Bạn vừa nhận xe máy thuê ở Hà Nội, móc túi đồ lên đuôi xe, vắt áo mưa sau yên rồi chạy đi. Ít ai nghĩ rằng biển số xe máy bị che khuất theo cách đó có thể khiến camera không đọc được, hoặc đọc nhầm, và người cầm lái phải giải thích về sau. Bài này hướng dẫn người nhận xe thuê kiểm tra tấm biển trước khi chạy, xếp đồ sao cho không lấp biển, và biết lúc nào phải báo cửa hàng thay vì tự xử lý.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Bài không nêu mức phạt; mức xử phạt cụ thể hãy đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Luật nói gì về biển số bị che, bị cong
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 có hai chỗ liên quan trực tiếp đến tấm biển sau đuôi xe của bạn:
- Điều 35 khoản 1 điểm a: xe cơ giới tham gia giao thông phải được cấp chứng nhận đăng ký xe và gắn biển số xe theo quy định của pháp luật.
- Điều 9 khoản 17: trong danh sách hành vi bị nghiêm cấm có “gắn biển số xe không đúng vị trí; bẻ cong, che lấp biển số xe; làm thay đổi chữ, số, màu sắc, hình dạng, kích thước của biển số xe”.
Tấm biển có đọc được hay không vì thế không chỉ là việc của cửa hàng. Túi đồ của bạn trùm lên biển thì người cầm lái khó nói đó không phải lỗi của mình.
Còn một lý do thực tế. Điều 67 của Luật liệt kê các biện pháp phát hiện vi phạm, trong đó có hệ thống camera trên tuyến giao thông, trong đô thị và dữ liệu thu thập từ thiết bị của tổ chức, cá nhân. Hình ảnh được đối chiếu theo biển số; biển mờ, cong hoặc bị lấp một phần dễ bị đọc sai ký tự, làm rõ sau đó tốn thời gian của cả bạn lẫn cửa hàng.
Biển số xe máy bị che khuất thường do đâu
Trên xe thuê, biển hiếm khi bị che vì cố ý; phần lớn do cách xếp đồ và thời tiết.
Túi đồ và giỏ treo đuôi xe
Túi siêu thị móc vào tay dắt sau, túi rau mua ở chợ Long Biên treo lủng lẳng: đứng yên trông ổn, chạy một đoạn là túi đung đưa rồi rủ xuống đúng vùng biển số.
Áo mưa và tấm phủ
Áo mưa cánh dơi của người ngồi sau, hoặc áo mưa gấp vội vắt qua đuôi yên, là thủ phạm quen thuộc mùa mưa. Cách mặc áo mưa để lộ đèn hậu và biển đã có bài riêng: áo mưa trùm che đèn hậu, xi nhan và biển số.
Thùng, hộp chở hàng quá khổ
Thùng xốp, hộp các-tông buộc trên giá sau mà rộng hơn đuôi xe sẽ chìa xuống che mép trên của biển. Khách thuê chở đồ chuyển nhà trong ngày hay gặp tình huống này.
Bùn đất và nước bắn
Sau một trận mưa lớn, chạy qua những đoạn đường đọng nước ven đê hay công trình đang thi công ở Gia Lâm, Đông Anh, bùn có thể bám kín mấy ký tự cuối. Từ phía sau nhìn không thấy, người cầm lái càng không biết.
Kiểm tra biển số xe thuê trong hai phút trước khi chạy
Ốc bắt và giá đỡ đã có trong bài biển số xe thuê mờ, cong hoặc lỏng ốc. Ở đây chỉ hỏi một câu: xếp đồ xong rồi, biển còn đọc được không.
- Xếp đồ trước, kiểm tra sau. Kiểm tra lúc xe còn trống không nói lên điều gì.
- Lùi ra sau vài bước. Nhìn ngang tầm mắt người đi phía sau và đọc to từng ký tự. Phải nghiêng đầu mới thấy là biển đã bị che một phần.
