Đèn còi xe máy quy định như thế nào là câu hỏi ít ai nhớ tới, cho tới khi xe xuống đèn hoặc bị dừng xe kiểm tra. Bài này tóm lại quy định hiện hành về đèn tín hiệu, đèn chiếu sáng và còi trên xe máy: xe phải có những gì, dùng đúng lúc nào, và hành vi nào dễ dẫn tới xử phạt khi bạn đang đi xe giữa Hà Nội.
Đèn còi xe máy quy định bắt buộc những thiết bị nào
Theo quy định về phương tiện giao thông đường bộ, xe máy khi lưu thông phải được trang bị đầy đủ và hoạt động tốt hệ thống đèn chiếu sáng, gồm đèn pha dùng để chiếu xa và đèn chiếu gần dùng trong đô thị, cùng đèn báo rẽ và đèn phanh phía sau. Đèn chiếu gần và đèn chiếu sáng phía sau phải là màu quy định; đèn rẽ phải nhấp nháy đúng nhịp khi bật. Còi xe phải là loại có cường độ âm phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật đối với xe mô tô.
Với xe máy điện, nguyên tắc không thay đổi: xe vẫn phải có đủ đèn, còi và hoạt động đúng trước khi ra đường. Người thuê xe nên bật thử toàn bộ đèn, bấm còi và kiểm tra đèn phanh trước khi rời cửa hàng, vì thiết bị đèn thiếu hoặc hỏng được tính là lỗi của người điều khiển khi lưu thông, dù xe là của bên cho thuê.
Dùng đèn đúng lúc nào
Quy định hiện hành yêu cầu bật đèn chiếu sáng khi trời tối hoặc khi sương mù, thời tiết giảm tầm nhìn, và khi phương tiện chạy trong hầm đường bộ. Trong đô thị hoặc trên đường có ánh sáng đủ, xe máy chỉ dùng đèn chiếu gần; đèn pha chỉ dùng khi đường vắng hoặc tầm nhìn bị che khuất, và tuyệt đối không chỉnh đèn chiếu thẳng gây chói mắt xe ngược chiều. Đèn báo rẽ phải bật trước khi chuyển hướng đủ sớm để người cùng chiều nhận biết.
Ba sai lầm thường gặp ở Hà Nội: một là chạy đêm chỉ dựa đèn điện thoại thay vì đèn chiếu sáng của xe; hai là bật đèn pha ngay giữa phố sáng gây chói; ba là để hỏng đèn phanh sau mà không biết, bởi người lái ít khi quan sát phía sau xe mình. Thói quen kiểm tra trước mỗi chuyến đi tối chỉ mất một phút nhưng giúp tránh cả lỗi vi phạm lẫn va chạm từ phía sau.
Còi dùng thế nào cho đúng
Còi trên xe máy là thiết bị báo hiệu, dùng trong tình huống cần thiết: khi vượt xe, khi qua ngã tư không đèn tín hiệu, khi có chướng ngại vật hoặc người đi bộ băng ngang. Quy định hiện hành về trật tự an toàn giao thông yêu cầu không sử dụng còi trong khoảng thời gian đêm khuya trong khu đô thị, trừ các xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ; do đó từ khoảng 22 giờ đến sáng sớm, khi đi qua khu dân cư hay gần khu vực bệnh viện, trường học, hãy ưu tiên giảm tốc và nhường đường thay vì bấm còi.
Không nên dùng còi liên tục, dài hơi hoặc bấm còi tỏ thái độ khi bị chặn đường: ngoài chuyện vi phạm quy định sử dụng còi, tiếng còi trong đô thị còn dễ khiến người đi bộ hoảng, phản xạ sai. Một quy tắc thực tế: nếu phải bấm còi quá hai lần liên tiếp trong cùng tình huống, tức là bạn đang đi nhanh hơn mức an toàn của khu vực đó, và cách xử lý đúng là giảm tốc chứ không phải tiếp tục bấm.
Vi phạm bị xử lý thế nào
Không sử dụng đèn chiếu sáng khi chạy trong điều kiện bắt buộc, dùng đèn không đúng hoặc sử dụng còi không đúng quy định là các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, bị xử phạt theo khung hiện hành tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP và có thể kèm trừ điểm giấy phép lái xe theo chế độ điểm hiện hành. Mức cụ thể thay đổi theo từng kỳ văn bản, nên khi cần tra cứu chính xác, hãy đọc trực tiếp nghị định trên cổng thông tin điện tử Chính phủ thay vì tin lại con số rải trên mạng xã hội.
Riêng với xe thuê, nếu phát hiện đèn hoặc còi không hoạt động ngay khi nhận xe , hãy yêu cầu bên cho thuê đổi xe hoặc khắc phục trước khi ký biên bản giao nhận. Bằng chứng ghi hình tình trạng xe lúc nhận sẽ giúp phân định trách nhiệm rõ hơn, theo kinh nghiệm đã chia sẻ trong bài giấy tờ xe thuê cần có mặt khi bị kiểm tra.
Ghép với tín hiệu và biển báo
Đèn và còi chỉ có ý nghĩa khi kết hợp đúng tín hiệu giao thông. Đèn đỏ luôn phải dừng hẳn sau vạch, đèn vàng không phải là tín hiệu tăng tốc, và khi rẽ phải bật đủ sớm đèn báo rẽ cho người cùng dòng xe nhận biết. Cách đọc biển báo cấm và hiệu lệnh thường gặp khi chạy trong phố đã được tóm tắt trong bài biển báo cấm xe máy thường gặp. Tổng hợp các quy định cho người đi xe máy đặt tại trang quy định giao thông.
Kết luận về đèn và còi xe máy
Đủ đèn, đúng màu, dùng đúng lúc, còi có chừng mực: bốn ý đó tóm gọn quy định hiện hành về đèn tín hiệu và còi xe máy. Kiểm tra thiết bị trước khi nhận xe thuê và trước mỗi chuyến đi tối là thói quen rẻ nhất để không dính lỗi. Khi cần thuê xe máy tại Hà Nội, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674.
Nguồn tham khảo
Văn bản chính thức: Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 trên cổng thông tin điện tử Chính phủ.
Lưu ý: mức phạt và quy định có thể thay đổi, kiểm tra văn bản mới nhất trước khi áp dụng.