Cuối tuần rủ nhóm bạn đi cắm trại ở ngoại thành, và câu hỏi đầu tiên luôn là: chở bằng gì. Xe máy là lựa chọn của phần lớn nhóm trẻ ở Hà Nội vì linh hoạt và rẻ, nhưng chở đồ cắm trại bằng xe máy khác hẳn chở một balo đi làm. Chiếc bạt gấp, cái bếp mini, thùng nước, túi thức ăn, tất cả cộng lại tạo thành một khối hàng cao, rộng và rất dễ làm mất thăng bằng nếu chất chưa đúng cách. Bài viết này tổng hợp cách chia đồ giữa các xe, cách buộc chắc mà vẫn lấy được đồ giữa đường, và cách chọn điểm cắm trại gần Hà Nội phù hợp với hành trình một ngày bằng xe máy.
Chia đồ theo xe, không theo người
Nguyên tắc quan trọng nhất khi đi nhóm: mỗi xe chỉ nhận một nhóm đồ cùng loại, thay vì mỗi người cố đeo đồ của mình trên xe mình. Nếu ba người ba xe mà mỗi xe đều lỉnh kỉnh một bếp, một túi thức ăn và một cái bạt, thì cả ba xe đều khó điều khiển. Thay vào đó, một xe chuyên chở đồ nhẹ và dễ rơi như túi bánh, trái cây, giấy ăn; một xe chở đồ nặng và thấp như thùng nước, đá, đồ lạnh; xe còn lại chờ phần cồng kềnh như bạt, dù, chân bếp. Cách chia này giúp người lái biết trước đặc tính hàng trên xe mình, từ đó điều chỉnh tốc độ và cách vào cua cho phù hợp. Khi cần lấy một món đồ giữa chặng, chỉ cần dừng đúng một xe thay vì tháo dây cả đoàn.
Đồ nặng đặt thấp và sát giữa xe
Vật lý của việc chở hàng trên xe máy rất đơn giản: trọng tâm càng thấp thì xe càng vững, và cách dịch trọng tâm ấy chính là đặt đồ nặng ở cốp, dưới giỏ hoặc ngay trên bậc chân, ôm sát khung xe. Thùng nước, đá, hộp thức ăn mặn nên nằm ở vị trí thấp nhất có thể, chèn chặt để không trượt khi xe nghiêng vào cua. Tuyệt đối không để đồ nặng trên cao như cột lên phía sau gương hoặc chồng trên yên sau, vì mỗi lần xe lắc nhẹ, khối hàng đó sẽ khuếch đại độ lắc lên toàn bộ xe. Khi đồ đã được chèn thấp, ngay cả khi phải bẻ lái tránh ổ gà, xe vẫn giữ được sự cân bằng mà người lái không cần chiến đấu với tay lái.
Buộc dây đúng cách cho đồ cồng kềnh
Bạt, dù, ghế gấp là những món khó chở nhất vì dài và dễ trượt. Dây buộc nên là dây thun có móc hai đầu, ít nhất hai sợi cho một khối hàng dài: một sợi vòng qua giữa khối hàng và cố định vào giá sau xe, một sợi chốt phần đầu khối hàng để nó không vẫy khi xe chạy. Điểm buộc phải là bộ phận cứng của xe như khung đồ, chân giữ sau, tuyệt đối không móc vào ống xả vì nhiệt sẽ làm chảy dây nhựa. Trước khi lên đường, giật thử khối hàng bằng tay theo nhiều hướng; nếu đầu tự do của chiếc dù vẫn lắc lư hơn một gang tay, buộc thêm một vòng. Một khối hàng dài nên buộc lệch một góc nhỏ so với trục xe thay vì vuông góc hoàn toàn, để nó không vươn thẳng ra phía sau chắn tầm nhìn của xe đi sau.
Đừng để đồ che gương và đèn
Nhiều nhóm sau khi chất xong đồ mới phát hiện bạt che mất đèn hậu, túi to che gương trái, và cả đoàn cứ thế chạy trong vô trách nhiệm với người xung quanh. Trước khi nổ máy, ngồi lên xe kiểm tra một vòng: gương hai bên còn nhìn được không, đèn pha và đèn hậu còn lộ không, biển số còn thấy không. Nếu đồ che một phần, sắp xếp lại thay vì cố chấp, vì đèn hậu bị che là nguyên nhân khá phổ biến khiến xe sau không kịp phanh đúng lúc trên đường tỉnh lộ vắng. Với các chuyến về muộn, việc đèn tín hiệu bị che còn nguy hiểm hơn gấp nhiều lần so với đi chậm.
Khoảng cách giữa các xe khi chở đồ
Đoàn xe chở đồ cắm trại cần giữ khoảng cách lớn hơn đoàn xe đi không. Lý do là mỗi xe có một khối hàng khác nhau, tốc độ vào cua và khả năng phanh khác nhau, và người lái không nhìn thấy mặt đường sau xe mình qua gương như thường lệ. Khoảng cách an toàn tối thiểu nên gấp rưỡi so với đi thường, và xe chở đồ nặng, cồng kềnh nên đi giữa đoàn để những xe nhẹ hơn canh phía trước lẫn phía sau. Trước mỗi đoạn xuống dốc dài hoặc qua thị trấn đông, người dẫn đầu nên tự hạ tốc trước thay vì phanh gấp, vì tín hiệu phanh từ xe chở hàng truyền về sau luôn chậm hơn người ta tưởng.
