Xử phạt vi phạm giao thông xe máy hiện được tính theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nên khi bị CSGT lập biên bản, câu hỏi đầu tiên của người đi xe máy thường là: phạt theo nghị định nào, bao nhiêu tiền, và có bị trừ điểm hay tước giấy phép lái xe không. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/01/2025 và thay thế Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Bài này giải thích cấu trúc của khung xử phạt dành cho xe máy và những điểm người thuê xe cần nắm để không đọc nhầm mức phạt.
Nghị định 168/2024 thay đổi gì
Nghị định 168/2024/NĐ-CP tổ chức lại khung xử phạt vi phạm giao thông đường bộ theo nền pháp luật mới, trong đó riêng nhóm xe mô tô, xe gắn máy được quy định tập trung trong một điều về các hành vi vi phạm của người điều khiển xe máy, từ không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người, chạy sai làn đến không tuân thủ đèn tín hiệu. So với Nghị định 100/2019/NĐ-CP trước đây, nhiều mức phạt được nâng khung và quan trọng hơn là bổ sung cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe áp dụng song song với hình thức phạt tiền.
Điểm cần hiểu đúng: mức phạt trong nghị định là khung, tức có khoảng tối thiểu và tối đa, và người có thẩm quyền quyết định mức cụ thể trong khung theo tình tiết tăng giảm. Vì vậy hai người cùng một lỗi có thể nhận số tiền phạt khác nhau. Mức phạt dành cho cá nhân; khi người điều khiển là khách thuê xe, trách nhiệm vẫn tính trên người lái, không chuyển cho cửa hàng cho thuê.
Cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe
Ngoài phạt tiền, nhiều lỗi của người đi xe máy còn bị trừ điểm giấy phép lái xe theo chế độ điểm hiện hành. Cách vận hành tóm tắt: giấy phép lái xe có số điểm nhất định cho mỗi chu kỳ; mỗi vi phạm bị trừ số điểm tương ứng theo bảng quy định; khi điểm bị trừ hết, người lái không còn giấy phép lái xe hợp lệ và phải đáp ứng các điều kiện quy định mới được cấp lại. Với người đi xe hằng ngày ở Hà Nội, hệ quả này nặng hơn khoản tiền, vì mất giấy phép theo chu kỳ đồng nghĩa mất phương tiện đi làm.
Cũng vì thế, khi nhận biên bản, nên đọc kỹ mục hình thức bổ sung, không chỉ mục số tiền. Nếu trong biên bản ghi trừ điểm, số điểm đó ảnh hưởng cả chu kỳ lái còn lại của bạn, và lỗi nhỏ lặp lại vài lần có thể cộng dồn thành mất giấy phép. Nếu không đồng ý với nội dung biên bản, người bị xử phạt có quyền trình bày ý kiến và ghi rõ nội dung trình bày trước khi ký; trường hợp không đồng ý với quyết định xử phạt, có thể khiếu nại theo trình tự pháp luật hiện hành.
Cách thực tế nhất là đọc kỹ biên bản ngay tại chỗ: họ tên, số giấy phép lái xe, hành vi bị ghi và điều khoản áp dụng, vì thông tin sai đều phải sửa bằng thủ tục về sau. Nộp phạt đúng nơi ghi trên biên bản và giữ biên lai cho tới khi hồ sơ được xóa.
Các lỗi thường gặp khi xử phạt vi phạm giao thông xe máy
Theo dõi thực tế dừng xe ở các ngã tư Hà Nội, các lỗi thuộc khung xử phạt xe máy gặp nhiều nhất gồm: không đội mũ bảo hiểm hoặc đội không cài quai; chở quá số người được phép; không giữ đúng làn đường hoặc đi ngược chiều; không tuân thủ đèn tín hiệu; không mang giấy tờ xe theo quy định; và vi phạm nồng độ cồn, nhóm lỗi có khung phạt tiền cao nhất kèm tước giấy phép lái xe ở mức nghiêm trọng. Với khách thuê xe, việc không mang đủ giấy tờ xe và đăng ký không khớp tình trạng xe là hai lỗi phát sinh từ khâu nhận xe, hoàn toàn phòng tránh được nếu kiểm tra trước.
Trường hợp vi phạm bị ghi nhận qua camera giữa kỳ thuê thì xử lý theo thông báo gửi chủ xe rồi chuyển tới người điều khiển, trình tự đã tóm tắt trong bài tra cứu phạt nguội bằng cách nào. Khi bị dừng xe trực tiếp, cách trình bày giấy tờ và hợp tác đúng trình tự xem trong bài giấy tờ xe thuê cần có mặt khi bị kiểm tra.
Đọc khung phạt như thế nào cho đúng
Ba nguyên tắc khi tự tra cứu mức phạt: một, đọc đúng văn bản hiệu lực tại thời điểm vi phạm, hiện nay là Nghị định 168/2024/NĐ-CP, không dùng bài viết theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP cũ; hai, xem đúng điều khoản dành cho xe máy, vì cùng một lỗi nhưng khung phạt của ô tô và xe máy khác nhau; ba, kiểm tra văn bản sửa đổi bổ sung phát hành sau nghị định gốc, vì một số mức phạt và điểm trừ đã được điều chỉnh sau kỳ ban hành. Nguồn tra cứu an toàn là cổng thông tin điện tử Chính phủ và trang chính thức của cơ quan quản lý giao thông.
Tổng hợp các quy định giao thông áp dụng cho người đi xe máy đặt tại trang quy định giao thông.
Kết luận về nghị định xử phạt xe máy
Nghị định 168/2024/NĐ-CP là khung xử phạt hiện hành cho vi phạm giao thông của xe máy, với khung tiền theo từng lỗi, cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe và hình thức bổ sung ở các lỗi nghiêm trọng. Đọc đúng văn bản, đúng điều khoản xe máy và đúng văn bản sửa đổi là ba bước tra cứu chuẩn. Khi cần thuê xe máy tại Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674.
Nguồn tham khảo
Văn bản chính thức: Nghị định 168/2024/NĐ-CP trên cổng thông tin điện tử Chính phủ.
Lưu ý: mức phạt và quy định có thể thay đổi, kiểm tra văn bản mới nhất trước khi áp dụng.