Giờ tan tầm trên Nguyễn Trãi hay Trường Chinh, nhiều người mới đi xe ga nhỏ thấy xe cứ chồm lên rồi khựng lại, nhích được một chút lại phải phanh. Chuyện xe ga 50cc đi chậm bị giật phần lớn đến từ cách vặn ga, không phải xe hỏng. Dưới đây là lý do và cách giữ ga đều, rà phanh sau, chừa khoảng cách để xe bò êm trong dòng kẹt mà không chạm xe phía trước.
Vì sao xe ga 50cc đi chậm bị giật
Xe ga truyền lực qua bộ ly hợp ly tâm, dân thợ hay gọi là bộ nồi. Khi máy quay chậm, ly hợp nhả ra nên bánh sau không nhận lực. Vặn ga cho máy quay nhanh hơn, má ly hợp bung ra bám vào chuông nồi và xe bắt đầu đi. Có một điểm gọi nôm là điểm bắt nồi, và khi bò chậm trong dòng kẹt, bạn đang lơ lửng quanh đúng điểm đó.
Vặn ga rồi nhả, rồi lại vặn, ly hợp cũng đóng rồi nhả theo từng nhịp. Kết quả là xe chồm lên, khựng xuống liên tục. Máy 50cc ít sức nên người lái hay vặn mạnh tay cho xe “bốc”, càng làm cú giật rõ hơn.
Mặt đường cũng góp phần. Nắp cống, vết vá, gờ giảm tốc làm bánh nhỏ của xe 50cc nảy lên, tay ga bị xóc theo. Còn những nguyên nhân từ xe như má ly hợp mòn, chuông nồi bẩn, dây curoa mòn hay ga không ổn định thì ít gặp hơn, và đó là phần để cửa hàng kiểm tra.
Giữ ga đều thay vì vặn rồi nhả liên tục
Đây là thay đổi quan trọng nhất. Mục tiêu là đưa máy lên vừa qua điểm bắt nồi rồi giữ yên ở đó, để ly hợp bám liền mạch.
Tư thế tay ga
- Hạ cổ tay xuống thấp, nắm tay ga bằng các ngón chứ không bóp chặt cả lòng bàn tay.
- Thả lỏng khuỷu tay để xóc từ mặt đường không truyền thẳng vào tay ga.
- Vặn đến chỗ xe vừa bắt đầu lăn rồi giữ nguyên, không vặn thêm khi xe đã nhích.
- Khi căng thẳng vì xe đông, người ta hay nắm cứng tay lái. Thở ra một hơi, nới tay, tay ga sẽ đều hơn.
Bài tập tìm điểm bắt nồi
Chọn một đoạn đường vắng, xe đứng yên, bóp nhẹ phanh rồi nhả. Vặn ga thật chậm, cảm nhận đúng lúc xe bắt đầu nhích và nhớ vị trí cổ tay lúc đó. Lặp lại năm sáu lần. Khi đã thuộc điểm này, vào dòng kẹt bạn sẽ biết chỉ cần vặn đến đâu.
Rà phanh sau để kiểm soát tốc độ bò
Cách người quen đi phố hay dùng là giữ một chút ga ổn định, rồi dùng phanh sau rà nhẹ để chỉnh tốc độ. Ly hợp vẫn bám, xe không bị hẫng lực, nên chỉ cần nới phanh là xe nhích, siết nhẹ là xe chậm lại. Tay ga gần như không phải động.
Trên phần lớn xe ga, phanh sau nằm ở tay trái, nhưng có xe dùng phanh kết hợp nên khi nhận xe hãy hỏi cửa hàng cho chắc. Vài lưu ý khi rà phanh:
- Chỉ rà nhẹ, đủ để xe chậm lại, không bóp mạnh trong lúc vẫn giữ ga.
- Rà từng quãng, không ghì phanh suốt một đoạn dài để má phanh không nóng.
- Muốn dừng hẳn thì nhả ga trước, rồi mới bóp phanh sau và thêm phanh trước thật nhẹ.
