Trên cung đi Pác Bó và thác Bản Giốc, hai thứ dễ làm hỏng lịch nhất là xăng và chỗ nghỉ: trạm xăng thưa dần từ Bắc Kạn trở lên, còn chỗ ngủ mùa cao điểm kín sớm hơn khách tưởng. Kinh nghiệm đi Pác Bó và thác Bản Giốc Cao Bằng của những khách chạy nhiều vòng sẽ xuống xác ở hai việc nhỏ này, và bài này gom lại theo từng chặng: đổ xăng ở đâu, ngủ đêm nào ở đâu, và cách sắp để hai điểm cách nhau gần trăm ki-lô-mét không biến thành hai ngày mệt.
Kinh nghiệm đi Pác Bó và thác Bản Giốc Cao Bằng: nguyên tắc đổ xăng
Nguyên tắc chung là luôn đổ đầy khi qua một thị xã hoặc thị trấn lớn, thay vì chờ đồng hồ báo gần vạch. Nửa cung từ Hà Nội qua Thái Nguyên, Bắc Kạn dày trạm, khách không cần canh;từ Bắc Kạn lên Cao Bằng, các trạm chủ yếu tụ ở thị trấn, đoạn đèo giữa hai thị trấn có khi dài hàng chục ki-lô-mét không thấy biển trạm nào. Khách nên canh hai mốc đổ chính: một lần ở Bắc Kạn trước khi lên đèo, một lần ở thành phố Cao Bằng trước khi quẹt ra nhánh Pác Bó hoặc Trùng Khánh, vì trên hai nhánh này trạm thưa và giờ đóng cửa cũng sớm hơn đồng bằng.
Với nhánh đi Bản Giốc, khách đổ đầy ở thành phố Cao Bằng là đủ cho chiều đi và về trong ngày, nhưng nếu định ghé thêm các điểm ven biên thì nên có thêm dự phòng trong can xăng nhỏ. Với nhánh Pác Bó, đoạn gần biên có vài trạm nhỏ nhưng giờ giấc không đều, nên khách coi trạm thành phố là điểm đổ đáng tin nhất. Một thói quen nhỏ: khách chụp ảnh mặt đồng hồ và số ki-lô-mét mỗi lần đổ, để khi tính lại chi phí chuyến không phải đoán mò.
Về giờ giấc, trạm trên các nhánh nhỏ đóng cửa sớm hơn trạm ở thành phố, và một số trạm vùng cao chỉ nhận tiền mặt, nên khách chuẩn bị sẵn khoản tiền lẻ thay vì phụ thuộc quẹt thẻ. Khách không nên mang chai xăng dự phòng trong cốp xe, vì xăng tỏa hơi trong cốp kín vừa hại vừa nguy hiểm khi đổ đầy đồ; cách an toàn hơn là tính lộ trình theo mốc trạm và chấp nhận đổ lệch giờ một chút. Cuối mỗi ngày đi, khách ghé lại một mốc đổ gần chỗ nghỉ, đổ đầy cho sáng hôm sau, và nhân tiện kiểm tra nhanh lốp, đèn và phanh sau quãng đường đèo, vì quanh các thị trấn đó thường có tiệm sửa nhỏ ven đường hơn là vùng bản.
Một khoản chi dễ bỏ sót khi tính chuyến là vé tham quan ở các điểm như thác Bản Giốc; khoản này không thuộc phần xăng nhưng cùng rút ngân quỹ ngày, nên khách để riêng phong bì cho nó thay vì trừ vào tiền xăng, tránh cảnh cuối ngày phải bỏ một điểm vì ngân sách cạn nhanh hơn dự tính.
Chọn chỗ nghỉ: thành phố Cao Bằng làm chân đế
Cách xếp nghỉ phổ biến nhất là lấy thành phố Cao Bằng làm chân đế: khách ngủ lại thành phố các đêm, sáng sớm quẹt ra một điểm trong ngày rồi về. Thành phố nhiều lựa chọn từ nhà nghỉ tới khách sạn, ăn uống tiện, và quan trọng nhất là gần các điểm đổ xăng lớn, hợp với khách đi xe máy cần sự chủ động. Nhược điểm là mỗi ngày khách chạy thêm quãng ra về, nên nếu lịch chỉ có hai ngày ở Cao Bằng thì nên ngủ sát điểm chơi để tiết kiệm sáng hôm sau.
Khách muốn gần thác Bản Giốc thì chọn Trùng Khánh hoặc các bản ven đường đi thác: ngủ ở đây cho khách kỳ sớm, ra thác lúc vắng người và ánh sáng đẹp, và chiều hôm trước đã dọn xong chặng đèo dài. Về phía Pác Bó, quanh khu di tích và các xã ven đường có homestay của người bản địa, đơn giản hơn thành phố nhưng cho trải nghiệm vùng biên thật; khách nên gọi trước vào mùa lễ hoặc cuối tuần, vì số phòng không nhiều.
Ghép lịch xăng và nghỉ cho hai điểm
Với chuyến bốn ngày, khách xếp thế này: đêm thứ nhất ngủ thành phố Cao Bằng sau chặng từ Hà Nội, sáng thứ hai đổ đầy xăng rồi đi Pác Bó, chiều về thành phố và tiếp tục ngủ chân đế; sáng thứ ba đổ đầy lần nữa, ra thác Bản Giốc, và tùy sức lực mà ngủ Trùng Khánh hoặc về lại thành phố; ngày thứ tư trả cung về Hà Nội, đổ đầy trước chặng đèo dài. Trên chặng về, khách giữ nguyên nhịp quen: đổ ở mốc lớn, dừng ăn trưa ở một tỉnh giữa cung, và canh về tới Hà Nội khi trời còn sáng. Với chuyến ba ngày, khách bỏ đêm chân đế giữa, ngủ Trùng Khánh ngay đêm đi thác để gom hai điểm vào hai ngày chơi.
Một lưu ý cuối về mùa: từ tháng năm tới tháng tám là mùa mưa to, trạm xăng và homestay ven đường hoạt động bình thường nhưng khách nên đi sớm để không bị kẹt mưa chiều trên đèo, và trước ngày đi nên xem trước phần thời tiết và đường sá; cuối năm và sau Tết là mùa khô hanh, đêm ở vùng biên lạnh sâu, khách mang thêm lớp giữ ấm cho chừng một hai đêm nghỉ ở Trùng Khánh hoặc Pác Bó.
Khách cần thuê xe máy chắc cho cung Cao Bằng liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674; gọi trước để hỏi xe và tư vấn lịch đổ xăng theo từng nhánh, cùng tham khảo trang cho thuê xe máy trước khi chốt. Các cung phía bắc gom ở trang cung đường phố núi phía bắc và trang chủ đề cung đường & hành trình.