Chùa Hương ở huyện Mỹ Đức là một trong những điểm du lễ đông khách nhất quanh Hà Nội: mùa hội sau tết, dòng xe từ thành phố đổ về đây mỗi sáng cuối tuần. Quãng Hà Nội đến Chùa Hương - Mỹ Đức chỉ chừng sáu mươi ki-lô-mét, đường dễ chạy, nhưng để có một ngày thăm quan thoải mái, khách xe máy cần biết đúng hướng rẽ, cách đi thuyền từ bến Bến Đức vào khu di tích, và khung giờ nên xuất phát. Bài này nói từng phần đó cho chuyến từ Hà Nội lên Chùa Hương - Mỹ Đức.
Chạy xe máy từ Hà Nội đến Chùa Hương - Mỹ Đức: hướng đi chính
Cung chuẩn đi như sau: khách rời đô thị theo trục phía nam của quốc lộ 1A, chạy tới khu vực Vạn Điểm thuộc Thường Tín, rẽ theo đường hướng Vân Đình của Ứng Hòa, rồi tiếp tục theo đường dẫn về khu bến thuyền Bến Đức thuộc Mỹ Đức. Tổng khoảng cách chừng sáu mươi ki-lô-mét tùy điểm xuất phát, tương ứng một giờ rưỡi đến hai giờ. Đường phần lớn là đường tỉnh khá rộng, ít xe tải lớn so với các trục quốc lộ, nên khách mới chạy cũng dễ chịu.
Hai điều cần để ý: khúc rẽ ở Vạn Điểm có biển chỉ dẫn nhưng giờ sáng cuối tuần xe về chùa đông, khách giảm tốc và quan sát xe phía sau trước khi rẽ; và đoạn qua Vân Đình có chợ và phố nhỏ, khách đi chậm qua khu dân cư. Càng gần bến, hai bên đường xuất hiện các bảng chỉ dẫn gửi xe và ăn uống; khách nên gửi xe tại bãi chính gần bến thuyền, vừa an toàn vừa gần lối xuống thuyền.
Với khách xuất phát từ các quận phía nam hoặc tây nam thành phố, đường ra Vạn Điểm còn ngắn hơn so với khá ch đi từ khu trung tâm, nên khách tính giờ khởi hành theo vị trí nhà mình thay vì theo một mốc chung. Cả nhóm hẹn tại một điểm dễ nhận biết như các cây xăng lớn quanh Vạn Điểm để ghép đoàn, khỏi ai cũng phải chờ ai trước ngã rẽ đông xe.
Từ Bến Đức vào khu di tích bằng thuyền
Từ bến Bến Đức, khách xuống thuyền theo suối Yến vào khu di tích: chặng suối hai bên là núi đá và bờ cỏ, buổi sớm sương còn giăng rất đẹp. Thuyền chở khách tới điểm xuống, từ đó khách đi bộ theo lối lên qua các chùa trên đường tiến vào động trong lòng núi. Mùa hội, thuyền chạy liên tục nhưng khách vẫn có thể phải chờ xếp hàng vào khung giữa trưa; đi sớm giúp khách vừa né hàng chờ vừa có trọn ngày trong khu.
Trên lối bộ lên, khách đi ngang chùa Thiên Trù, qua suối Giải Oan trong lành, và đích đến quen thuộc nhất là động Hương Tích trong lòng núi, nơi người ta gọi là chốn thiêng của cả khu. Mỗi chặng đứng lại được một lúc: chụp ảnh suối, nghỉ chân ở các quán nước mộc ven lối, và thắp hương tại các chùa giữa đường. Ai đi lần đầu nên đi chậm, vừa đỡ mỏi chân vừa kịp nhìn cảnh núi đá hai bên.
Khách nên để đồ đắt tiền theo người, mua vé và giữ phiếu cẩn thận, và mặc trang gọn vì phần đi bộ có bậc đá và lối trơn khi ẩm. Giày bám quan trọng hơn giày đẹp; trời nồm hoặc sau mưa, lối lên động dễ trơn. Trong khu có các quầy nước và ăn nhẹ, giá nhỉnh hơn ngoài bến, khách mang theo nước và bánh là chủ động nhất.
Mùa hội và thời điểm nên chạy xe
Mùa hội chùa Hương bắt đầu sau tết nguyên đán và kéo dài khoảng ba tháng, trong đó các cuối tuần từ tháng giêng tới tháng ba âm lịch là các khung đông nhất: xe máy, xe buýt và khách vãng lai đổ về bến từ sáng sớm. Khách đi mùa này nên xuất phát từ Hà Nội lúc sáu giờ hoặc sáu rưỡi sáng để tới bến trước tám giờ, nhận thuyền sớm và có nguyên ngày cho phần di tích. Giữa tuần vắng hơn hẳn, hợp khách rảnh ngày thường hoặc nhóm muốn yên tĩnh.
Ngoài mùa hội, khu di tích vẫn mở đón khách nhưng vắng: mùa hè nắng lên cao, khách mang mũ và nước; những tháng cuối năm n ước suối tụ lại, thuyền chạy theo lịch thưa hơn, khách nên hỏi trước ngày đi. Trời mưa lớn làm lối bộ trơn và màu suối đục, khách xem bản tin thời tiết trước ngày lên đường và linh hoạt đổi buổi nếu trùng đợt mưa rào dài.
Một kinh nghiệm nhỏ mùa hội: khách tới bến sau mười giờ sáng thì phần động thường rất đông, nên đi thăm các chùa ngoài trước rồi sau hai giờ chiều mới vào động, khi các đoàn sáng bắt đầu rời khu. Chiều muộn, các lối bộ vắng và mát, hợp khách đi chậm; khách chỉ cần canh giờ thuyền cuối trong ngày để khỏi bị kẹt lại bến.
Lịch một ngày và đồ nên mang
Lịch gọn cho một ngày: sáu giờ sáng nhận xe và khởi hành, dừng ăn sáng dọc trục hoặc mang theo, tám giờ có mặt tại bến, đi thuyền và thăm khu di tích tới hai giờ chiều, ăn trưa giản dị quanh khu bến, ba giờ chiều lên đường về và về tới Hà Nội trước tối. Khách đi với người lớn tuổi nên chừa thêm giờ, phần bậc đá trong động đi chậm. Đồ mang theo nên gọn: nước, áo mưa mỏng, mũ, và một áo khoác nhẹ vì trong động mát.
Khách muốn tham khảo một chuyến thăm chùa quanh Hà Nội khác có thể xem bài núi Trầm chùa Thầy bằng xe máy, hoặc duyệt các hướng đi khác trong trang cung đường phố núi phía bắc.
Khách cần thuê xe máy cho cung Chùa Hương - Mỹ Đức liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674; gọi trước mùa hội để nhận xe kịp khung giờ sớm, cùng tham khảo trang cho thuê xe máy và trang chủ đề cung đường & hành trình trước khi chốt lịch.