đó.
Nguyên tắc tôi hay dặn khách:
- Chỉ gửi ở điểm trông giữ có người trông và có vé. Nhận vé xong, cất ngay vào ví, đừng nhét vào cốp hay để trên yên.
- Hỏi giá gửi trước khi giao xe, nhất là buổi tối hoặc ngày có sự kiện.
- Chụp một tấm ảnh xe kèm biển số và một tấm ảnh góc bãi, ghi nhớ tên phố. Lúc xem tranh xong, nhiều người quên mất mình gửi ở phố nào trong lưới phố giống nhau.
- Khóa cổ xe, không để mũ bảo hiểm hay túi đồ trên xe.
Chấp nhận gửi xe cách một hai khối nhà rồi đi bộ lại là chuyện bình thường ở khu này. Vỉa hè rộng, cây to, đi bộ năm bảy phút qua các biệt thự cũ cũng là một phần của buổi xem tranh.
Vào xem tranh và ghép thêm một vòng khu phố Pháp
Nên mang theo sổ nhỏ để ghi tên tác giả, vì nhiều đợt không phát tờ giới thiệu. Trước khi chụp ảnh, hỏi nhân viên hoặc đọc biển hướng dẫn: có triển lãm cho chụp thoải mái, có triển lãm hạn chế.
Xem xong, nếu còn thời gian, bạn có thể đi bộ một vòng Tràng Tiền, Nhà hát Lớn, Lý Thái Tổ. Tuyến dạo phố chi tiết có trong bài từ phố cổ sang khu phố Pháp bằng xe máy. Người thích một không gian triển lãm lớn hơn, nhiều phòng hơn, có thể đặt lịch cho buổi khác ở Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật số 2 Hoa Lư.
Một buổi ở 16 Ngô Quyền gói lại trong ba việc: xem đúng lịch đợt trưng bày, đọc biển phố một chiều thay vì đoán, và gửi xe ở chỗ có vé. Các điểm bảo tàng, nhà trưng bày khác nằm ở mục bảo tàng, còn toàn bộ gợi ý đi chơi Hà Nội bằng xe máy ở chuyên mục du lịch.