Vừa nghe cửa hàng báo xe máy bạn thuê ở Hà Nội có thông báo vi phạm, bạn lên mạng và gặp ngay lời mời “nhận gỡ lỗi trên hệ thống, chỉ cần gửi biển số”. Một dịch vụ xóa phạt nguội như vậy nghe rất tiện. Bài này giải thích vì sao nó không đáng tin và bạn có thể mất gì khi đưa thông tin xe, giấy tờ cho người lạ.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Bài không nêu tên trang, tài khoản cụ thể nào và không nêu mức phạt.
Vì sao dịch vụ xóa phạt nguội không đáng tin
Phạt nguội không phải một dòng chữ ai đó có thể vào “hệ thống” xóa đi. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, Điều 67, liệt kê các biện pháp phát hiện vi phạm, trong đó có vận hành hệ thống camera trên tuyến giao thông, trong đô thị và khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Dữ liệu đó do cơ quan chức năng quản lý và xử lý theo trình tự của pháp luật.
Vụ việc chỉ khép lại theo đường chính thức: chấp hành quyết định xử phạt, hoặc giải trình và được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận khi có căn cứ. Không có “cửa sau” nào để người bán dịch vụ trên mạng xã hội mở.
Theo các tin báo chí dẫn lại khuyến cáo của Cục Cảnh sát giao thông, người dân nên tra cứu vi phạm qua trang csgt.vn hoặc ứng dụng VNeTraffic, không bấm đường link lạ và không cung cấp tài khoản, mật khẩu, mã OTP. Chúng tôi chưa xem văn bản gốc của các khuyến cáo này.
Can thiệp vào việc xử lý vi phạm là hành vi bị cấm
Kể cả khi người quảng cáo thật sự “có quan hệ”, việc đó cũng không hợp pháp. Khoản 23 Điều 9 Luật 36/2024 liệt kê trong các hành vi bị nghiêm cấm:
“Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp của bản thân hoặc người khác để vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ hoặc can thiệp, tác động vào quá trình xử lý vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.”
Khoản 25 cùng điều cấm “khai báo gian dối hoặc cung cấp thông tin, tài liệu không đúng sự thật để trốn tránh trách nhiệm khi bị phát hiện vi phạm”. Một số lời mời gợi ý “khai người khác cầm lái” để thoát lỗi; làm theo có thể khiến chính bạn rơi vào hành vi bị cấm.
Chúng tôi không khẳng định ai sẽ bị xử lý theo điều nào, vì còn tùy hồ sơ cụ thể và cơ quan có thẩm quyền. Điều rõ ràng là lời hứa “gỡ lỗi” hoặc là lừa đảo, hoặc là việc luật cấm.
Dấu hiệu nhận ra lời mời xóa lỗi phạt nguội lừa đảo
- Hứa kết quả chắc chắn: “xóa trong ngày”, “gỡ sạch dữ liệu”, “không cần đến cơ quan công an”.
- Đòi chuyển tiền trước vào tài khoản cá nhân, gọi là phí hồ sơ hay phí “bôi trơn”.
- Xin ảnh giấy tờ: căn cước, giấy đăng ký xe, giấy phép lái xe, kèm ảnh chân dung.
- Gửi đường link hoặc tệp cài đặt để “tra cứu nhanh” hay “xác thực định danh”.
- Hỏi mã OTP hoặc mật khẩu tài khoản định danh điện tử, tài khoản ngân hàng.
- Giục gấp, dọa hậu quả nặng nề nếu không làm ngay; chỉ liên lạc qua tin nhắn, không địa chỉ kiểm chứng được.
Gặp một dấu hiệu là nên dừng. Biến thể tin nhắn giả danh cơ quan chức năng có trong bài tin nhắn giả danh CSGT báo phạt nguội.
Rủi ro khi đưa thông tin xe và giấy tờ cho người lạ
Mất khoản phí ban đầu thường chỉ là bước một:
- Biển số và ảnh giấy đăng ký xe giúp kẻ gian quay lại đòi thêm tiền vì “hồ sơ phát sinh”.
- Ảnh căn cước và ảnh chân dung có thể bị dùng để mở tài khoản, vay tiền đứng tên bạn.
- Mã OTP và mật khẩu cho phép chiếm tài khoản ngân hàng hoặc tài khoản định danh.
Với xe thuê, giấy đăng ký đứng tên cửa hàng; gửi ảnh giấy tờ đó cho người lạ là đưa thông tin của người khác ra ngoài.
Cách xử lý đúng khi vừa nhận thông báo vi phạm
- Tự tra cứu bằng cách gõ tay địa chỉ csgt.vn hoặc mở ứng dụng VNeTraffic; cách đọc từng mục có trong bài xem thông báo vi phạm trên VNeTraffic.
- Liên hệ đơn vị giải quyết ghi trên thông báo, qua số điện thoại trên đó, không qua số lạ nhắn tới.
- Nếu thấy lỗi chưa đúng, dùng quyền giải trình. Điểm c khoản 1 Điều 72 Luật 36/2024 ghi người điều khiển phương tiện có quyền “giải trình, khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật”. Cách chuẩn bị có trong bài không đồng ý với lỗi trong thông báo phạt nguội.
- Chỉ nộp tiền khi đã có quyết định xử phạt, qua kênh ghi trên quyết định, và giữ biên lai.
Lỡ gửi thông tin hoặc đã chuyển tiền
Làm ngay, theo thứ tự:
- Gọi tổng đài ngân hàng của chính bạn để báo giao dịch đáng ngờ, khóa thẻ hoặc tài khoản nếu cần.
- Đổi mật khẩu tài khoản ngân hàng, thư điện tử và tài khoản định danh điện tử; đăng xuất khỏi thiết bị lạ.
- Chụp lại tin nhắn, số tài khoản nhận tiền, đường link, rồi trình báo công an nơi gần nhất; khẩn cấp thì gọi 113.
Không ai bảo đảm lấy lại được tiền. Các bước làm việc với ngân hàng có trong bài nghi đã chuyển tiền cho kẻ lừa đảo.
Khi xe đang thuê ở Hà Nội
Thông báo gửi tới người đứng tên xe, tức cửa hàng, nên hãy cùng cửa hàng đối chiếu thời điểm vi phạm với lịch trình, chẳng hạn hôm đó bạn qua Hoàn Kiếm hay chỉ quanh Long Biên, Gia Lâm. Trách nhiệm cần xác nhận trực tiếp. Với Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, bạn gọi số chính thức 0942467674 trong giờ 09:00–21:00. Cửa hàng không cần mã OTP hay mật khẩu của bạn để kiểm tra vi phạm. Xem thêm bài xe thuê theo tháng bị phạt nguội.
Nguồn đối chiếu
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025, đối chiếu theo Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: khoản 23 và 25 Điều 9, Điều 67, điểm c khoản 1 Điều 72.
- Trang thông tin của Cục Cảnh sát giao thông: csgt.vn. Nội dung khuyến cáo được tóm tắt theo báo chí.
Tóm lại
Không dịch vụ nào được phép xóa hay gỡ vi phạm thay cơ quan chức năng; cái giá của lời mời đó thường là tiền, giấy tờ và tài khoản của bạn. Hãy tự tra cứu, giải trình đúng kênh khi thấy sai. Các bài cùng chủ đề nằm ở mục phạt nguội và chuyên mục an toàn và pháp lý.