Ông bà từ quê lên Hà Nội trông cháu thường nhận luôn việc ông bà đưa đón cháu đi học: sáng dắt cháu tới cổng trường, chiều chờ tiếng trống tan lớp. Quãng đường chỉ vài phố nhưng ngày nào cũng đi, nên cần một phương tiện, và hai cái tên hay được nhắc là xe máy và xe đạp điện. Bài này so hai loại xe theo tiêu chí của người đi đưa đón, không chấm điểm sức khỏe của ai.
Ông bà đưa đón cháu đi học: bắt đầu từ quãng đường và giờ tan lớp
Trước khi nghĩ đến xe, hãy đi thử đoạn từ nhà tới trường đúng vào giờ đưa đón thật, bằng chân hoặc ngồi sau xe của con cháu. Ghi lại ba điều: đường có băng qua trục lớn hay lên xuống cầu không, có ngõ hẹp hay dốc không, và cổng trường lúc tan lớp chen chúc đến mức nào. Quanh khu Việt Hưng, Ngọc Lâm bên Long Biên hay các phố ở Cầu Giấy, cảnh sáng sớm và giờ tan học rất khác nhau.
Vài phố trong khu dân cư nghiêng về xe nhẹ, dễ dắt; đoạn phải ra đường lớn cần xe theo kịp dòng xe chung quanh.
Xe máy hay xe đạp điện: luật phân biệt hai loại xe thế nào
Tên gọi “xe đạp điện” ở tiệm không quyết định xe thuộc nhóm nào, định nghĩa trong luật mới quyết định. Theo điểm b khoản 2 Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (văn bản hợp nhất), xe đạp máy, gồm cả xe đạp điện, là xe đạp có trợ lực từ động cơ, và nguồn động lực từ động cơ “bị ngắt khi người lái xe dừng đạp hoặc khi xe đạt tới tốc độ 25 km/h”. Loại xe này thuộc nhóm xe thô sơ.
Điểm g khoản 1 cùng điều định nghĩa xe gắn máy và nêu rõ xe gắn máy không bao gồm xe đạp máy. Vì vậy chiếc xe gọi là xe đạp điện nhưng chạy bằng tay ga, không ngắt trợ lực đúng như trên, có thể thuộc nhóm xe gắn máy hoặc mô tô. Khi đó điều kiện người lái đổi theo: xe gắn máy tính theo điểm a khoản 1 Điều 59 (đủ 16 tuổi trở lên), còn mô tô cần giấy phép lái xe phù hợp theo Điều 56 và Điều 57.
Cách chắc nhất là hỏi tiệm đúng một câu: chiếc xe này thuộc loại nào, và người lái cần giấy tờ gì.
Chở cháu: số người, mũ bảo hiểm và chỗ ngồi theo từng loại xe
Với xe máy, khoản 1 Điều 33 quy định người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy “chỉ được chở một người”, trừ một số trường hợp thì được chở tối đa hai người, trong đó điểm c là “Trẻ em dưới 12 tuổi”. Khoản 2 điều này yêu cầu cả người lái lẫn người được chở “phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách”.
Với xe đạp điện, khoản 1 Điều 31 viết: người điều khiển xe đạp, xe đạp máy “chỉ được chở một người, trừ trường hợp chở thêm một trẻ em dưới 07 tuổi thì được chở tối đa hai người”. Khoản 3 cùng điều buộc cả người điều khiển lẫn người được chở trên xe đạp máy cũng phải đội mũ và cài quai như trên.
Mốc tuổi của trẻ ở hai điều khoản khác nhau: dưới 12 tuổi với xe máy, dưới 07 tuổi với xe đạp điện. Nếu cháu đã đủ 07 tuổi, hoặc định chở hai cháu một lần, ông bà hãy đọc lại nguyên văn rồi hỏi cho rõ, đừng suy diễn thêm. Dù xe nào, ông bà lẫn cháu đều đội mũ đạt chuẩn và cài quai.
