Cung Hà Giang không chỉ có trục chính qua Quản Bạ, Yên Minh rồi Đồng Văn; gần phố Đồng Văn còn một vòng đường nhỏ được dân phượt gọi là tam giác Mậu, Phó Bảng, Lô Xô. Đây là cung ven sông Nho Quế, đường nhỏ hơn, vắng hơn và sống động hơn trục lớn: đá, mây, dốc và những khúc cua sát mép. Nhiều khách hỏi vòng này đi thế nào, có khó không, và đi kiểu gì cho an toàn. Bài này nói vị trí từng đỉnh của tam giác, thứ tự đi hợp lý, mặt đường và mật độ xe thực tế, kèm chuẩn bị xăng, giờ và phương án thời tiết xấu. Khách đọc trước sẽ biết vòng này hợp với mình không, và nếu đi thì đi kiểu gì.
Cung Hà Giang: vòng tam giác Mậu nằm ở đâu so với phố Đồng Văn
Ba đỉnh của vòng đều gần phố Đồng Văn. Phó Bảng là vùng nằm phía nam phố, có những dải đá xám và ruộng bậc thang; Lô Xô là xã giáp biên, đường tới đây men theo sông Nho Quế, nước xanh chảy dưới các vách đá dựng; Mậu Duệ là vùng phía đông nam, nối tiếp về phía Mèo Vạc qua các dốc dài. Đi vòng này, khách xuất phát từ phố Đồng Văn, rẽ vào đường nhỏ theo hướng Phó Bảng, qua Lô Xô dọc sông, lên Mậu Duệ rồi hoặc quay lại phố theo đường lớn, hoặc nối tiếp về hướng Mèo Vạc nếu lịch cho phép. Vòng nhỏ thường hợp với nửa ngày đi chậm, chụp ảnh và dừng nhiều; khách muốn bon vòng trong hai ba tiếng sẽ mất đúng phần hay nhất của cung.
Vì một phần vùng này gần biên, khách nên hỏi trước homestay xem hôm mình đi có cần giấy tờ gì thêm không; thói quen này không bao giờ thừa ở vùng giáp biên, và mọi thông tin giấy tờ nói rõ trong bài về thẻ thông hành khi đi Hà Giang. Về lưu trú, các homestay quanh vùng đá chủ yếu là nhà dân sửa lại, phòng đơn giản và nóng lạnh tùy từng nhà; khách đặt trước qua điện thoại, hỏi rõ đường ô tô tới được không và có chỗ để xe trong mái không, vì đêm vùng cao có sương làm xe ướt.
Mặt đường và mật độ xe thực tế
Mặt đường vòng tam giác trải nhựa ở phần lớn, nhưng là loại đường nhỏ: nhiều khúc chỉ rộng vừa hai xe, có đoạn móng đá hoặc bê tông mòn, và cua gấp nối liền quanh các vách. Mật độ xe rất thưa so với trục chính: thỉnh thoảng mới gặp một xe máy dân địa phương hoặc nhóm phượt khác. Ít xe nghe có vẻ nhàn, nhưng nó cũng nghĩa là khi trục trặc thì xung quanh vắng người, nên khách phải tự chủ về xăng và sửa chữa nhỏ. Khách giữ nguyên tắc đường núi: không vượt ở cua, về số thấp trước dốc, và không chạy theo tốc độ của nhóm đi trước.
Hai điểm cần canh thời điểm. Một, sương: các đoạn ven sông dễ có sương mù vào sáng sớm và chiều muộn, nếu hôm trời ám thì khung đẹp nhất là giữa sáng tới đầu chiều. Hai, mưa: mưa trên đường đá nhỏ trơn nhanh hơn đường lớn, khách thấy mưa tới thì dừng ở mái nhà dân ven đường, mưa vùng này thường qua nhanh. Kỹ năng chạy đèo an toàn đã được nói trong bài chạy xe máy qua đèo Thung Khe an toàn thế nào, và vòng tam giác áp dụng y nguyên các nguyên tắc đó, thậm chí chặt hơn vì đường hẹp.
Xăng, giờ và chuẩn bị cho vòng
Trước khi rời phố Đồng Văn, khách đổ đầy bình và ăn sáng nấu nóng, vì trong vòng gần như không có trạm xăng lớn và quán chỉ thưa rải rác. Khách mang theo nước và đồ ăn nhẹ cho nửa ngày, cùng áo mưa và một lớp ấm: vùng ven sông nhiều gió, nhiệt độ xuống nhanh dù giữa ngày. Về giờ, nửa sáng sau khi nắng lên là khung dễ chạy nhất; khách đi vòng chiều muộn thì tính quay về phố trước chạng vạng, vì đoạn ven sông tối sớm dưới bóng núi. Khách đi chụp ảnh nên dừng ở các khúc qua Lô Xô: đường cong men sông, đá vách một bên và nước Nho Quế một bên là khung đặc trưng của vòng này.
Một lưu ý nhỏ về ứng xử: đường qua các bản và nương, khách giảm tốc qua bản, không bóp còi gần nhà dân và không đỗ xe chắn cổng nương. Vòng này đẹp một phần vì dân địa phương sống gần đường, và cách đi của khách quyết định cung giữ được vẻ đó hay không.
Ai nên đi vòng tam giác, ai nên hoãn
Vòng này hợp với khách đã quen đường núi, xe số chắc và thời gian dư ra; nhóm mới tập chạy phượt hoặc đi cùng trẻ nhỏ nên đi trục chính trước, để vòng tam giác cho một chuyến sau. Nếu hôm đó trời mưa kéo dài hoặc vừa có mưa lũ đường mòn, khách hoãn vòng sang ngày khác thay vì cố, vì đoạn nhỏ ướt khó hơn nhiều lần đoạn lớn. Và nếu khách chỉ có một ngày ở Đồng Văn, việc chọn giữa phố cổ, Lũng Cú, Mã Pí Lèng hay vòng tam giác nên tính theo thời tiết trong ngày: trời ráo thì vòng nhỏ đẹp, trời ám thì các điểm trên trục lớn an toàn hơn. Cách cân đối lịch từng ngày nói trong bài lên kế hoạch chuyến cuối tuần bằng xe máy. Các bài về vùng gom ở trang Hà Giang và trang chủ đề cung đường & hành trình.
Khách cần thuê xe máy chắc cho các cung Hà Giang liên hệ Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674. Khách gọi trước để hỏi loại xe phù hợp vòng nhỏ và đường dốc, rồi nhận xe ở Hà Nội trước ngày lên đường.