Tan tiệc ở một tòa nhà tại Long Biên, nhiều người nghĩ phần đường còn lại chỉ là sân và hầm xe, cầm lái nốt cũng chẳng sao. Câu hỏi uống rượu chạy xe trong khu đô thị có bị coi là vi phạm hay không phụ thuộc vào hai chữ “đường bộ” trong luật. Bài này đọc điều luật, nói rõ chỗ chưa kết luận được và không nêu mức phạt. Thông điệp không đổi: đã uống thì không lái. Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng.
Điều 9 khoản 2 cấm gì và chữ “đường bộ” nằm ở đâu
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 ghi ở Điều 9 khoản 2 một hành vi bị nghiêm cấm:
“Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Điều khoản không nhắc quãng đường hay tốc độ, nhưng chỉ nhắm tới “phương tiện tham gia giao thông đường bộ”. Điều 2 khoản 3 giải thích cụm này:
“Phương tiện tham gia giao thông đường bộ là phương tiện giao thông đường bộ tham gia giao thông trên đường bộ.”
Vậy câu hỏi nằm ở chữ cuối: nơi xe chạy có phải “đường bộ” hay không. Bản hợp nhất Luật 36/2024 mà bài đã đọc không tự định nghĩa chữ này. Định nghĩa nằm ở văn bản khác là Luật Đường bộ số 35/2024/QH15, và bài không có bản nguyên văn của luật đó.
Luật Đường bộ nói gì về đường nội bộ, sân chung cư và hầm gửi xe
Mọi điều dưới đây là theo tóm tắt các nguồn tìm được, chưa đối chiếu Công báo.
-
Đường bộ: Điều 2 giải thích đường bộ gồm đường, cầu, cống, hầm đường bộ, bến phà, cầu phao, đường cứu nạn và các công trình phụ trợ gắn liền với đường bộ.
-
Đường nội bộ: luật có định nghĩa riêng, tóm lại là đường trong phạm vi khu chung cư, khu đô thị, khu công nghiệp, cơ quan và chỉ phục vụ những người được phép vào, ra khu đó. Cách phân loại đường bộ theo cấp quản lý xếp đường nội bộ vào nhóm đường chuyên dùng.
-
Sân chung cư và hầm gửi xe: các nguồn bài tìm được không nói thẳng hai nơi này thuộc nhóm nào.
Các nguồn ghi số điều, số khoản không hoàn toàn giống nhau, nên bài không nêu số khoản. Việc luật xếp đường nội bộ vào hệ thống phân loại đường bộ cho thấy bài chưa tìm được cơ sở cho câu “khu nội bộ nào cũng nằm ngoài luật”. Nhưng luật xử phạt nồng độ cồn áp dụng thế nào tại một khu cụ thể thì không nguồn nào nói trực tiếp.
Ở chiều ngược lại, một bài tư vấn về va chạm ô tô trong hầm chung cư cho rằng hầm để xe của tòa nhà không thuộc mạng lưới giao thông đường bộ, nên không áp dụng xử phạt giao thông đường bộ ở đó. Bài đó nói về va chạm chứ không về nồng độ cồn, và chỉ là bài tư vấn, không phải văn bản luật.
Vì các nguồn lệch nhau, bài nói thẳng: không thể kết luận chung. Còn tùy từng nơi và cách xác định của cơ quan có thẩm quyền. Bài không khẳng định khu nội bộ nào đó là nơi không bị xử lý, cũng không khẳng định nơi nào nhất định bị xử lý.
Khi uống rượu chạy xe trong khu đô thị, ba nơi cần tách riêng
-
Sân chung cư: nơi cư dân đi bộ, trẻ em chơi và xe ra vào cổng. Ai được vào sân do khu nhà quy định, bài không suy ra kết luận pháp lý từ đó.
-
Đường nội bộ khu đô thị: có định nghĩa riêng trong Luật Đường bộ, nhưng một con đường cụ thể thuộc loại nào thì cần hồ sơ quản lý của chính khu đó. Bài không thể xác định thay.
-
Hầm gửi xe: “hầm đường bộ” trong luật, chẳng hạn Điều 26 của Luật 36/2024 về giao thông trong hầm đường bộ, là công trình nằm trên tuyến đường. Hầm gửi xe của một tòa nhà có thuộc nhóm đó hay không là câu hỏi riêng, bài không kết luận.
Dù có bị coi là vi phạm hành chính hay không, rủi ro vẫn còn nguyên
Khu nội bộ thường đông người đi bộ hơn một con phố: trẻ em chạy ra từ sảnh, người dắt chó, xe ra vào hầm bất chợt, cột bê tông và góc cua khuất tầm nhìn. Người đã uống phản xạ chậm hơn, và dốc hầm không tha cho một cú lạng tay.
Về trách nhiệm dân sự, Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, theo tóm tắt nhiều nguồn, quy định người xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ khi luật có quy định khác. Nếu hậu quả nặng, có thể phát sinh trách nhiệm khác do cơ quan có thẩm quyền xác định; bài không nêu số điều.
Đừng xem khu nội bộ là vùng an toàn để đi tiếp
Điều 9 khoản 2 không nêu điều kiện nào về quãng đường. Đoạn ngắn từ hầm lên sảnh hay từ cổng vào sân không phải ngoại lệ mà bài tìm thấy trong câu chữ của khoản này.
Bài cũng không hướng dẫn và không khuyến khích dùng khu nội bộ để đi vòng tránh nơi kiểm tra. Đoạn từ cổng ra đường phố là nơi xe cộ tham gia giao thông bình thường.
Về nhà thế nào khi đã uống
-
Tiệc ngay trong tòa nhà hoặc khu: để xe yên chỗ, về căn hộ hoặc ở lại nhà người quen. Lấy xe vào hôm sau; chỉ thời gian mới giúp cơ thể đào thải cồn, các mẹo thì không.
-
Phải ra khỏi khu: gọi taxi, xe ôm hoặc nhờ người hoàn toàn không uống chở về.
Với xe thuê, nguyên tắc như xe nhà: đã uống thì không lái. Chính sách của cửa hàng khi xe để qua đêm hoặc xảy ra sự cố trong khu nội bộ cần hỏi và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00 và không nhận, trả xe ngoài giờ. Bạn đang tìm hiểu thuê xe máy ở Hà Nội có thể xem thêm mục sự cố khi thuê xe hoặc trang liên hệ.
Nguồn tham khảo và lưu ý
Tình huống cụ thể nên hỏi luật sư hoặc cơ quan có thẩm quyền.
-
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: đã đọc nguyên văn Điều 2 khoản 3, Điều 9 khoản 2 và tên Điều 26.
-
Luật Đường bộ số 35/2024/QH15 (định nghĩa đường bộ, đường nội bộ, phân loại đường): theo tóm tắt các trang tra cứu pháp luật, chưa đối chiếu Công báo, số khoản ghi không thống nhất.
-
Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 584): theo tóm tắt nhiều nguồn, chưa đối chiếu Công báo.
-
Nghị định 168/2024/NĐ-CP: chỉ nêu tên, không nêu mức phạt.
Tóm lại, khu đô thị, sân hay hầm có bị coi là đường bộ hay không vẫn còn để ngỏ, và câu trả lời an toàn không phụ thuộc vào đó: đã uống thì không lái. Các bài khác nằm trong mục nồng độ cồn và chuyên mục an toàn và pháp lý.