Người cầm lái là ông hay bà: nên cân nhắc gì
Tôi không đánh giá sức khỏe của bất kỳ ai, và bài này không phải lời khuyên y tế. Khoản 2 Điều 59 chỉ nói người điều khiển phương tiện phải bảo đảm “điều kiện sức khỏe phù hợp với từng loại phương tiện được phép điều khiển”, tiêu chuẩn cụ thể do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định; tôi chưa đối chiếu văn bản đó nên không nêu chi tiết. Ở khoản 1 điều này, mốc tuổi tối đa chỉ được nêu cho người lái ô tô chở người trên 29 chỗ và xe giường nằm, không thấy cho người lái xe máy.
Vì vậy quyết định thuộc về chính ông bà và gia đình. Ở bất kỳ độ tuổi nào, người cầm lái đều nên tự cân nhắc thị lực, phản xạ và thuốc đang dùng; ai có bệnh nền thì hỏi bác sĩ. Hãy cho chạy thử vài vòng trong khu dân cư, con cháu đứng quan sát. Nếu ai chưa yên tâm, đừng ép: bố mẹ đưa đón vài buổi đầu cũng là một lựa chọn.
Giờ tan học đông: dừng xe, đón cháu và đường về
Giờ tan lớp, nhiều xe dừng cùng lúc và trẻ chạy ùa ra. Vài thói quen giúp ông bà đỡ căng thẳng:
- Hẹn với cháu điểm đón cách cổng một đoạn, chỗ xe dừng được mà không cản lối. Cháu đứng chờ tại điểm đó, không băng ngang đường một mình.
- Dừng hẳn, chống chân chắc rồi mới cho cháu lên xe. Cháu cài quai mũ xong mới nổ máy.
Xe đạp điện nhẹ, dễ dắt và dễ nép sát lề khi dòng người đông, hợp những đoạn ngắn trong khu dân cư. Nhưng vì trợ lực bị ngắt ở 25 km/h theo định nghĩa, nó ít hợp với trục lớn đông xe máy như Nguyễn Văn Cừ giờ tan tầm. Xe máy theo kịp dòng xe nhưng nặng hơn khi dắt trong chỗ dừng chật.
Chọn nhanh: khi nào xe máy, khi nào xe đạp điện
- Xe đạp điện hợp hơn khi trường chỉ cách vài phố trong khu dân cư, ông bà quen đi xe đạp, và xe đúng định nghĩa xe đạp máy ở Điều 34.
- Xe máy hợp hơn khi đường tới trường dài hơn hoặc phải qua trục lớn, hoặc ông bà vốn quen lái xe máy ở quê.
- Chưa loại nào hợp khi ông bà hay gia đình còn băn khoăn về sức khỏe và phản xạ. Khi đó hãy tạm để bố mẹ đưa đón.
Hỏi tiệm gì trước khi nhận xe
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao xe ngoài giờ này. Nếu giờ đưa cháu tới trường sớm hơn 09:00, hãy nhận xe từ chiều hôm trước. Nếu muốn xe đưa tới nhà, thời gian và chi phí giao nhận phải xác nhận trước khi đặt.
Giá xe đạp điện hãy liên hệ để được báo, mức đặt cọc xác nhận trực tiếp với cửa hàng. Hỏi thêm loại xe, giấy tờ cho người lái, tiệm có mũ cỡ trẻ em không, và xin biên nhận nếu để lại giấy tờ. Điện thoại 0942467674.
Các điều khoản trích ở trên lấy từ văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; quy định có thể thay đổi, nên kiểm tra lại văn bản hiện hành. Ở lại nhiều tháng thì xem bài thuê xe máy theo tháng cho ông bà trông cháu; phân loại xe được đọc kỹ hơn ở bài xe đạp điện có phải đăng ký và gắn biển số không. Các bài so sánh khác nằm trong mục so sánh khi thuê xe máy, còn kiến thức chung về xe ở chuyên mục xe máy.