Đi Pù Luông mùa mưa là chuyện khác hẳn với đi mùa nắng: cung nào cũng đẹp hơn, nhưng cũng trơn hơn ở từng mét đường đất. Mưa biến các nhánh vào bản thành lớp bùn trơn như xà phòng, làm mặt nhựa loang lổ vạch sơn, và làm suối lên nước chỉ sau một cơn giông. Vì vậy chọn xe đi đúng và chuẩn bị đúng quan trọng hơn mọi năm khác. Bài này nói chọn xe ra sao, lo lốp và phanh thế nào, và cách xử lý từng đoạn trơn hay suối dâng trên cung Pù Luông.
Chọn xe đi Pù Luông mùa mưa: ưu tiên bám và phanh
Chọn xe đi pù luông mùa mưa nên bắt đầu từ bộ lốp. Loại lốp cho vùng núi ướt là lốp có gai lún rõ, hoa xé nước tốt, và hai bánh cùng loại thay vì chỉ thay một. Khách thuê xe nên hỏi thẳng chủ tiệm về tình trạng lốp, và nếu lốp đã mòn thì đổi xe khác, không lấy xe đó vì quen máy. Xe số là lựa chọn an toàn hơn xe ga ở vùng này, vì khách vào số thấp, giữ máy hãm khi xuống dốc ướt, và không phụ thuộc dây curoa. Những cân nhắc chọn loại xe theo địa hình đã được gom trong bài chọn loại xe hợp hành trình.
Phanh là hạng mục thứ hai đáng xem. Phanh đĩa trước cho lực bóp ổn trên mặt ướt, còn phanh sau giúp chỉnh tốc trong cua. Khách nhớ nguyên tắc: phanh trước phanh sau, bóp nhịp ngắn thay vì bóp dồn, và tuyệt đối không bóp phanh gấp giữa khúc cua trơn. Trước chuyến đi, khách thử phanh trên đoạn ướt gần cửa tiệm, vì cảm giác phanh trên mặt khô và mặt ướt khác nhau rõ.
Đường đất trơn: chạy theo quy tắc hơn theo bản năng
Đường đất sét trơn có một quy tắc vàng: đều và thẳng. Khách giữ ga đều, đứng nhẹ trên bàn đạp chân, hai gối kẹp hông xe, và để xe tự bò qua đoạn trơn thay vì ngoằng tay lái. Quẹo trên bùn thì chuyển trọng tâm trước, giảm tốc trước khúc quét, và quấn cua theo vòng lớn. Nếu sau lưng có xe quen đường vượt lên, khách nhường và nhìn theo vệt lốp của họ: vệt đã được đi qua là vệt bám hơn vệt còn nguyên.
Mặt nhựa ướt thì rủi ro nằm ở vạch sơn và mối nối đường, những chỗ trơn hơn mặt đường xung quanh. Khách tránh đi sát vạch giữa, tránh phanh hoặc tăng ga ngay trên mối nối, và giữ khoảng cách xa hơn với xe trước, vì đường ướt kéo dài thêm quãng phanh. Các dấu hiệu đọc trời và mặt đường ướt đã được nói trong bài thời tiết và đường sổ trên đường dài, khách đọc một lượt trước chuyến.
Suối dâng và đoạn ngập: nhìn trước rồi mới đi
Vùng Pù Luông có nhiều nhánh suối cắt ngang đường, và mùa mưa nước lên nhanh. Nguyên tắc xử lý từng đoạn nước giống nhau: dừng hẳn, xuống xe quan sát, nhìn đá dưới và hướng dòng chảy. Nếu nước chỉ qua mắt cá chân, đáy chắc, và dòng chảy hiền thì đi chậm đều, về số một hoặc số hai, không tăng ga giữa dòng. Nếu nước đục, chảy xiết hoặc đã ngập trên nửa bánh thì chờ nước rút hoặc quay về bằng cung khác. Không bao giờ đi theo đầu xe khác chỉ vì họ đi được: mỗi xe một tải, một bộ lốp, một trình độ.
Ngày nghỉ ở vùng bản, khách nên để xe dưới mái che hoặc bạt, lau sạch bùn ở dây xích và tra lại dầu xích buổi sáng hôm sau. Dây xích dính bùn chạy khô sẽ rão nhanh, mà xích rão giữa chặng núi thì phải dừng giữa đường để chỉnh.
Đồ mưa và đồ ấm: phần hay bị xem nhẹ
Mùa mưa ở vùng núi không chỉ có nước mà còn có gió lạnh, nhất là sáng sớm và khi vượt đèo. Áo mưa hai mảnh kín hơn áo choàng, nhưng áo nào thì cũng phải nằm ở ngăn dễ lấy chứ không nhét đáy cốp. Găng tay chống thấm giữ tay khô và thao tác phanh nhanh, khăn quàng chắn gió lùa vào cổ, còn giày có đế bám tốt thì bắt buộc, vì có lúc khách phải chống chân trên nền đất sét. Một lớp áo khoác mỏng bên trong áo mưa cũng đáng mang theo, vì mưa kéo dài dễ làm người lạnh trước khi khách kịp nhận ra.
Cách xếp các lớp đồ này gọn trong cốp đã có hướng dẫn riêng, khách xem bài chở đồ và hành lý trên xe máy trước khi soạn. Riêng phần kính bảo hiểm, khách ưu tiên loại không bị mờ hơi trong mưa, và lau bằng khăn mềm thay vì vạt áo, vì vệt xước trên kính làm mờ tầm nhìn cả ngày.
Mùa mưa vẫn đáng đi, nếu chuẩn bị đúng
Mùa mưa ở Pù Luông có cái giá riêng: thung lũng ngập sương sớm, suối đầy nước, ruộng bậc thang xanh hơn mọi mùa, và khách vắng khiến bản yên tĩnh. Chỉ cần khách tính trước phần xe, phần lốp và phần giờ, mùa mưa là mùa nhìn Pù Luông đẹp nhất. Lịch hai ngày một đêm vẫn là khung hợp lý, khách tham khảo các mẫu trong loạt cung đường cuối tuần để ghép chặng và giờ dừng cho vừa sức.
Khách cần thuê xe máy phục vụ cung Pù Luông mùa mưa liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Khách gọi hỏi trước hai điều: lốp còn dày bao nhiêu và xe số khỏe nào đang sẵn. Thông tin dịch vụ gom ở trang thuê xe. Đi Pù Luông mùa mưa không phải cuộc đánh bạc, mà là bài chuẩn bị: xe đúng, lốp tốt, phanh ăn, và quy tắc đường trơn thuộc lòng.