Tấm bằng để trong ví nhiều năm, đến lúc lấy ra thì chữ đã mờ, góc thẻ nứt gãy, hoặc ảnh bong khỏi mặt bìa. Bằng lái xe máy bị hỏng như vậy khiến nhiều người lo hai chuyện: còn dùng được không, và đổi lại có phải thi lại không. Bài này đi theo đúng thứ tự đó: tự đánh giá tấm thẻ, điều luật nói gì, chuẩn bị hồ sơ đổi, và cách xử lý khi đã thất lạc hồ sơ gốc.
Bằng lái xe máy bị hỏng đến mức nào thì nên đổi
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 dùng cụm từ “giấy phép lái xe bị hỏng không còn sử dụng được” tại điểm b khoản 2 Điều 62. Luật không liệt kê tiêu chí thế nào là “không còn sử dụng được”. Vì vậy, cách thực tế là tự hỏi: người kiểm tra có đọc và đối chiếu được tấm thẻ này không?
Hãy soi tấm bằng dưới ánh sáng tốt và kiểm tra lần lượt:
- Số giấy phép lái xe còn đọc rõ từng chữ số.
- Họ tên, ngày sinh không bị mất nét.
- Ảnh chân dung còn dính chắc và nhận ra được mặt bạn.
- Hạng bằng ghi trên thẻ còn đọc được.
- Thẻ còn nguyên khối, không gãy rời, không tách lớp.
Thiếu bất kỳ điểm nào, bạn nên làm thủ tục đổi sớm. Mờ một góc trang trí mà các thông tin trên vẫn rõ thì chưa gấp, nhưng nên chụp lại hai mặt thẻ ngay để lưu.
Mờ chữ, gãy thẻ hay bong ảnh: mỗi kiểu nên làm gì
Chữ bị mờ
Thường gặp với bằng hay bị cọ xát trong ví, hoặc để gần nguồn nhiệt như cốp xe dưới nắng. Đừng tô lại chữ bằng bút; tấm thẻ bị viết đè dễ bị nghi chỉnh sửa và khó đối chiếu hơn.
Thẻ bị gãy
Gãy đôi hoặc nứt dọc thẻ là kiểu hỏng khó cãi nhất. Đừng dán băng keo hay keo dính để ghép lại. Hãy giữ nguyên các mảnh trong một túi nhỏ và mang theo khi nộp hồ sơ.
Ảnh bị bong
Với bằng bìa giấy cũ, ảnh dán có thể bong mép rồi rơi hẳn. Không tự dán ảnh mới vào: tấm bằng có ảnh không phải ảnh gốc là chuyện bạn không muốn phải giải thích. Giữ ảnh cũ nếu còn, và đi đổi.
Đổi bằng lái bị mờ: luật có bắt thi lại không
Đây là câu hỏi chính của bài. Điều 62 Luật 36/2024/QH15 tách hai việc khác nhau:
- Khoản 1: giấy phép lái xe được cấp cho người tham dự kỳ sát hạch lái xe có kết quả đạt yêu cầu. Đây là cấp mới.
- Khoản 2: người có giấy phép lái xe được đổi, cấp lại trong các trường hợp được liệt kê, trong đó có giấy phép bị mất và giấy phép bị hỏng không còn sử dụng được.
Nói cách khác, bằng hỏng được luật xếp vào diện đổi, cấp lại cho người đã có giấy phép, không phải diện cấp mới qua sát hạch. Trong Điều 62, mình không thấy yêu cầu sát hạch lại đối với trường hợp đổi do hỏng. Tuy vậy, điều kiện chi tiết do thông tư của Bộ Công an quy định, nên hãy xác nhận khi nộp hồ sơ, nhất là khi tấm bằng của bạn cấp đã lâu.
Hai điểm liên quan nên biết:
- Theo khoản 5 Điều 57, giấy phép hạng A1, A, B1 không thời hạn, nên bằng xe máy hỏng không bị vướng chuyện quá hạn như các hạng có thời hạn.
- Theo khoản 4 Điều 58, giấy phép sau khi đổi, cấp lại được giữ nguyên số điểm của giấy phép trước đó.
