Đồi chè Mộc Châu là cảnh quen thuộc nhất của cao nguyên Sơn La: những luống chè uốn theo sườn đồi chạy dài hút mắt, xanh quanh năm, và xen giữa các đồi chè là những cánh đồng cỏ, cánh đồng hoa đổi màu theo vụ. Khách đi bằng xe máy có lợi thế rõ: các đồi chè trải dọc quốc lộ 6 và các đường liên xã, tự chạy được nhiều điểm trong một buổi, dừng đúng lúc nắng đẹp. Bài này giới thiệu các vùng chè đáng ghé quanh cao nguyên, nói về cánh đồng nghiên và cách tìm đường vào các cánh đồng chụp ảnh, cách chạy xe an toàn giữa vùng đồi, và lưu ý khi dừng chụp. Khách đọc trước sẽ biết chọn điểm theo giờ nắng và tránh vài điều phiền: đến nơi lúc trời sương, hoặc dừng xe chắn đường dân địa phương đi làm.
Đồi chè Mộc Châu: vùng chè nào đáng ghé
Cao nguyên Mộc Châu là vùng chè lớn, chè trồng thành nông trường và thành các đồi hộ gia đình. Quanh thị trấn Nông Trường Mộc Châu, khách dễ gặp những đồi chè ô long xanh mướt, luống chè cắt đều chạy theo đường đồng mức, giữa trưa nắng lên là lúc xanh đậm nhất trong ảnh. Vùng Mộc Sương ở bản Tân Lập có diện tích chè rộng, đường liên vùng chạy qua giữa các đồi, khách dừng ven đường lớn nhìn bao quát mà không cần mò đường vào.
Cách thị trấn một quãng, các xã Vân Hồ cũng có cánh đồng chè thẳng tắp ven đường. Đồi chè nào cũng đẹp nhất lúc sáng sau sương tan và lúc chiều nắng xiên; khách xếp điểm chè đầu tiên trong ngày hoặc cuối buổi chiều, giữa trưa dành cho các điểm không phụ thuộc nắng.
Cánh đồng nghiên và các cánh đồng giữa cao nguyên
Ngoài đồi chè, cao nguyên Mộc Châu nổi tiếng với các cánh đồng chụp ảnh đổi theo mùa: đồng cỏ cho bò gặm xanh mướt về hè, cánh đồng cải trắng về đông, các vườn hoa thay nhau theo vụ.
Cánh đồng nghiên là một trong những tên gọi du khách dùng cho cánh đồng điểm chụp ảnh giữa cao nguyên; tùy mùa, chỗ này là cỏ, là hoa hoặc là mầu vụ khác, và đường vào là đường nhỏ quanh các tiểu khu nông trường, chưa có biển chỉ dẫn thống nhất. Vì vậy cách chắc nhất để tới là hỏi người địa phương hoặc chủ chỗ nghỉ ngày hôm trước đường vào hiện thế nào, xe máy có đi thẳng tới được không. Khách nên coi cánh đồng kiểu này là điểm tùy tình hình, không phải lịch cứng: đẹp nhất là dịp nắng đẹp sau sương, và nếu hôm đó đã vào vụ cày hoặc hết hoa thì chuyển sang đồi chè gần đó.
Về đường vào, khách nên hỏi rõ hai điều: đoạn cuối có phải bê tông hẹp hay đường đất, và mùa mưa có lún hay trơn không. Nếu chủ chỗ nghỉ nói xe máy vào được tận nơi thì đi sớm nắng lên; nếu phải gửi xe ở đầu đường thì mang đồ ảnh gọn và đi bộ đoạn cuối, vì đường nhỏ ven cánh đồng thường chỉ rộng vừa một xe và hai bên là rãnh đất. Nhóm đi nhiều xe không nên cố vào cùng lúc một cánh đồng nhỏ; để xe ở đường lớn và lần lượt ra vào sẽ không làm tắc đường dân địa phương đi lại.
Chạy xe máy giữa các đồi chè an toàn
Đường vùng đồi chè của Mộc Châu ít xe hơn quốc lộ nhưng có ba điều cần để ý. Một, đường liên xã nhiều đoạn dốc nối tiếp và cua gấp quanh sườn đồi; khách về số thấp, giữ đều ga, không chạy theo tốc độ nhóm đi trước. Hai, sương sớm muộn trên cao nguyên dày, các đường nhỏ có cỏ hai lề ướt đọng; nếu mục tiêu là chụp ảnh thì đợi nắng lên rồi mới rời chỗ nghỉ, không tranh sáng sớm chạy vội. Ba, các vụ thu hoạch chè có xe tải nhỏ đi lại chở lái và búp chè; khách giữ mép, không vượt ở cua, và nhường đường cho xe dân. Một thói quen nên có: mỗi lần dừng ven đường đồi, quan sát sau lưng trước khi giảm tốc, vì đường tuy vắng nhưng xe địa phương chạy quen và nhanh.
Thời điểm đẹp trong năm để chụp đồi chè
Đồi chè xanh quanh năm, nhưng từng mùa cho ảnh khác nhau. Mùa xuân và hạ, chè phát triển mạnh, luống chè xanh đậm và vươn cao, trời nhiều nắng, là khung được nhiều nhóm chọn. Mùa thu, tiết trời se và trong, nắng xiên chiều rất hợp chụp đường đồng mức. Mùa đông rét và sương nhiều, nhưng nếu hôm nào trời ráo rồi nắng lên thì đồi chè trong vắt, và quanh vùng còn có hoa mận, hoa đào bung trắng hồng trên nền chè xanh. Khách muốn ảnh đồi chè kết hợp hoa nên chọn khung cuối năm sang đầu năm, theo dõi tin hoa của địa phương sát ngày đi.
Lưu ý khi dừng chụp ảnh ven đồi chè
Chè là cây làm ăn của dân bản, nên vài phép lịch sự giữ cho cả hai bên vui. Khách không bước vào luống chè để chụp, vì đạp bầu rễ làm chè hư nhịp; đứng ven luống ngoài cùng hoặc trên đường là đủ lấy cảnh đẹp. Trước khi chụp ở vườn nhà, xin phép chủ vườn hoặc người đang hái lá; nhiều nơi khách còn được mời xem hái và mua chè khô tại chỗ.
Xe để sát lề, không chắn đường ra vào của vựa chè, và rác mang theo xuống xe. Khách cần thuê xe máy gọn để đi lại vùng đồi liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Cách lên cao nguyên từ Hà Nội được nói trong bài cung Hà Nội Mộc Châu qua quốc lộ 6; các bài về vùng gom ở trang Mộc Châu và trang chủ đề cung đường & hành trình.