Chợ hoa Tết là một trong những cảnh đặc biệt nhất của Hà Nội cuối năm: đêm hai mươi tám, hai mươi chín tháng Chạp, đèn vàng rực một góc phố, hoa đào xếp thành hàng, quất thế chen chân người, và vô số chiếc xe máy chở từng cành đào, chậu quất len qua giữa đám đông. Đi chợ hoa bằng xe máy là truyền thống, nhưng cũng là bài kiểm tra kỹ năng chở hàng khó nhất trong năm: hàng cao, hàng dài, hàng dễ gãy, đường đông, chở về trong đêm và thường là lạnh. Bài này viết về cách đi, cách chọn, và cách chở hoa về nhà nguyên vẹn.
Chợ hoa nào ở Hà Nội và mỗi chợ hợp với ai
Chợ hoa Hàng Lược ở phố cổ là chợ lâu đời và mang không khí Tết Hà Nội đúng nghĩa nhất, nhưng là chợ chật nhất: người đi bộ còn khó, chở hoa đào cành to ra khỏi đó bằng xe máy là cả một nghệ thuật, nên hợp với người mua hoa nhỏ, cành mai, cúc, ly, hồng. Chợ Quảng Bá ven Hồ Tây rộng, nhiều hàng, dễ đỗ xe, hợp với người mua đào cành lớn và chậu quất. Các chợ vùng ven như khu vực Xuân Đỉnh, Tứ Hiệp có giá dễ thương hơn và đường thông thoáng hơn cho xe máy chở hàng cồng kềnh. Người mua lẻ một cành nhỏ có thể chọn chợ gần nhà cho tiện; người tìm một cành đào hiện đại hoặc chậu quất đẹp để đặt phòng khách thì xứng đáng đi xa hơn.
Giờ đi cũng quyết định trải nghiệm. Đêm cuối tháng Chạp chợ hoa đẹp nhất về không khí nhưng đông nhất về người; sáng sớm cùng hôm chợ vãn hơn, giá xuống và người bán sẵn sàng trả lời kỹ hơn, nhưng hàng đẹp đã bị chọn gần hết. Người muốn chụp ảnh chợ hoa thì khung chập tối tối đèn lên là đẹp, người chỉ mua thì đi sớm sáng hôm hai mươi tám.
Chuẩn bị xe và người trước khi đi chợ hoa
Chở hoa đào về nhà khác hẳn chở một túi rau. Trước khi đi, kiểm tra xe: hai lốp đủ căng vì chậu quất nặng, đèn pha sáng vì về trong đêm, còi hoạt động. Nếu định mua đào cành to, mang theo hai sợi dây mềm dài, một tấm nilon lớn hoặc bao tải để bọc gốc giữ ẩm đất, và vài tờ báo cuộn để chèn. Nếu mua quất, ưu tiên chậu nhựa nhẹ hơn chậu đất nung cùng cỡ, và nhớ quầng nhựa lớn để khỏi làm rơi đất lên đường về. Người đi nên mặc áo ấm có nhiều túi, đeo găng tay, và đi cùng một người nữa nếu định mua cành đào lớn: một người lái, một người giữ cành, hai người là tối thiểu cho một cành hiện đại cao hơn đầu người.
Một lưu ý nhỏ hay quên: điện thoại để chế độ mở khóa nhanh và cất sẵn số tiền lẻ, vì trả tiền chợ hoa đêm trong lúc tay giữ cành đào không phải lúc để lục ví. Chốt trước trong nhà mức chi dự kiến, vì đứng giữa chợ đầy hoa đẹp và không khí mua sắm, rất dễ chi vượt mức trong năm phút.
Chọn cành đào và chậu quất để dễ chở
Chọn hoa sao cho đẹp và sao cho về nhà bằng xe máy được là hai bài toán nên giải cùng lúc. Với đào, cành nhỏ gọn, dáng tròn, ít nhánh ngang dài ra ngoài là cành dễ buộc và không gãy trên đường. Cành có nhánh dài đâm ngang ngang trục xe sẽ quẹt người đi ngược chiều, hãy xoay cành khi chở để nhánh dài hướng theo chiều dọc xe. Gốc đào nên còn bầu đất quấn nilon hoặc bao tải chắc, gốc trần chở về nhà sẽ rụng nụ trên đường rung lắc. Với quất, chọn chậu cân đối, lá xanh đậm, quả đang chuyển từ xanh sang vàng sẽ nở đều đúng Tết, và đặc biệt chú ý độ ẩm đất chậu: chậu quá khô dễ vỡ bầu khi nhấc, chậu úng nước thì trên đường xóc sẽ bắn nước đục lên người sau.
Hỏi người bán cách bảo quản vài ngày trước khi cắm hoặc đặt: đào cắm bình giữ được bao lâu, quất cần tưới thế nào, có nên để ngoài nắng. Người bán chợ hoa lâu năm thường cho lời khuyên đáng giá hơn phần chênh lệch giá giữa các sạp, và họ là người duy nhất biết cành đào của mình hái từ vườn nào bao nhiêu ngày nay.