- Đừng vừa vặn ga sâu vừa bóp phanh mạnh: xe ghì lại, bộ nồi và dây curoa chịu tải vô ích.
Khi đường ướt, rà phanh còn phải nhẹ hơn. Bài phanh xe 50cc khi đường ướt sau mưa nói kỹ chuyện bánh nhỏ dễ trượt trên vạch sơn.
Để khoảng cách phía trước cho xe lăn đều
Nhiều người bám sát đuôi xe trước vì sợ bị chen. Hậu quả là xe trước nhích bao nhiêu, bạn phải vặn ga lao theo bấy nhiêu rồi phanh gấp. Chừa ra chừng một thân xe, bạn có chỗ để xe trôi chậm liên tục thay vì cứ lao lên rồi dừng.
- Nhìn qua đầu hai ba xe phía trước để đoán nhịp dòng xe, đừng chỉ nhìn biển số xe ngay trước mặt.
- Dòng xe vừa nhích thì bạn nhích nhẹ theo; dòng dừng thì để xe trôi vào chỗ trống đã chừa.
- Bị một hai xe chen vào cũng không mất bao lâu, còn chạm đuôi xe trước thì mất cả buổi để giải quyết.
- Tránh đứng sát sau xe buýt, xe tải: tầm nhìn bị che hết và tài xế khó thấy bạn.
Xe 50cc nhỏ gọn nên hay bị cám dỗ len giữa hai hàng ô tô. Trước khi làm vậy, đọc bài xe 50cc có nên len giữa hai hàng ô tô khi kẹt xe để biết rủi ro từ gương và cửa xe.
Mấy tình huống quen thuộc trên các trục hay kẹt
Lên dốc cầu Chương Dương từ phía Nguyễn Văn Cừ giờ chiều là ví dụ điển hình: vừa kẹt vừa dốc. Xe 50cc cần giữ ga nhỉnh hơn khi bò trên đất bằng, rà phanh sau nhẹ hơn, và khi dừng trên dốc thì bóp cả hai phanh để xe không trôi lùi.
Đoạn ngã tư Sở, Xã Đàn hay Cầu Giấy giờ cao điểm thường dừng và đi xen kẽ rất nhanh. Ở đây, khoảng cách phía trước giúp nhiều nhất, vì bạn có thể giữ ga đều và để xe lăn chậm thay vì phản ứng theo từng cú nhích của người trước.
Gặp nắp cống hay gờ giảm tốc trong lúc bò, nới ga một chút trước khi bánh trước chạm vào, để xe lăn qua bằng quán tính rồi mới giữ ga lại.
Khi nào giật cục là do xe, cần báo cửa hàng
Nếu bạn đã giữ ga đều, rà phanh đúng mà xe vẫn khó chịu, có thể xe cần được xem lại. Các dấu hiệu nên để ý:
- Trên đường phẳng, ga giữ yên mà xe vẫn rung giật, sàn để chân rung rõ.
- Xe tự bò khi chưa vặn ga, hoặc phải vặn khá sâu mới chịu đi.
- Có tiếng rít hay lạch xạch phía hông xe, chỗ bộ nồi, mỗi lần tăng ga.
- Máy lúc to lúc nhỏ khi đứng yên, hoặc hay tắt máy khi dừng đèn.
Gặp những dấu hiệu này, ghi lại lúc nào xảy ra, đi đường nào, máy đã nóng hay chưa, quay một đoạn ngắn tiếng máy rồi gọi cửa hàng qua số 0942 467 674. Đừng tự tháo vỏ nồi hay chỉnh vít ga trên xe thuê. Cảm giác tay ga ngày đầu nhận xe là mốc so sánh tốt, như bài ngày đầu nhận xe: nghe tiếng máy, cảm nhận tay phanh và tay ga đã hướng dẫn.
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00; việc kiểm tra hay đổi xe và chi phí liên quan, bạn xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Xem thêm kinh nghiệm cho dòng xe nhỏ trong chuyên mục xe 50cc, và các bài chung về đi xe máy ở Hà Nội tại chuyên mục xe máy.