- Nhìn chéo từ hai bên. Camera không phải lúc nào cũng đặt thẳng sau xe; xem vạt áo hay quai túi có lấp mép biển không.
- Lắc nhẹ đuôi xe. Túi lỏng mà rủ xuống chạm biển khi lắc thì lúc chạy chắc chắn sẽ che.
- Chụp một tấm ảnh đuôi xe kèm biển rõ ràng, làm bằng chứng nếu sau này có tranh luận về tình trạng tấm biển.
Buổi tối, kiểm tra thêm đèn soi biển. Đèn tắt thì biển gần như vô hình từ xa; xem bài đèn soi biển số xe thuê tắt khi đi buổi tối.
Xếp đồ sao cho không che biển
- Ưu tiên sàn để chân hoặc móc treo phía trước, đồ nặng đặt thấp.
- Ba lô để người ngồi sau đeo trên vai, không buộc trên đuôi xe.
- Túi nilon không treo vào tay dắt sau; nếu buộc lên giá thì chằng chặt để túi không rủ dưới mép yên.
- Thùng, hộp to hơn đuôi xe thì cân nhắc gọi dịch vụ chở hàng. Luật cũng cấm chở hàng phải chằng buộc mà không chằng buộc đúng quy định (Điều 9 khoản 13), nên chở cồng kềnh là rủi ro kép.
- Áo mưa gấp gọn cất vào cốp, đừng vắt hờ sau yên.
Khi dừng đổ xăng hay dừng mua đồ dọc đường Nguyễn Văn Cừ, Ngọc Lâm, liếc lại đuôi xe một lần. Đồ thường xê dịch sau vài đoạn ổ gà.
Biển số mờ có bị phạt và khi nào phải báo cửa hàng
Nhiều người hỏi biển số mờ có bị phạt không. Bài này không nêu mức phạt cụ thể. Điều chắc chắn theo Luật 36/2024 là hành vi che lấp, bẻ cong biển bị cấm, và xe phải gắn biển đúng quy định. Mức xử lý từng hành vi do nghị định xử phạt quy định và có thể được sửa đổi; hãy tra văn bản hiện hành trước khi kết luận.
Với xe thuê, chia thành hai trường hợp:
Biển chỉ bẩn bề mặt. Bùn đất bám có thể lau bằng khăn ẩm. Lau nhẹ, không dùng vật sắc cạo vì dễ làm trầy lớp sơn phản quang.
Biển cong, nứt, mờ chữ, lỏng ốc hoặc gắn lệch. Đây là chuyện của cửa hàng. Đừng tự uốn, tự tháo, tự bắt thêm ốc hay gắn khung trang trí. Tự uốn có thể làm nứt biển; tự tháo lắp có thể khiến biển bị gắn không đúng vị trí, chính là hành vi bị cấm ở Điều 9 khoản 17. Chụp ảnh tấm biển rồi báo cửa hàng.
Nếu thuê ở cửa hàng Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, bạn gọi 0942467674 trong giờ 09:00–21:00 để cửa hàng xem và xử lý. Cách hỗ trợ cụ thể, thời gian và chi phí nếu cần đổi xe hay giao nhận, hãy xác nhận trực tiếp trước. Nếu biển rơi hẳn giữa đường, xem thêm xe máy thuê rơi biển số khi đang chạy.
Nguồn đối chiếu
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: Điều 9 khoản 13 và 17, Điều 35 khoản 1, Điều 67; đối chiếu theo Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH.
Quy định có thể thay đổi; nội dung trên là thông tin tham khảo, không thay cho văn bản pháp luật.
Tóm lại
Xếp đồ xong mới kiểm tra biển, đứng sau xe đọc to từng ký tự, nhìn chéo hai bên và chụp một tấm ảnh. Bẩn thì lau, còn cong, mờ, lỏng thì báo cửa hàng, không tự sửa. Các bài khác ở mục phạt nguội và chuyên mục an toàn và pháp lý.