Nếu bằng của bạn là A1 cấp trước năm 2025, bằng mới sẽ ghi hạng A kèm điều kiện hạn chế theo điểm a khoản 3 Điều 89; giải thích chi tiết ở bài bằng A1 cấp trước năm 2025 khi đổi, cấp lại sẽ ghi hạng gì.
Chuẩn bị hồ sơ đổi và nơi nộp ở Hà Nội
Từ năm 2025, thủ tục đổi giấy phép lái xe do ngành công an thực hiện. Ở Hà Nội, hãy thử nộp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia trước; nếu không nộp được, đến Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố hoặc công an xã, phường có bố trí điểm tiếp nhận. Không phải phường nào cũng nhận hồ sơ này, nên người ở Long Biên, Cầu Giấy hay Tây Hồ đều nên kiểm tra danh sách mới nhất trước khi đi.
Gợi ý chuẩn bị, rồi đối chiếu với mục thủ tục trên cổng:
- Căn cước còn hiệu lực.
- Tấm bằng hỏng, kể cả mảnh gãy và ảnh bong nếu còn.
- Ảnh chụp hai mặt bằng từ trước, nếu có, để khai thông tin nhanh hơn.
- Giấy khám sức khỏe, nếu thủ tục yêu cầu với trường hợp của bạn.
- Đã giải quyết xong vi phạm giao thông, nếu có, vì khoản 4 Điều 62 quy định chưa đổi, cấp lại cho người chưa thực hiện xong yêu cầu xử lý vi phạm.
Lệ phí thu theo mức hiện hành, hiển thị ở bước thanh toán hoặc niêm yết tại nơi nộp.
Mất hồ sơ gốc bằng lái thì có đổi được không
Nhiều người từng nghe phải có “hồ sơ gốc”, tức tập giấy tờ lúc học, thi bằng, và lo vì đã thất lạc từ lâu. Theo hướng dẫn được ngành công an phổ biến, hồ sơ đổi được đối chiếu với dữ liệu giấy phép lái xe trên hệ thống; nếu hệ thống chưa có dữ liệu tấm bằng, cơ quan tiếp nhận sẽ xác minh trước khi giải quyết. Mình chưa đối chiếu được nguyên văn thông tư hiện hành về việc có còn đòi nộp hồ sơ gốc hay không, nên đừng tự kết luận.
Cách làm an toàn: thử nộp trực tuyến để xem hệ thống có nhận ra số bằng không. Nếu không, mang bằng hỏng và căn cước đến Phòng Cảnh sát giao thông để được hướng dẫn trực tiếp. Tấm thẻ càng đọc được số bằng thì việc tra cứu càng thuận lợi, thêm lý do để đi đổi sớm, trước khi chữ mờ hẳn.
Bằng hỏng và chuyện thuê xe ở Hà Nội
Khi thuê xe, cửa hàng cần nhìn rõ số bằng, họ tên và hạng. Tấm thẻ mờ đến mức không đọc được sẽ gây khó cho cả hai bên. Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, chỉ cho thuê xe, không làm dịch vụ giấy tờ; nếu bằng của bạn đang hỏng hoặc đang chờ đổi, hãy hỏi trước qua số 0942467674. Khi mất hẳn bằng, xem bài mất bằng lái xe máy xin cấp lại thế nào.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: Điều 57, Điều 58, Điều 62, Điều 89.
- Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH.
- Thông tư số 108/2026/TT-BCA của Bộ Công an về sát hạch, cấp giấy phép lái xe, thay thế Thông tư số 12/2025/TT-BCA từ ngày 01/7/2026.
- Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; hãy xác nhận tại cơ quan cấp giấy phép lái xe trước khi làm thủ tục.
Tóm lại
Bằng mờ, gãy hay bong ảnh thuộc diện đổi theo Điều 62, và điều luật này không đặt yêu cầu thi lại cho trường hợp đó. Hãy đổi sớm khi số bằng còn đọc được. Các bài khác nằm ở mục giấy phép lái xe và chuyên mục an toàn và pháp lý.