Chọn điểm cắm trại gần Hà Nội
Vòng bán kính một ngày đi xe máy từ Hà Nội cho phép nhóm cắm trại đến khá nhiều nơi: các hồ ở ngoại thành phía tây và phía đông, những triền đê ven sông Hồng và sông Đuống, hoặc các khu đồi thấp ở địa phận giáp ranh các tỉnh lân cận. Khi chọn điểm, ưu tiên nơi có đường ô tô hoặc đường bê tông rộng ít nhất cho chặng cuối, vì một con đường đất mưa hóa lầy có thể khiến cả đoàn lôi xe bằng tay chặng gần một cây số. Nên hỏi trước người địa phương hoặc tra cứu gần đây về việc khu vực đó có được phép cắm qua đêm hay chỉ cắm ban ngày, vì nhiều triền đê có quy định riêng và không phải lúc nào cũng có biển báo rõ ràng. Nhóm đi lần đầu nên chọn điểm đã có người đi trước để giảm rủi ro phát sinh.
Xe máy đi đường đê và đường đất
Đường đê đẹp nhưng có đặc thù riêng: đường lên xuống đê thường dốc và hẹp, mặt đỉnh đê nhiều đoạn có rãnh lún dọc theo vệt bánh xe. Khi lên đê, lấy đà từ trước và giữ ga đều, tránh tăng ga mạnh nửa chừng vì bánh xe dễ mất độ bám trên mặt đất tơi. Trên đỉnh đê, hai xe không nên đi song song vì lề đê nhiều chỗ sụt lún. Với đường đất khô, hạ áp suất cảm giác bằng cách đi chậm và chọn vệt xe đi trước; với đường đất sau mưa, dừng kiểm tra độ bám bằng chân trước khi tiến vào đoạn trơn dài. Cả đoàn nên quy ước trước rằng ai thấy đoạn xấu thì bật đèn khẩn cấp hoặc ra hiệu tay cho xe sau, thay vì tự mình lách qua trong im lặng.
Trả lại xe ở trạng thái sạch sẽ
Một chi tiết mà người thuê xe ít khi nghĩ tới: sau chuyến cắm trại, xe thường dính bùn, cỏ và mùi khói. Trước khi trả xe, qua một trạm rửa gần nhà hoặc tự lau sơ bộ phần bùn khô, kiểm tra cốp còn sót đồ không và gỡ toàn bộ dây buộc còn vắt trên xe. Bụi đất đóng ở ổ xích và ở vùng gần bánh xe nếu để lâu sẽ khó vệ sinh hơn cho nơi cho thuê, và việc trả một chiếc xe tương đối sạch cũng là cách giữ mối quan hệ tốt cho những lần thuê sau. Với những chuyến đi bụi nhiều, nên hỏi nơi cho thuê trước về việc rửa xe ở trạm rửa có được không và nên rửa trước khi trả ở đâu, để cả hai bên đều rõ ràng.
Chuẩn bị phương án trời mưa cho đồ
Cuối tuần ở Hà Nội mưa tới bất kỳ mùa nào, và đồ cắm trại ướt là thảm họa của mọi chuyến đi. Túi nilon lớn hoặc túi chống nước nên có sẵn cho chăn, bạt và đồ điện tử như loa, đèn. Quy tắc đơn giản: mọi thứ không thể ướt thì nằm trong ít nhất một lớp túi kín, và lớp túi đó bịt kỹ bằng nút thắt chứ không chỉ gấp miệng. Khi mưa ập tới giữa đường, cả đoàn dừng ở nơi có mái, bọc thêm một lớp nilon quanh khối hàng đã buộc thay vì cố chạy tới nơi trong mưa. Thực tế cho thấy phần lớn thiệt hại của các chuyến picnic bị mưa giữa đường đến từ đồ ướt chứ không phải từ việc đến trễ.
Về trước khi trời tối
Kế hoạch khôn ngoan nhất cho chuyến cắm trại một ngày bằng xe máy là dọn trại trước năm giờ chiều và lên đường về trước khi ánh sáng bắt đầu yếu. Lý do không chỉ là tầm nhìn: sau một ngày ngoài nắng, cả nhóm đều mệt, phản xạ chậm hơn, và xe chở đồ về thường cồng kềnh hơn lúc đi vì người ta có xu hướng buộc sơ sài hơn khi dọn. Đường về qua các thị trấn vào giờ tan tầm cũng đông hơn buổi sáng. Nếu buộc phải về muộn, người dẫn đầu nên chọn tuyến quen, đi chậm hơn bình thường một mức, và cả đoàn bật đèn đầy đủ từ khi trời còn sáng kẽ, để những xe cùng đường nhận ra đây là một đoàn xe chở hàng.
Kết lại
Chở đồ cắm trại bằng xe máy hoàn toàn khả thi nếu chia đồ hợp lý, buộc chắc, giữ trọng tâm thấp và hạ tốc độ xuống một mức so với đi không. Điểm đến quanh Hà Nội đủ nhiều cho các chuyến một ngày, miễn là nhóm tính giờ về trước tối và chuẩn bị phương án mưa cho đồ. Nếu nhóm cần thuê thêm xe cho chuyến picnic sắp tới, hãy liên hệ với Nguyễn Tú, tham khảo kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, hoặc xem thêm các bài du lịch về các hành trình cuối tuần quanh Hà Nội.