Kỹ thuật chở đào và quất trên xe máy
Đào cành to: đặt thân cành nằm dọc theo xe, gốc duỗi về phía sau hoặc trước tùy cành, người ngồi sau ôm giữa thân, hai tay chèn chỗ phân nhánh, đầu cành hướng về phía trước trên đầu người lái hoặc ngược ra sau tùy hướng nhánh. Buộc một sợi dây từ thân cành vào khung xe hoặc bậc chân sau để cành không trượt khi phanh, nhưng không buộc chặt đến mức dây cấn vào nụ hoa. Chạy tốc độ chậm người đi bộ nhanh hơn một chút, tránh đoạn đường xóc, phanh nhấp nháy từ xa thay vì phanh một nhịp. Với cành nhỏ dưới một mét rưỡi, có thể chèn nghiêng vào khoảng chân người ngồi sau, gốc kẹp giữa cẳng chân và gối, một tay ôm cành một tay vịn vai người lái.
Quất chậu: chậu đặt ở sàn trước giữa hai chân người lái nếu chậu nhỏ, hoặc trên bậc chân sau giữa hai chân người ngồi sau nếu chậu to, chân kẹp chặt hai bên chậu, hai tay ôm mặt chậu. Cách này giữ chậu không đổ khi vào cua nhưng mỏi chân, nên nếu đường về dài hơn hai ba km, cân nhắc nhờ xe ôm chở dù là loại chuyên chở hàng cồng kềnh hoặc gọi xe tải nhỏ chở chậu lớn. Đào cành hiện đại cao hơn hai mét gần như nên chở bằng xe tải hoặc xe ba gác, cố đưa lên xe máy là rủi ro gãy cành và tai nạn cho người đi đường.
Trên đường về trong đêm, bật đèn xe cả khi còn sáng, vì cành đào vươn cao che đèn xe sau và làm người đi đường khó ước khoảng cách với xe của bạn. Không chở đào kèm theo que, cột hay vật dài khác cồng kềnh thêm.
Những cảnh thường gặp ở chợ hoa đêm và cách xử lý
Đông người đẩy xe giữa chợ: xuống xe dắt bộ, giữ côn nhẹ, không cố len bằng xe máy giữa hàng hoa vì một lần chạm là đổ cả dãy chậu của người bán. Trời mưa phùn cuối tháng: cành đào ướt trơn khó ôm, nên mang theo khăn lau, và nilon trùm lên bầu gốc giữ đất không bị rửa trôi. Người bán đưa giá chót vào giờ đóng chợ: nếu còn hàng và bạn thật lòng muốn, đó là lúc mua được giá tốt, nhưng đừng vơ vét quá tay, mua hoa Tết là mua để đẹp nhà, không phải để thắng thế mặc cả. Va quẹt làm gãy nhánh của hàng bán: dừng lại, xin lỗi và hỏi giá đền ngay thay vì bỏ chạy, cách xử lý đẹp giữ được không khí Tết cho cả hai bên.
Một điều đáng nhớ nữa: chợ hoa đêm cuối tháng có rất nhiều trẻ em theo bố mẹ, người lớn tuổi đi chậm, hãy nhường đường trước khi xin đường, và coi như tốc độ trong khu chợ bằng không.
Về nhà: xử lý hoa trước khi vào nhà
Hoa đào quất đi đêm lạnh về nhà cần được xử lý ngay chứ không để ở ngoài hiên sáng hôm sau. Đào cắm bình: cắt lại gốc dưới nước một đoạn ngắn để hút nước tốt, đặt bình ở nơi mát qua đêm rồi mới đưa vào phòng khách. Quất: tưới đẫm một lần nếu đất khô, lau lá bụi đường, đặt nơi có nắng buổi sáng, không đặt ngay cạnh bếp nóng. Nếu phát hiện trên đường về bị gãy một nhánh nhỏ, dùng kéo sắc cắt vát lại chỗ gãy cho gọn, cành đào nhiều khi nở đẹp hơn sau khi bị cắt bớt nhánh thừa. Kiểm tra lại xe sau khi trả hàng: dây buộc cành có thể làm xước yên, gốc đào có thể làm bẩn bậm chân, lau sạch luôn đêm hôm đó.
Tóm lại chuyến chợ hoa Tết
Đi chợ hoa Tết bằng xe máy đẹp ở đúng cái chất truyền thống của nó: chợ Hàng Lược cho không khí phố cổ, Quảng Bá cho cành to chậu lớn, đi đêm cuối tháng cho cảm giác Tết, chuẩn bị dây, nilon và báo, chở đào nằm dọc với người sau ôm thân, chở quất kẹp giữa chân, chạy chậm về trong đêm với đèn bật. Nếu bạn cần thuê xe máy cho dịp Tết, cho việc đi chợ hoa hoặc đi lại giữa những ngày đầu năm, hãy xem kinh nghiệm hoặc liên hệ để được hỗ trợ cụ thể.